Brenda një jave, në Prishtinë fillon zyrtarisht procesi për zgjedhjen e Presidentit të Kosovës. Afatet kushtetuese e detyrojnë Kuvendin të hyjë në procedurë, ndërsa prapaskena politike është shumë më e nxehtë sesa duket në publik. Mandati i Vjosa Osmani po hyn në fazën vendimtare dhe gjithçka tashmë nuk është më çështje spekulimi për vitin 2026, është çështje javësh dhe votash.
Sipas Kushtetutës së Kosovës, Presidenti zgjidhet nga Kuvendi me 2/3 e votave në dy raundet e para dhe me 61 vota në raundin e tretë. Kjo do të thotë se procesi nuk është formalitet, por test real force politike. Çdo mungesë konsensusi rrezikon bllokim institucional dhe potencialisht zgjedhje të parakohshme parlamentare.
Pyetja që dominon skenën politike është e drejtpërdrejtë: çfarë do të bëjë Albin Kurti?
Ai kontrollon shumicën parlamentare dhe ka peshën vendimtare në përcaktimin e kandidaturës. Mbështetja për një mandat të dytë të Osmanit do të sinjalizonte vazhdimësi dhe stabilitet institucional. Por mosmbështetja do të ishte sinjal i qartë se brenda kampit qeverisës ka hyrë logjika e rikonfigurimit të pushtetit.
Osmani ka ndërtuar një profil të fortë ndërkombëtar, sidomos në raport me SHBA-në dhe BE-në.
Në diplomaci, ajo është parë si figurë e artikuluar dhe konsistente në linjën euro-atlantike. Kjo i jep Kosovës një avantazh në imazh dhe kredibilitet. Por një President me profil të pavarur nuk është gjithmonë i përshtatshëm për një kryeministër që synon kontroll të plotë institucional.
Nëse Kurti zgjedh ta mbështesë, ai ruan kohezionin institucional dhe shmang tensione të panevojshme në një moment delikat për dialogun me Serbinë dhe për raportet me aleatët. Nëse zgjedh një kandidat tjetër, ai konsolidon pushtetin, por rrezikon të hapë front të ri përplasjeje; si me opozitën, ashtu edhe me faktorë ndërkombëtarë që e shohin balancën e brendshme si element stabiliteti.
Ka edhe një element tjetër: dinamika elektorale. Një përplasje për Presidencën mund të shndërrohet në katalizator për zgjedhje të reja parlamentare. Në këtë skenar, zgjedhja e Presidentit nuk do të ishte më çështje protokolli, por referendum i heshtur për qeverinë aktuale.
Në fund, procesi që nis brenda pak ditësh do të tregojë nëse Kosova po hyn në një fazë konsolidimi institucional apo në një cikël të ri tensioni politik. Presidenca nuk është vetëm zyrë ceremoniale; është simbol i unitetit dhe një pikë referimi në politikën e jashtme.
Ora ka filluar të trokasë. Dhe vendimi i Kurtit do të përcaktojë jo vetëm fatin e Osmanit, por edhe arkitekturën e pushtetit në Kosovë për vitet që vijnë.
