Vladimir Putin vazhdon të vërë në provë kufijtë e NATO-s. Sulmet me dronë mbi territorin polak, të cilat kanë ngritur alarm brenda Aleancës Atlantike, janë të fundit në një seri të gjatë sulmesh.
Përpara sulmeve me dronë mbi Varshavë dhe rrethinat e saj, të tjerë ishin nënshtruar provokimeve tallëse nga Moska. Që kur Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës, shkeljet e hapësirës ajrore evropiane në vendet që kufizohen me Ukrainën janë shumëfishuar, duke arritur kulmin me fluturimet e fundit mbi Poloni.
Sulmi në tokën polake erdhi në një natë të vështirë për Kievin, i goditur nga një sulm masiv me dronë. Tashmë ka shumë pikëpyetje rreth këtij pushtimi “ndërkufitar” rus, veçanërisht nëse ishte thjesht aksidental, siç pretendohet në një deklaratë nga Bjellorusia, aleati i fortë i Moskës, apo një mundësi për Moskën për të testuar përgjigjen e NATO-s.
Ajo që është e sigurtë është se sa herë që armët ose avionët rusë shkelin perimetrin e NATO-s, rritet frika e një konflikti në zgjerim. Nuk është rastësi që kryeministri polak Donald Tusk ka folur për rrezikun më të madh që nga viti 1945. Presidenti italian Sergio Mattarella madje ka folur për tensione të ngjashme me ato që çuan në Luftën e Parë Botërore në vitin 1914.
Për të gjitha këto arsye, çdo shkelje krijon alarm në rritje, veçanërisht pasi ekziston një ndjesi përshkallëzimi. Duke parë prapa në tre vitet e fundit, na vjen ndërmend ndjesia e shqetësimit të ndjerë nga shumë qeveri evropiane dhe brenda Aleancës Atlantike.
Polonia në shënjestër
Para mbrëmjes së kaluar, alarmi i parë në Poloni kishte rënë në nëntor 2022. Në atë kohë, dy persona ishin vrarë në një zonë pranë kufirit me Ukrainën nga ajo që dukej të ishte një raketë ruse. Hetimet e mëvonshme përcaktuan se incidenti ishte shkaktuar në të vërtetë nga një raketë nga mburoja raketore ukrainase që doli nga kursi pasi u qëllua për të kapur një raketë ruse.
Dy vjet më vonë, në mars të vitit 2024, një raketë ruse kruiz shkeli për pak kohë hapësirën ajrore të Varshavës pranë qytetit Oserdow, përgjatë kufirit me Ukrainën. Kalimi i raketës bëri që Polonia të dërgonte avionë luftarakë, por alarmi u hoq pasi raketa u kthye në Ukrainë për të goditur objektivin e saj.
Më pak se dy javë më parë, raportoi New York Times, dronët rusë kaluan dy herë hapësirën ajrore polake. Sipas burimeve të Varshavës, në ndërhyrjet ajrore përfshiheshin rreth një duzinë dronësh.
Fluturime të dyshimta mbi vendet baltike
Midis qershorit dhe korrikut, alarmi u dha edhe në Lituani. Qeveria në Vilnius raportoi se dronët rusë, që potencialisht mbanin eksplozivë, kishin shkelur dy herë hapësirën e saj ajrore. Në korrik, në veçanti, një avion pa pilot Gerbera, i cili kishte hyrë nga Bjellorusia, u vu re jo shumë larg kryeqytetit, dhe mbetjet e tij u gjetën më 1 gusht pranë një kampi stërvitjeje ushtarake. Nida Grunskiene, një nga prokuroret përgjegjëse për hetimin e incidentit, shpjegoi se droni “mbante një pajisje shpërthyese dhe u neutralizua me sukses nga specialistë të forcave të armatosura lituaneze”. Një vit më parë, ishte radha e një vendi tjetër baltik, Letonisë. Burime qeveritare në Riga shpjeguan se një dron i ngjashëm me Shahed-ët iranianë u rrëzua në zonat kufitare me Rusinë.
Situata është paksa e ndryshme për Estoninë. Gjatë verës, dy dronë u rrëzuan përgjatë kufirit, por nuk ishin avionë rusë, por ukrainas që po shkonin drejt Rusisë. Pasi identifikoi rrënojat, qeveria e Talinit dënoi Rusinë, duke shpjeguar se rrëzimi në tokën estoneze u shkaktua nga operacionet ushtarake ruse të bllokimit të sinjaleve.
Drone ruse mbi Danub
Një vend tjetër që përjetoi kërcënimin rus ishte Rumania. Në shtator 2023, qeveria në Bukuresht konfirmoi se një dron rus ishte rrëzuar në një zonë përreth lumit Danub pasi kishte hyrë nga Ukraina. Në atë kohë, Rumania dënoi shkeljen e sovranitetit të saj, duke e quajtur atë një ndërhyrje serioze.
Shkelja e sovravitetit territorial të Rumanisë ndodhi gjatë një faze të nxehtë të ofensivës së Rusisë në Ukrainë. Moska po përdorte gjerësisht dronë për të goditur deltën e Danubit. Forcat ruse kishin ndërmend të synonin portet ukrainase të eksportit të drithërave për të penguar vendin të eksportonte produkte bujqësore përgjatë bregdetit perëndimor të Detit të Zi. Një vit më vonë, në shtator, Bukureshti konfirmoi zbulimin e mbetjeve të mëtejshme të dronëve rusë, duke dënuar edhe një herë incidentet.
Hije mbi Moldavinë
Edhe pse nuk është pjesë e NATO-s, ekziston një fqinj tjetër i Ukrainës që është gjendur në një situatë të ngjashme, Moldavia.
Në tetor 2022, mbetjet e një rakete ruse të rrëzuar nga sistemet mbrojtëse ukrainase u rrëzuan pranë një fshati. Përpara këtij incidenti, Rusia kishte përdorur hapësirën ajrore moldave si një portë hyrëse për të nisur sulme me dronë dhe raketa kundër territorit ukrainas. /Përshtatur nga Il Giornale/
