Shtetet e Bashkuara duket se janë të përgatitura të kontribuojnë me asete strategjike kritike në çdo plan sigurie perëndimor për Ukrainën pas përfundimit të luftës, por pa dërguar forcat e veta luftarake në tokën ukrainase.
Sipas zyrtarëve evropianë dhe ukrainas që folën me Financial Times , Uashingtoni synon të ofrojë “shumëzues të forcës strategjike” siç janë asete inteligjence, mbikëqyrjeje dhe zbulimi (ISR), aftësi komande dhe kontrolli, si dhe sisteme të mbrojtjes ajrore ajrore dhe tokësore.
Avionët amerikanë, stacionet e radarëve tokësorë dhe infrastruktura logjistike mund të mbështesin një forcë parandaluese evropiane, e cila do të merrte përsipër përgjegjësinë e zbatimit të një zone ndalim-fluturimi dhe të ruante kufijtë e Ukrainës pas një marrëveshjeje të mundshme paqeje.
Kjo ofertë është një ndryshim nga qëndrimi fillestar i administratës Trump , e cila kishte përjashtuar çdo përfshirje pas luftës.
Plani i “të gatshëmve”
Në zemër të planit është një “aleancë e të vullnetshmëve”, me Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën që udhëheqin sulmin dhe vendet e tjera evropiane që kontribuojnë me një total prej katër deri në pesë brigadash.
Drafti parashikon tre nivele mbrojtjeje:
Zonë e demilitarizuar nën vëzhgues ndërkombëtarë ose paqeruajtës neutralë.
Vija e parë e mbrojtjes nga forcat ukrainase të pajisura dhe të trajnuara nga NATO.
Forca parandaluese evropiane më e thellë në territorin ukrainas, me SHBA-në që ofron mbështetje nga prapavija.
Andriy Yermak, shefi i shtabit të Volodymyr Zelensky, konfirmoi se “pamja do të jetë një përzierje e mbështetjes ushtarake, politike dhe ekonomike”, duke nënvizuar se “SHBA-të mund të ofrojnë shtyllën kurrizore që e bën të gjithë arkitekturën e parandalimit të funksionojë”.
Paralajmërimet dhe rreziqet
Pavarësisht progresit, Uashingtoni këmbëngul se nuk do të dërgojë trupat e veta në Ukrainë, duke ngritur dyshime në lidhje me qëndrueshmërinë e garancive. Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth dhe zyrtarë të tjerë të administratës Trump kanë shprehur shqetësimin se edhe ofrimi i aseteve mbështetëse mund t’i përfshijë Shtetet e Bashkuara në një konflikt të ardhshëm.
Në të njëjtën kohë, shumë qeveri evropiane duken të kujdesshme ndaj idesë së dërgimit të mijëra trupave në tokën ukrainase, me kostot politike dhe rrezikun e reagimit publik që mbeten të larta.
Vetë Trump po përpiqet të mbajë një profil të ulët, duke thënë se “as nuk i kemi diskutuar detajet” dhe se përfshirja amerikane do të jetë “në anën e mbështetjes, kryesisht nga ajri”.
Bllokimi me Rusinë
Plani vazhdon të pengohet për shkak të kokëfortësisë së Moskës, raporton Financial Times. Vladimir Putin po kërkon që Rusia t’i bashkohet garancive të sigurisë, diçka që Kievi e ka refuzuar kategorikisht. Mosmarrëveshjet mbi kufijtë e pasluftës dhe kontrollin e rajoneve të tilla si Donbas mbeten të pazgjidhura.
Pavarësisht kontakteve në Uashington dhe Bruksel, shtytja e Trump për paqe nuk ka dhënë rezultate të prekshme. Megjithatë, ndryshimi në qëndrimin amerikan mbi çështjen e garancive i ka kënaqur kryeqytetet evropiane, të cilat për muaj të tërë kishin ushtruar presion mbi SHBA-në për të kontribuar më shumë.
