Gjithçka ishte gati për dasmën: restoranti, muzika, ftesat dhe apartamenti ku do të fillonin jetën së bashku. Por vetëm tri javë para ceremonisë, e fejuara e tij nga Shkodra nisi ta shmangte dhe, pa dhënë shpjegime, kërkoi që martesa të shtyhej.
Ai dyshoi se në jetën e saj kishte hyrë dikush tjetër. E vërteta doli në dritë rastësisht, kur në çantën e saj gjeti një dokument mjekësor që ajo kishte vendosur ta përballonte e vetme.
Rrëfimi i plotë
Jam 35 vjeç dhe jetoj në Prizren. Prej shtatë vjetësh menaxhoj një biznes të vogël familjar. Nuk jam njeri që dashurohet shpejt dhe, para se ta njihja Erisën, kisha filluar të bindesha se ndoshta martesa nuk ishte për mua.
Atë e njoha para tre vjetësh në Shëngjin. Unë isha atje me dy miq, ndërsa ajo kishte ardhur nga Shkodra për ditëlindjen e kushërirës së saj. Biseda jonë e parë nisi për një tavolinë që kamerieri na e kishte rezervuar gabimisht të dyja grupeve.
Në fund të mbrëmjes, ia kërkova numrin.
Për gati dy vjet udhëtuam mes Prizrenit dhe Shkodrës. Ndonjë fundjavë shkoja unë, herën tjetër vinte ajo. Distanca na lodhte, por asnjëri nuk ankohej. Ndoshta sepse e dinim se nuk do të zgjaste përgjithmonë.
Kur i propozova martesë, Erisa qau. Nuk ishte nga ato të qara që bëhen për fotografi. Më përqafoi dhe për disa minuta nuk arriti të thoshte asnjë fjalë.
Vendosëm që pas dasmës të jetonim në Prizren. Ajo punonte si dizajnere dhe mund ta vazhdonte punën pjesërisht nga shtëpia. Gjetëm një apartament jo shumë larg prindërve të mi, por mjaftueshëm larg që të kishim jetën tonë.
Folëm edhe për fëmijët. Unë i thashë se gjithmonë kisha ëndërruar të bëhesha baba. Ajo buzëqeshi dhe më tha:
“Dy do të mjaftonin. Një që të të ngjajë ty dhe një që të mos të ngjajë fare.”
Për muaj të tërë, gjithçka shkoi mirë. Ajo zgjodhi fustanin, unë u mora me restorantin dhe familjet tona nisën përgatitjet. Ishte planifikuar një dasmë në Prizren dhe një darkë më e vogël në Shkodër.
Pastaj, rreth një muaj para martesës, Erisa ndryshoi.
Filloi të mos më përgjigjej për disa orë. Kur flisnim me video, dukej sikur mendjen e kishte diku tjetër. Më parë diskutonim për çdo hollësi të apartamentit, ndërsa tani mërzitej edhe kur e pyesja për ngjyrën e perdeve.
Në fillim mendova se ishte stresi i dasmës. Por më pas ajo nisi të shmangte edhe afrimitetin mes nesh.
Kur shkova në Shkodër, më tha se nuk ndihej mirë dhe nuk donte të dilnim. Të nesërmen, ndërsa po përpiqesha ta përqafoja, u largua prej meje.
“A nuk më do më?”, e pyeta.
“Nuk ka lidhje me dashurinë”, u përgjigj.
Ishte pikërisht ajo fjali që më bëri të dyshoja.
Nëse ende më donte, atëherë çfarë kishte ndryshuar? Mendova se mund të kishte njohur dikë tjetër. Ndoshta dikë në punë. Ndoshta dikë që jetonte më afër dhe nuk e detyronte të linte qytetin dhe familjen e saj.
Tri javë para dasmës, Erisa erdhi në Prizren. Mendova se do të sillte disa nga rrobat e saj në apartament. Në vend të tyre, solli vetëm një çantë të vogël.
U ul përballë meje dhe tha:
“Duhet ta shtyjmë dasmën.”
Nuk më shikonte në sy.
“Për sa kohë?”, e pyeta.
“Nuk e di.”
“Ka dikush tjetër?”
“Jo.”
“Po atëherë, përse?”
Ajo heshti gjatë. Pastaj më tha se nuk ishte e sigurt nëse duhej të martoheshim. Kur e pyeta se çfarë kisha bërë, u përgjigj se unë nuk kisha bërë asgjë.
Më dukej sikur po flisja me një të panjohur.
U zemërova. I thashë se familjet kishin shpërndarë ftesat dhe se njerëzit prisnin dasmën. Ajo vetëm përsëriste:
“Më fal. Nuk mundem tani.”
Atë mbrëmje fjeti në dhomën tjetër. Në mëngjes u përgatit të kthehej në Shkodër. Ndërsa ajo ishte në banjë, çanta i ra nga karrigia dhe gjërat iu shpërndanë në dysheme.
Teksa po i mblidhja, pashë një zarf të një klinike private në Tiranë.
Nuk duhej ta hapja. E di këtë. Por në atë çast isha i bindur se brenda tij do të gjeja përgjigjen që ajo nuk po ma jepte.
Dokumenti përmbante rezultatet e disa ekzaminimeve dhe rekomandimin për konsultë të mëtejshme me një specialist të fertilitetit. Nuk i kuptova të gjitha termat, por një fjali ishte e qartë: mundësitë që Erisa të mbetej shtatzënë në mënyrë natyrale vlerësoheshin si shumë të ulëta.
Ajo më gjeti me dokumentin në duar.
Nuk bërtiti. Vetëm u mbështet te dera dhe nisi të qante.
“Prej sa kohësh e di?”, e pyeta.
“Prej dy javësh.”
“Më mirë deshe ta anuloje dasmën sesa të më tregoje?”
Ajo u ul në dysheme dhe mbuloi fytyrën.
Më tregoi se kishte shkuar te mjeku pas disa çrregullimeve të ciklit. Pas ekzaminimeve fillestare, mjekët i kishin rekomanduar analiza dhe këshillim të mëtejshëm. Ende nuk kishte një përgjigje përfundimtare për çdo mundësi, por lajmi e kishte tronditur.
Arsyeja pse po më largohej nuk ishte se kishte pushuar së më dashuruari. Po largohej sepse kishte dëgjuar shumë herë sa shumë dëshiroja të bëhesha baba.
“Mendova se, po të martoheshim, pas disa vjetësh do të më fajësoje”, më tha. “Ose do të më qëndroje pranë nga mëshira. Nuk dua asnjërën.”
U ula pranë saj, por nuk e përqafova menjëherë. Isha i lënduar — jo nga rezultatet, por nga fakti që ajo kishte vendosur në emrin tim.
E pyeta:
“Pse nuk më le mua të vendos se çfarë është më e rëndësishme për mua?”
Ajo nuk kishte përgjigje.
Folëm deri në mbrëmje. Për herë të parë biseduam seriozisht se çfarë do të ndodhte nëse nuk do të mund të kishim fëmijë biologjikë. Folëm për trajtimet, për birësimin, por edhe për mundësinë që jeta jonë të mos ndiqte asnjërën nga rrugët që kishim imagjinuar.
Nuk i premtova se gjithçka do të ishte e lehtë. As ajo nuk më kërkoi një premtim të tillë.
Dasmën e shtymë.
Familjeve u thamë vetëm se kishim nevojë për më shumë kohë. Disa të afërm filluan të hamendësonin se ishim ndarë. Të tjerë kërkonin të dinin kush ishte fajtor. Për herë të parë, të dy ramë dakord se askujt nuk i detyroheshim me shpjegime.
Gjatë muajve që pasuan, Erisa vazhdoi konsultat mjekësore. Unë shkova me të kur ajo ma kërkoi, por mësova edhe të mos përpiqesha ta zgjidhja çdo dhimbje me një fjali të bukur.
Më e vështira nuk ishte frika se mund të mos bëheshim prindër. Ishte rikthimi i besimit. Ajo duhej të besonte se unë nuk po qëndroja me të nga mëshira. Unë duhej të besoja se, herën tjetër kur jeta të na godiste, ajo nuk do të mbyllej dhe të vendoste e vetme për të dy.
U martuam gjashtë muaj më vonë, në një ceremoni më të vogël nga ajo që kishim planifikuar. Nuk kishte qindra të ftuar dhe as dy festa të mëdha. Kishte vetëm familjarët më të afërt dhe miqtë që e dinin se nuk kishim nevojë për pyetje.
Sot nuk e dimë nëse do të kemi fëmijë. Ende po shqyrtojmë mundësitë tona dhe nuk duam ta kthejmë jetën në një garë me afate.
Por kam kuptuar diçka: martesa nuk fillon kur vendos unazën apo kur nënshkruan një dokument. Ajo fillon kur njeriu përballë teje ta tregon frikën e tij më të madhe dhe ti vendos të mos ikësh.
Dokumenti që gjeta në çantën e Erisës pothuajse na ndau. Jo për shkak të asaj që shkruhej në të, por për shkak të heshtjes që kishte krijuar mes nesh.
Ndonjëherë, sekreti nuk mbahet sepse dashuria ka mbaruar. Mbahet pikërisht nga frika se mos e humbim atë.
