Shkruan: Asllan Dibrani – Luani
Rasti i Behgjet Pacollit si pasqyrë e sigurisë juridike dhe e dinjitetit ekonomik kombëtar
Rasti i Behgjet Pacollit dhe kompanisë MABCO nuk është vetëm një çështje biznesi, as vetëm një mosmarrëveshje juridike. Ky rast është bërë pasqyrë e madhe ku shihet se sa seriozisht e trajton shteti shqiptar kapitalin shqiptar, kontratat zyrtare, vendimet gjyqësore dhe sigurinë juridike të investitorëve.
Investitori shqiptar nuk kërkon privilegje. Nuk kërkon favore mbi ligjin. Nuk kërkon trajtim të veçantë. Ai kërkon vetëm atë që i takon çdo qytetari dhe çdo biznesmeni serioz: drejtësi, siguri, zbatim të kontratave dhe respekt institucional.
Aeroporti i Vlorës nuk është vetëm projekt ndërtimi
Aeroporti i Vlorës nuk është vetëm një objekt betoni, piste dhe terminalesh. Ai është një portë zhvillimi për jugun e Shqipërisë, për turizmin, për diasporën, për ekonominë kombëtare dhe për lidhjen e Shqipërisë me botën.
Çdo vonesë, çdo pengesë, çdo pasiguri dhe çdo tolerim i vetëgjyqësisë në një projekt të tillë nuk dëmton vetëm një kompani. Ai dëmton besimin e investitorëve te shteti shqiptar. Dhe kur humbet besimi, humbet kapitali. Kur humbet kapitali, humbet zhvillimi. Kur humbet zhvillimi, humb Shqipëria.
Shqipëria duhet t’i japë përparësi kapitalit shqiptar
Investitorët shqiptarë nga Kosova, diaspora dhe të gjitha trojet shqiptare nuk sjellin vetëm para. Ata sjellin përvojë ndërkombëtare, lidhje shpirtërore me atdheun, përgjegjësi kombëtare dhe dëshirë për të ndërtuar aty ku i kanë rrënjët.
Kapitali shqiptar nuk duhet parë si rrezik, por si bekim për vendin. Milionerët shqiptarë në Zvicër, Gjermani, Austri, Amerikë dhe kudo në botë kanë krijuar pasuri me mund, djersë, disiplinë dhe përvojë në shtete ku ligji funksionon. Nëse Shqipëria u krijon klimë të sigurt, ata mund ta kthejnë Shqipërinë në një parajsë investimesh, zhvillimi dhe punësimi.
Por kjo nuk ndodh me fjalë. Kjo ndodh vetëm me ligj, me drejtësi, me siguri juridike dhe me institucione që nuk përkulen para presioneve, grupeve të interesit dhe oligarkëve.
Ligji duhet të jetë më i fortë se vetëgjyqësia
Në një shtet serioz, vendimet e gjykatave nuk mbeten në letër. Ato zbatohen. Nëse kontratat nënshkruhen nga institucionet, atëherë institucionet kanë detyrim t’i mbrojnë ato, jo t’i lënë investitorët në pasiguri, në përplasje dhe në baltën e interesave të ngushta.
Nuk mund të ketë shtet ligjor aty ku vendimi gjyqësor respektohet vetëm kur i përshtatet dikujt. Nuk mund të ketë zhvillim ekonomik aty ku investitori shqiptar ndihet më i pambrojtur në atdhe sesa në shtete të huaja.
Behgjet Pacolli, në këtë rast, nuk duhet parë thjesht si individ apo biznesmen. Ai është simbol i një kapitali shqiptar që ka dalë nga puna, sakrifica dhe përvoja ndërkombëtare. Nëse ky kapital poshtërohet, pengohet apo lihet pa mbrojtje, mesazhi për diasporën është i rëndë: “Mos investoni, sepse nuk jeni të sigurt.”
Ky është mesazh i rrezikshëm për Shqipërinë.
Mos e ktheni shqiptarin në qiraxhi në tokën e vet
Nëse resurset, pasuritë strategjike dhe kapitali shqiptar u lihen në dorë pa kushte interesave të huaja, ndërsa investitorët shqiptarë pengohen, përbuzen ose trajtohen me dyshim, atëherë pas një kohe shqiptarët rrezikojnë të mbeten qiraxhinj në tokën e tyre.
Kjo nuk është frikë e kotë. Ky është alarm kombëtar.
Toka shqiptare, bregdeti shqiptar, aeroportet, portet, minierat, energjia, turizmi dhe resurset kombëtare nuk janë mall pa zot. Ato janë pasuri e popullit shqiptar dhe duhet të mbrohen me vizion shtetëror, me ligj dhe me përgjegjësi historike.
Interesi i popullit duhet të jetë mbi interesin e çdo oligarku. Interesi kombëtar duhet të jetë mbi çdo pazari të errët. Resurset shqiptare nuk mund të kthehen në pronë të grupeve që jetojnë afër magjës së shtetit, ndërsa populli mbetet anash.
Oligarkët duhet të largohen nga magjja e shtetit
Shqipëria nuk mund të ndërtohet duke i afruar shtetit vetëm oligarkët dhe duke i larguar investitorët e ndershëm shqiptarë. Shteti nuk është pronë private. Institucionet nuk janë tavolinë pazari. Ligji nuk është lodër në duart e të fortëve.
Oligarkët që ushqehen nga afërsia me pushtetin duhet të largohen nga magjja e shtetit shqiptar. Shqipëria ka nevojë për ekonomi të lirë, konkurrencë të ndershme, investitorë seriozë dhe kapital të pastër shqiptar e ndërkombëtar, jo për grupe që bllokojnë zhvillimin dhe kapin hapësirat strategjike.
Nëse shteti shqiptar do të jetë shtet i qytetarëve, atëherë ai duhet të mbrojë ligjin, jo klientelën. Duhet të mbrojë investitorin serioz, jo vetëgjyqësinë. Duhet të mbrojë interesin kombëtar, jo pazaret e ngushta.
Mesazh për qeverinë dhe institucionet shqiptare
Kryeministri Edi Rama, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë dhe të gjitha institucionet përgjegjëse duhet ta kuptojnë qartë: biznesmenët shqiptarë nuk duhen ftuar vetëm me fjalë në konferenca, forume dhe takime ceremoniale. Ata duhen mbrojtur me ligj, me kontrata të sigurta, me drejtësi funksionale dhe me respekt institucional.
Nëse Shqipëria dëshiron të jetë vend i zhvilluar, duhet të krijojë klimë të sigurt për biznesmenët shqiptarë. Duhet t’u japë garanci atyre që kanë kapital, përvojë dhe dëshirë të investojnë në atdhe. Duhet t’u tregojë se Shqipëria nuk është vend ku kontrata shkelet, ku gjykata injorohet dhe ku investitori lihet vetëm përballë presioneve.
Nëse krijohet kjo klimë, Shqipëria do të bëhet magnet për kapitalin shqiptar nëpër botë. Do të kthehen investitorët nga Zvicra, Gjermania, Austria, Amerika, Kanadaja, Skandinavia dhe shumë vende të tjera. Do të vijnë jo vetëm me para, por me kulturë pune, disiplinë, standarde dhe vizion.
Diaspora po e shikon këtë rast
Ky nuk është vetëm rasti i Behgjet Pacollit. Ky është mesazh për çdo shqiptar në diasporë që mendon të investojë në Shqipëri. Çdo shqiptar që ka punuar jashtë, që ka krijuar kapital dhe që ëndërron të ndërtojë diçka në atdhe, sot po e shikon këtë rast.
Ai pyet: A më mbron shteti shqiptar? A ka vlerë kontrata ime? A zbatohet vendimi i gjykatës? A jam i sigurt në tokën time?
Nëse përgjigjja është jo, kapitali largohet. Dhe kur kapitali shqiptar largohet, vendin e tij e zënë interesa të tjera, shpesh pa ndjenjë kombëtare, pa lidhje shpirtërore dhe pa përgjegjësi ndaj popullit shqiptar.
Përfundim
Shqipëria sot duhet të zgjedhë: të bëhet vend i sigurt për investitorët shqiptarë, apo të vazhdojë t’i largojë ata me pasiguri, zvarritje, vetëgjyqësi dhe përbuzje institucionale.
Kapitali shqiptar nuk kërkon favore mbi ligjin. Ai kërkon vetëm një gjë: që ligji të zbatohet.
Në këtë rast, mbrojtja e Behgjet Pacollit nuk është mbrojtje e një individi kundër dikujt tjetër. Është mbrojtje e parimit se shteti duhet të jetë më i fortë se presioni, më i drejtë se interesi i ngushtë dhe më besnik ndaj qytetarëve të vet sesa ndaj çdo oligarku.
Nëse shteti shqiptar mbron kapitalin shqiptar, fiton Shqipëria.
Nëse e braktis atë, humb populli shqiptar.
Dhe një popull që humb resurset e veta, një ditë rrezikon të zgjohet qiraxhi në tokën e vet.
