Në Japoni, pothuajse çdo shtëpi ka një zonë të veçantë në hyrje, “genkanin”, ku banorët i lënë këpucët para se të hyjnë. Kjo praktikë nuk është vetëm çështje pastërtie apo tradite kulturore. Ajo ofron përfitime shkencore për cilësinë e ajrit dhe higjienën e përgjithshme të mjedisit të brendshëm.
Një studim që shqyrtoi cilësinë e ajrit në mjediset shkollore zbuloi se kur njerëzit i linin këpucët në hyrje, përqendrimet e grimcave PM10 dhe PM15 ishin dukshëm më të ulëta sesa në hapësirat ku ato ende visheshin. Kjo do të thotë që ndotësit e vegjël, pluhuri dhe grimcat organike nuk hyjnë në hapësirë dhe mbeten pezull në ajër, duke zvogëluar ekspozimin ndaj irrituesve të mundshëm.
Për më tepër, hulumtimet laboratorike kanë treguar se ecja me këpucë në sipërfaqe të brendshme mund të ngrejë grimcat nga dyshemetë dhe t’i mbajë ato pezull për një periudhë më të gjatë kohore, duke rritur ekspozimin ndaj pluhurit dhe ndoshta mikrobeve.
Ky zakon ka përfitime të shumëfishta përtej higjienës. Një hapësirë e pastër dhe pa këpucë do të thotë më pak konsumim në dysheme dhe qilima, më pak pastrim dhe një mjedis më të këndshëm për të gjitha aktivitetet në shtëpi . Edhe ndjesia e thjeshtë e një hapësire të rregullt mund të kontribuojë në mirëqenien mendore , duke zvogëluar stresin dhe duke rritur ndjenjën e rendit dhe qetësisë.
Kjo praktikë ka edhe një dimension social. Në Japoni, lënia e këpucëve në hyrje konsiderohet shenjë respekti për anëtarët e familjes dhe vizitorët. Një gjest i vogël i përditshëm mund të rrisë ndjenjën e mirësjelljes dhe të bashkëjetesës, ndërkohë që ofron edhe përfitime të njohura shëndetësore.
Provat shkencore dhe praktika e përditshme kombinohen në mënyrë harmonike. Japonezët tregojnë se një gjest i thjeshtë mund të ketë një ndikim të rëndësishëm në pastërti, uljen e ndotjes dhe mirëqenien e banorëve, duke theksuar si shëndetin fizik ashtu edhe atë mendor.
Zakoni i genkanit na kujton se ndryshimet e vogla në jetën tonë të përditshme mund ta bëjnë shtëpinë më të pastër, më të sigurt dhe më të këndshme për të gjithë familjen.
