Arrestimi i Sami Mazrekut ka rikthyer fuqishëm në vëmendjen publike një zinxhir të gjatë dyshimesh, skandalesh dhe vendimesh institucionale, të cilat, sipas raportimeve publike dhe materialeve të grumbulluara ndër vite, e kanë shndërruar Byronë Kosovare të Sigurimeve (BKS) në një nga pikat më problematike të industrisë së sigurimeve në Kosovë. Ky arrestim nuk po shihet vetëm si veprim penal ndaj një individi. Opinioni publik e lexon edhe si moment kyç për të hetuar një sistem të tërë mbrojtjeje dhe fuqizimi institucional.
Sipas pretendimeve të përsëritura në opinionin publik, Sami Mazreku nuk do të kishte mundur të ndërtonte ndikimin dhe veprimtarinë e tij brenda BKS-së pa mbështetje politike dhe institucionale. Në këtë kontekst përmenden emrat e Besarb Blakajt, ish-kryetar i Këshillit Administrativ, Sokol Havollit, ish-zëvendësguvernator dhe aktualisht drejtor në Komunën e Prishtinës, Rexhep Idrizajt, si dhe ish-guvernatorit të Bankës Qendrore të Kosovës, Fehmi Mehmeti. Pretendimet sugjerojnë se këta zyrtarë kanë luajtur rol kyç në emërimin, mbrojtjen dhe vazhdimësinë e Mazrekut në pozita vendimmarrëse në BKS, pavarësisht sinjaleve të shumta për keqpërdorime.
Sami Mazreku /
Një nga aspektet më të kontestuara të periudhës së drejtimit të Mazrekut lidhet me implementimin e sistemit “Quantix” (Kuantik) në BKS, një sistem që, sipas raportimeve, është instaluar pa transparencë të plotë, me kosto të larta dhe pa garanci të qarta për kontrollin dhe integritetin e të dhënave. Kritikat kanë qenë të vazhdueshme se ky sistem nuk e ka rritur llogaridhënien. Raportimet pretendojnë se ai u përdor edhe si instrument për centralizimin e fuqisë dhe kontrollin selektiv të proceseve.
Paralelisht, raportimet kanë përmendur largime masive të punëtorëve, shpesh pa arsyetime të qarta profesionale, duke ngritur dyshime për spastrim institucional dhe zëvendësim me persona të afërt ose të nënshtruar ndaj menaxhmentit. Sindikata, ish-punonjës dhe burime të brendshme kanë ngritur vazhdimisht alarmin për presion, frikësim dhe degradim të standardeve profesionale brenda BKS-së.
Skandalet e raportuara ndër vite lidhen edhe me pagesa të dyshimta të dëmeve, mungesë dokumentacioni bazë, përfshirë raste pa raporte policore, si dhe me shpërndarje milionëshe fondesh që, sipas auditimeve të brendshme, nuk justifikohen përmes procedurave të rregullta. Këto gjetje ngrenë një pyetje kyçe: pse institucionet mbikëqyrëse nuk vepruan me kohë?
Në këtë sfond, arrestimi i Mazrekut po shihet si thyerje e një heshtjeje të gjatë, por edhe si test serioz për drejtësinë. A do të ndalet hetimi vetëm te një individ, apo do të shtrihet te rrjeti institucional që dyshohet se e ka mbrojtur dhe inkurajuar? Përgjegjësia nuk mund të kufizohet vetëm te zbatuesit. Ajo duhet të përfshijë edhe vendimmarrësit që, përmes veprimeve ose mosveprimeve të tyre, krijuan terrenin për atë që sot në opinionin publik quhet “mafia e sigurimeve”.
Sot kërkohet një hetim i thellë, i pavarur dhe i pakompromis, jo vetëm për veprimet e Sami Mazrekut, por edhe për rolin e të gjithë atyre që e vendosën, e mbrojtën dhe e mbajtën në pushtet, ndërkohë që skandalet grumbulloheshin dhe besimi i qytetarëve në sistemin e sigurimeve rrënohej. Arrestimi është vetëm fillimi. Llogaridhënia e vërtetë mbetet ende për t’u dëshmuar.
