Ushtria ruse ka thënë se ka lëshar raketën e saj të re hipersonike Oreshnik në një objektiv në Ukrainë gjatë një sulmi masiv gjatë natës.
Ukraina e konfirmoi sulmin, duke thënë se ai ndodhi në perëndim të vendit pranë kufirit të Bashkimit Evropian.
Moska tha se lëshimi i raketës balistike me rreze të mesme veprimi ishte hakmarrje për një përpjekje të supozuar të sulmit me dron ukrainas në rezidencën e Vladimir Putin në fund të muajit të kaluar, një akuzë që si Kievi ashtu edhe Uashingtoni e kanë quajtur të rreme.
Ministri i jashtëm i Ukrainës tha se përdorimi i një rakete Oreshnik kaq afër kufirit të BE-së dhe NATO-s përbënte një “kërcënim të rëndë” për sigurinë evropiane dhe u bëri thirrje partnerëve të rrisin presionin mbi Moskën. Kievi gjithashtu hodhi poshtë përpjekjet e Rusisë për të justifikuar sulmin, duke i quajtur ato “absurde”.
Guvernatori i rajonit perëndimor të Lvivit të Ukrainës tha se sulmet ruse kishin dëmtuar një strukturë kritike të infrastrukturës. Raportet e paverifikuara të mediave sociale sugjeruan se vendi mund të ketë qenë një strukturë e madhe nëntokësore për ruajtjen e gazit.
Rusia e përdori për herë të parë raketën Oreshnik, e emëruar sipas fjalës ruse për pemën e lajthisë në nëntor 2024, kur Moska tha se goditi një strukturë ushtarako-industriale ukrainase. Zyrtarët dhe analistët ukrainas në atë kohë thanë se raketa mbante koka bërthamore artificiale në vend të eksplozivëve dhe shkaktoi dëme të kufizuara.
Raportet fillestare sugjerojnë se Oreshniku i përdorur në sulmin e së premtes mund të ketë mbajtur përsëri koka bërthamore inerte, duke treguar se lëshimi ishte kryesisht simbolik. Sulmi erdhi disa ditë pasi aleatët evropianë të Ukrainës ranë dakord të ofrojnë elementë kyç të garancive të sigurisë pas luftës në rast të një armëpushimi me Rusinë.
Presidenti Putin e ka përmendur vazhdimisht Oreshnikun në muajt e fundit si një kërcënim kundër Ukrainës dhe perëndimit, duke paralajmëruar se mund të përdoret kundër vendeve që furnizojnë armë Kievin për të goditur objektiva brenda Rusisë me raketa me rreze të gjatë veprimi.
Udhëheqësi rus ka pohuar se raketa me rreze të mesme veprimi është e pamundur të interceptohet për shkak të shpejtësisë së saj – të cilën ai thotë se tejkalon 10 herë shpejtësinë e zërit – dhe se fuqia e saj shkatërruese rivalizon atë të një arme bërthamore edhe kur është e armatosur me një kokë bërthamore konvencionale.
Disa analistë perëndimorë kanë shprehur skepticizëm në lidhje me këto pretendime, megjithëse Ukraina nuk ka sisteme mbrojtëse ajrore të afta për të interceptuar raketën.
Forcat ruse gjithashtu kryen sulme gjatë natës në Kiev, duke goditur disa lagje të kryeqytetit ukrainas. Të paktën një person u vra, sipas Tymur Tkachenko, kreut të Administratës Ushtarake të Qytetit të Kievit. Pesë punonjës të ekipeve të shpëtimit u plagosën gjatë reagimit ndaj sulmeve, tha shërbimi i sigurisë së Ukrainës.
Lëshimi i raketës Oreshnik shënoi kulmin e një jave në të cilën Ukraina dhe aleatët e saj evropianë thanë se kishin bërë përparim të konsiderueshëm në planet për garancitë e sigurisë pas luftës.
Të martën, Britania dhe Franca thanë se ishin të përgatitura të vendosnin trupa në Ukrainë pas një marrëveshjeje të ardhshme paqeje, një angazhim i madh që po diskutohet prej muajsh.
Ministria e jashtme e Rusisë e hodhi poshtë idenë të enjten, duke e quajtur perspektivën e trupave perëndimore në Ukrainë një “kërcënim të drejtpërdrejtë”, një qëndrim që hedh përsëri dyshime mbi perspektivat për një paqe të negociuar.
Reagimi i Zelenskyt
Presidenti Volodymyr Zelensky ka reaguar pas sulmit të natës që kreu Rusia në Ukrainë.
Sipas mediave të huaja, Zelensky tha se ndërtesat e banimit dhe objektet energjetike u goditën në sulm, i cili përdori 242 dronë dhe 13 raketa balistike.
Moska gjithashtu qëlloi një raketë balistike me rreze të mesme veprimi Oreshnik, tha Zelensky, si dhe 22 raketa kruiz.
“Sulmi ndodhi pikërisht kur kishte një valë të konsiderueshme të ftohti, i drejtuar pikërisht kundër jetës normale të njerëzve të zakonshëm”, vijoi më tej Zelensky.
Zelensky tha gjithashtu se një ndërtesë e ambasadës së Katarit u dëmtua nga një dron rus.
“Katari, një shtet që bën kaq shumë për të ndërmjetësuar me Rusinë në mënyrë që të sigurojë lirimin e të burgosurve të luftës dhe civilëve që mbahen në burgjet ruse”, tha Zelensky.
Presidenti ukrainas bëri thirrje për një “reagim të qartë” nga bota, “mbi të gjitha nga Shtetet e Bashkuara, sinjaleve të të cilave Rusia u kushton vërtet vëmendje.”, shtoi Zelensky.
“Rusia duhet të marrë sinjale se është detyrim i saj të përqendrohet në diplomaci dhe duhet të ndiejë pasojat sa herë që përqendrohet përsëri në vrasje dhe shkatërrimin e infrastrukturës.
Sulmet e sotme shërben gjithashtu si një kujtesë shumë e fortë për të gjithë partnerët tanë se mbështetja e mbrojtjes ajrore të Ukrainës është një përparësi e përhershme”, përfundoi Zelensky.
