Federata Ruse njoftoi së fundmi fillimin zyrtar të fazës së testimit të Yak-130M të ri, një variant i përmirësuar ndjeshëm i avionit të avancuar stërvitor Yak-130. Avioni, i ndërtuar në vendin e prodhimit në Irkutsk nën mbikëqyrjen e United Aircraft Corporation dhe kompanisë shtetërore Rostec , aktualisht po i nënshtrohet testeve tokësore dhe të fluturimit. Krahas këtij avioni të parë, dy të tjerë janë duke u montuar, duke demonstruar dëshirën për të përshpejtuar programin dhe për ta përkthyer atë në aftësi konkrete operacionale.
Projekti lindi me qëllim zhvillimin e një avioni që tashmë është testuar dhe vendosur gjerësisht në nivel ndërkombëtar, duke e transformuar atë në një platformë të aftë për të kryer jo vetëm funksione stërvitore, por edhe misione të lehta luftarake.
I konceptuar fillimisht për të trajnuar pilotë për avionë luftarakë të gjeneratës së katërt dhe të pestë, Yak-130 ka gjetur përdorim në shumë forca ajrore të huaja si një zgjidhje efektive dhe me kosto efektive për kalimin në fluturim operacional. Me Yak-130M, Moska synon ta forcojë këtë koncept, duke kombinuar rolin e saj stërvitor me një aftësi të ripërtërirë luftimi, të përshtatshme për të operuar edhe në mjedise të degraduara dhe kushte komplekse moti.
Çfarë dimë për përparimin teknologjik të Yak-130M
Analiza tregon se përmirësimi i Yak-130 është më shumë sesa thjesht një përmirësim teknik. Avioni i ri përfaqëson një transformim strukturor të avionit origjinal, duke ruajtur karakteristikat e tij thelbësore, të tilla si konfigurimi me dy vende në tandem dhe struktura e avionit me dy motorë. Risia më e rëndësishme qëndron në rinovimin e plotë të sistemeve të avionikës dhe sensorëve të misionit, të cilët e shtyjnë avionin në një dimension të ri operacional.
Avioni tani integron një radar shumëfunksional të gjeneratës së ardhshme, të projektuar për të ndjekur dhe për të synuar objektivat edhe në kushte të pafavorshme të motit, së bashku me një sistem të sofistikuar të synimit optik-lazer për misione precize si ditën ashtu edhe natën. Këto plotësohen nga një kompleks i avancuar mbrojtës, i aftë të sigurojë mbijetesë në skenarë me kërcënim të ulët, dhe një sistem të përmirësuar komunikimi, duke siguruar ndërveprim dhe lidhje taktike në kohë reale.
Këto aftësi e bëjnë këtë teknologji të përshtatshme për përdorimin e armëve moderne të drejtuara, si ajër-ajër ashtu edhe ajër-sipërfaqe, me opsione udhëzimi satelitor ose lazer. Rezultati është një avion fleksibël, i përshtatshëm për të kryer mbështetje ajrore të afërt, ndërhyrje taktike dhe misione mbrojtjeje nga pikat, duke ruajtur njëkohësisht aftësitë e tij të avancuara të stërvitjes. Në këtë kuptim, modeli përfaqëson një përgjigje të drejtpërdrejtë ndaj zgjidhjeve të ngjashme perëndimore, të tilla si M-346FA i prodhuar në Itali ose FA-50 i Koresë së Jugut, ndërsa potencialisht ofron një propozim më ekonomik për sa i përket kostove të blerjes dhe operimit.
Ambiciet globale
Për disa analistë, rigjallërimi i Yak-130 me këtë variant të ri ka një rëndësi që shkon përtej një përmirësimi të thjeshtë teknik. Është një veprim strategjik që synon të përmbushë njëkohësisht nevojat e brendshme dhe mundësitë në tregjet ndërkombëtare. Avioni do të kontribuojë në forcimin e zinxhirit të stërvitjes së Forcave Hapësinore Ruse, duke ofruar një platformë të përparuar që riprodhon më besnikërisht sistemet avionike dhe dinamikën operacionale të luftëtarëve të gjeneratës së ardhshme. Në të njëjtën kohë, shkathtësia e tij lejon që ai të përdoret në skenarë operacionalë të botës reale, siç është mbrojtja e infrastrukturës kritike, bazave të përparuara ose në operacionet ajrore në teatrot periferike, duke zvogëluar konsumimin në platformat më të shtrenjta të luftimit.
Në nivel ndërkombëtar, avioni mund të përfaqësojë një mjet për Moskën për të depërtuar në tregjet në zhvillim të aviacionit, veçanërisht në rajonet ku buxhetet e mbrojtjes janë të kufizuara, por mbetet nevoja për avionë të besueshëm dhe shumërolësh, të aftë për të operuar në kushte komplekse. Azia-Paqësori, Afrika dhe Lindja e Mesme janë zona strategjike për komercializimin e ardhshëm të avionit, me qëllim kundërshtimin e konkurrencës në rritje nga projekte të ngjashme të promovuara nga industritë evropiane dhe aziatike.
Ekspertët besojnë se suksesi i programit do të varet kryesisht nga rezultatet e fushatës së vazhdueshme të testimit. Validimi i performancës së radarit, besueshmëria e integrimit të sistemit të armëve dhe efikasiteti i përgjithshëm i avionikës janë pikat kryesore që do të përcaktojnë të ardhmen e armatimit. /Përshtatur nga Il Giornale/
