Në brigjet e Belizes ndodhet një gropë nënujore kaq e thellë sa shkencëtarët ende nuk e dinë saktësisht se sa shkon thellësia e saj.
Në Gjirin Chetumal, gropa Taam ja’, një ‘vrimë e kaltër’, ka paraqitur një sfidë për studiuesit që po përpiqen të matnin thellësinë e saj.
Duke përdorur sonar, ata arritën të hartojnë vrimën dhe zbuluan se ajo është rreth 274 metra e thellë, megjithatë këto matje mund të jenë të pasakta për shkak të ndryshimeve të temperaturës dhe kripësisë në shtresat e ujit.
Zhytësit u dërguan për të eksploruar vrimën deri në 30 metra thellësi dhe zbuluan se muret e saj janë të buta dhe të pabarabarta, derisa në fund u shndërruan në shkëmb më të fortë.
Pasi ankoruan një varkë mbi hapjen e vrimës, një ekip kërkimor uli një kabllo masive, me gjatësi 500 metra, në vrimë, por nuk ishte mjaftueshëm e gjatë për të arritur në fund.
Studiuesit vunë re se instrumenti mund të ishte shtyrë anash nga rrymat dhe të ishte hedhur jashtë matjeve, por misteri mbetet: sa e thellë është Taam ja’?
Pavarësisht përpjekjeve të përsëritura për të matur vrimën me kabllo të gjata, nuk ka pasur një matje përfundimtare të thellësisë së saj.
Për vite me radhë, vrima e kaltër Sansha Yongle, në Detin e Kinës Jugore, besohej të ishte vrima e kaltër më e thellë në oqean.
Nëse shkencëtarët mund të matin thellësinë e Taam ja’, ajo mund të zëvendësojë vrimën Sansha Yongle si gropa më e thellë e matur në oqean.
Besohet se Taam ja’ mund të ketë një rrjet shpellash dhe tunelesh nënujore, duke e bërë matjen e saj edhe më të vështirë.
Më parë këtë vit, shkencëtarët ishin në gjendje të nxirrnin një bërthamë sedimentesh nga fundi i gropës detare që siguroi një arkiv stuhish 5 mijë e 700-vjeçare.
Shtresat e sedimenteve treguan se gjatë gjashtë mijëvjeçarëve të fundit, mesatarisht, midis katër dhe 16 stuhi tropikale kalojnë mbi vrimë për 100 vjet.
Vrima e madhe e kaltër ndodhet rreth 60 milje larg bregdetit të qytetit të Belizes dhe është pjesë e Koraleve të Belizes, një vend i trashëgimisë botërore të UNESCO-s.
U formua në fund të Epokës së fundit të Akullnajave, kur ujërat e detit që u ngritën përmbytën një sërë shpellash gjigante.
Mendohet se shpellat u formuan rreth 153 mijë vjet më parë dhe u zhytën plotësisht rreth 15 mijë vjet më parë.
Vrima është e populluar nga disa lloje peshkaqenësh, duke përfshirë peshkaqenë të shkëmbinjve të Karaibeve, peshkaqenë kokë-çekiç, peshkaqenë dem dhe peshkaqenë me majë të zezë.
