Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, ka hedhur poshtë propozimet perëndimore për një “forcë sigurie” në Ukrainë një ditë pas hyrjes në fuqi të çdo armëpushimi, pas një samiti në Paris që synonte finalizimin e planeve për garancitë e sigurisë.
Presidenti francez Emmanuel Macron tha se 26 nga aleatët e Ukrainës ishin zotuar zyrtarisht për të vendosur trupa “nga toka, deti ose ajri” për të ndihmuar në ofrimin e sigurisë në momentin që luftimet ndalen.
Ai nuk dha detaje për asnjë nga vendet e përfshira.
Putini kërkoi të shtypte iniciativën e aleatëve, me një paralajmërim se çdo trupë e vendosur në Ukrainë do të ishte “objektiv legjitim”, veçanërisht nëse ato shfaqen tani, edhe pse nuk ka plane për një vendosje të menjëhershme.
Duket se ka pak shpresë për një armëpushim për momentin, pasi samiti i muajit të kaluar në Alaska midis Putinit dhe Presidentit të SHBA-së Donald Trump shtoi shpresat për një takim me Volodymyr Zelensky të Ukrainës dhe një marrëveshje të mundshme paqeje.
Megjithatë, që nga takimi i Alaskës, “Koalicioni i të Gatshmëve”, i udhëhequr nga Mbretëria e Bashkuar dhe Franca, ka punuar intensivisht për t’i ofruar Kievit garanci nëse arrihet një marrëveshje.
Macron theksoi se çdo trupë do të vendoset për të parandaluar “çdo agresion të ri të madh” dhe jo në vijën e frontit.
Zelensky i përshkroi vendimet e marra në takimin e së enjtes në Paris si hapin e parë konkret.
SHBA-të nuk e kanë bërë të qartë shkallën e përfshirjes së tyre. Presidenti francez tha se kjo do të finalizohet në ditët në vijim.
Trump kohët e fundit tregoi se mbështetja e SHBA-së “ndoshta” mund të vijë në formën e mbështetjes ajrore, dhe Zelensky tha se kishte folur me udhëheqësin amerikan për “mbrojtjen maksimale për qiellin e Ukrainës”.
Trump tha se po “kishte një dialog shumë të mirë” me Putinin dhe planifikonte të fliste me të në të ardhmen e afërt. Putin konfirmoi të premten se kishte “një dialog të hapur” me presidentin amerikan.
Rusia ka thënë se ushtria e saj po përparon në Ukrainë në të gjitha frontet.
Ukraina dhe aleatët e saj besojnë se një armëpushim duhet të arrihet në Ukrainë përpara çdo përpjekjeje për të siguruar një marrëveshje më të gjerë paqeje, megjithëse Rusia nuk është dakord.
Duke iu përgjigjur pyetjeve në një forum ekonomik në Vladivostok, në lindjen e largët të Rusisë, Putin argumentoi se “nëse merren vendime që do të çojnënë paqe afatgjatë, atëherë thjesht nuk e shoh kuptimin e pranisë së trupave të huaja në Ukrainë”. Ai shtoi se Rusia do të zbatojë “plotësisht” çdo vendim që çon në paqe afatgjatë.
Ukraina dhe aleatët e saj perëndimorë nuk i shikojnë premtimet dhe deklaratat e Putinit si bindëse.
Presidenti rus gjithashtu pohoi se ishte gati të organizonte një samit me Ukrainën në Moskë dhe ofroi siguri maksimale.
Por Zelensky ka irtonizuar idenë e Moskës. Në vend të kësaj janë sugjeruar disa kryeqytete neutrale.
“Ne mbështesim çdo format, takim dypalësh, takim trepalësh, besoj se Rusia bën gjithçka për ta shtyrë atë”, tha Zelensky.
Udhëheqësit perëndimorë besojnë gjithashtu se Rusia po luan për kohë në një përpjekje për të pushtuar më shumë territor ukrainas, ndërsa lufta e saj 40-mujore në shkallë të plotë vazhdon.
Putin, i cili e kaloi të mërkurën me presidentin e Kinës, Xi Jinping, dhe udhëheqësin e Koresë së Veriut, Kim Jong Un, pohon se ushtria e vendit të tij po përparon në të gjitha frontet në Ukrainë.
Presidenti i Ukrainës iu bashkua Emmanuel Macronit të Francës për samitin në Pallatin Elysee.
Përveçse ka bërë të qartë se asnjë forcë perëndimore nuk duhet të vendoset në Ukrainë, Moska ka këmbëngulur që ajo duhet të jetë një nga vendet që vepron si “garantuese” të sigurisë ukrainase – një ide e refuzuar nga Kievi dhe aleatët e tij.
Zëdhënësi i Putinit, Dmitry Peskov, i tha Steve Rosenberg të BBC-së se çdo forcë e huaj, qoftë e NATO-s apo jo, do të përbënte një rrezik për Rusinë, “sepse ne jemi armik i NATO-s”.
Peskov vazhdoi të kritikonte “përpjekjet e egra të vendeve evropiane për të provokuar vazhdimin e luftës”.
Pak vende kanë premtuar hapur se do të dërgojnë trupa në terren në Ukrainë në rast të një marrëveshjeje, dhe SHBA-të e kanë përjashtuar tashmë një veprim të tillë. Diplomatët evropianë kanë sugjeruar se dërgimi i trupave në këtë pikë ndoshta do të ndihmonte narrativën e Putinit kundër Perëndimit.
Megjithatë, kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer, tha se aleatët perëndimorë tani kishin një “besë të pathyeshme” ndaj Ukrainës, të mbështetur nga SHBA-ja, dhe duhej të shtynin Rusinë që t’i jepte fund luftës, sipas një zëdhënëse të Downing Street.
Kancelari gjerman Friedrich Merz tha pas takimit se përparësia e parë ishte sigurimi i një armëpushimi në një samit ku do të përfshihej Zelensky, dhe më pas ofrimi i “garancive të forta sigurie”.
Shefi i NATO-s, Mark Rutte, tha të enjten se Rusia nuk kishte veto ndaj vendosjes së trupave perëndimore në Ukrainë: “Pse na intereson se çfarë mendon Rusia për trupat në Ukrainë? Është një vend sovran. Nuk është detyrë e tyre të vendosin.”
Më shumë se tre vjet e gjysmë pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, Putin tha këtë javë se kishte “një dritë të caktuar në fund të tunelit” dhe se “ka mundësi për të siguruar sigurinë e Ukrainës në rast se konflikti përfundon”.
Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, John Healey, e ka lavdëruar Trumpin, i cili sipas tij “e solli Putinin në bisedime” dhe “nuk mbylli asnjë mundësi”.
Rusia ka hedhur poshtë idenë e një armëpushimi fillestar, duke këmbëngulur se fushata e saj nuk do të përfundojë para një marrëveshjeje të plotë paqeje.
Një burim në Pallatin Elysee sugjeroi përpara bisedimeve të së enjtes se kishte disa shembuj historikë të armëpushimeve që kishin zgjatur pa një marrëveshje të plotë paqeje.
Burimi tregoi vijën e demarkacionit midis Koresë së Veriut dhe asaj të Jugut, ku një armëpushim kishte zgjatur për vite me radhë me një vendosje të fuqishme të aleatëve amerikanë që shërbente si sinjal për Korenë e Veriut.
Ky koncept ishte jashtëzakonisht i rëndësishëm për ukrainasit, shtoi burimi. /Përshtatur nga BBC/
