Nanomaterialet që kalojnë barrierën gjak-tru mund të zvogëlojnë dëmtimin, inflamacionin dhe pasojat afatgjata të goditjes cerebrale
Në rast të goditjes në tru, mjekët kanë shumë pak kohë. Qëllimi i tyre është të rivendosin sa më shpejt qarkullimin e gjakut në tru, për të parandaluar vdekjen e qelizave nervore. Megjithatë, ky rikthim i gjakut ka edhe anën e tij të errët. Terapia revolucionare me nanomateriale mund të ofrojë një zgjidhje të re.
Gjatë kohës kur qarkullimi i gjakut është i ndërprerë, në qelizat e trurit grumbullohen nënprodukte të dëmshme dhe aftësitë e tyre mbrojtëse dobësohen. Kur qarkullimi rivendoset papritur, në indin e dëmtuar mbërrijnë njëkohësisht sasi të mëdha oksigjeni, molekula inflamatore dhe qeliza imune, të cilat, në vend se të ndihmojnë, shpesh shkaktojnë dëmtime shtesë të neuroneve.
Ky fenomen, i njohur si dëmtim nga reperfuzioni, mund ta zgjerojë dëmin përtej vetë zonës së goditjes dhe të ndikojë në mënyrë vendimtare në ashpërsinë e pasojave të përhershme.
Shkak gjithnjë e më i shpeshtë i vdekshmërisë dhe invaliditetit
Goditja në tru është një dëmtim i papritur i trurit që ndodh kur ndërpritet ose zvogëlohet ndjeshëm furnizimi me gjak i një pjese të trurit, çka bën që qelizat nervore të fillojnë të vdesin. Sipas vdekshmërisë, ajo është shkaku i tretë i vdekjes, menjëherë pas sëmundjeve të zemrës dhe atyre tumorale, ndërsa në nivel global është shkaku i dytë më i shpeshtë i vdekjes dhe shkaku kryesor i invaliditetit neurologjik të përhershëm.
Goditja në tru, ose insulti cerebrovaskular (CVI), do të thotë që një pjesë e caktuar e trurit mbetet pa furnizim me gjak. Sot, kjo është një shkak gjithnjë e më i shpeshtë i sëmundshmërisë, invaliditetit dhe vdekshmërisë. Zakonet e këqija të jetesës, obeziteti dhe diabeti çojnë në çrregullime të enëve të gjakut, e më pas në trombozë dhe CVI.
Pasojat e CVI-së sot po përpiqemi t’i zbusim në mënyra të ndryshme dhe njëra prej tyre është transplantimi i qelizave burimore. Ekzistojnë edhe metoda të tjera, si vendosja e stimulimit të thellë të trurit te pacientët me çrregullime të vetëdijes pas traumës ose ishemisë, siç është CVI.
Trajtimi me nanomateriale
Shkencëtarët nga Northwestern University në SHBA kanë publikuar së fundmi në revistën Neurotherapeutics një studim ku kanë zhvilluar një trajtim të ri me nanomateriale, i cili mund të zbusë dëmtimin sekondar të përmendur. Bëhet fjalë për një injeksion që aplikohet menjëherë pas rivendosjes së qarkullimit të gjakut në tru.
Në studimin paraklinik te minjtë, u tregua se ky nanomaterial mund të kalojë barrierën gjak-tru, një mbrojtje natyrore që zakonisht pengon shumicën e barnave të arrijnë indin e trurit. Rezultatet treguan se injektimi i këtyre materialeve e redukton ndjeshëm dëmtimin e trurit dhe e dobëson reagimin inflamator, pa efekte anësore të dukshme.
Barriera gjak-tru është një zgjidhje evolucionare me të cilën qelizat e trurit mbrohen nga substancat e dëmshme nga sistemi tretës, të cilat mund të dëmtojnë qelizat nervore ose mbështetëse.
Në të njëjtën kohë, kjo barrierë paraqet një sfidë për industrinë farmaceutike, sepse ilaçi që duhet të veprojë në tru duhet të jetë në gjendje ta kalojë atë. Një shembull i mirë është dopamina, e cila nuk e kalon barrierën, prandaj merret në formën e L-Dopa-s, një preparat që e kalon barrierën dhe në tru shndërrohet në dopaminë.
