Ajo që ndodhi sot në Paris ka shijen e një hakmarrje danteske. Gjykata franceze dënoi ish-presidentin Nicolas Sarkozy me pesë vite burg, pa pezullim, për bashkëpunim kriminal në marrjen e financimeve të paligjshme elektorale nga regjimi i Muammar Gaddafit gjatë fushatës së vitit 2007.
Pikërisht ai Gaddafi, dhe ajo Libi, që katër vite më vonë, në vitin 2011, do të bombardoheshin nga po ai Sarkozy, në krye të një fushate të NATO-s për të rrëzuar kolonelin që dikur e priti me tapet të kuq në Paris.
Nga milionat e Gaddafit, te bombardimet e NATO-s
Më 19 mars 2011, Franca e Sarkozy-t ishte vendi i parë që hodhi bomba mbi forcat libiane, duke nisur Operacionin Harmattan, të koordinuar me fushatat amerikane dhe britanike, në emër të Rezolutës 1973 të OKB-së për krijimin e një zone ndalim-fluturimi mbi Libinë.
Pas kësaj ofensive, që përfundimisht rrëzoi Gaddafin dhe zhyt Libinë në kaos, doli në pah një hipokrizi e madhe: Franca kishte marrë para nga një regjim që më pas e bombardoi për ta rrëzuar.
50 milionë euro për të fituar zgjedhjet e 2007-ës
Sipas hetuesve, Gaddafi i dha deri në 50 milionë euro Sarkozy-t për fushatën e tij elektorale të vitit 2007, kundër kandidates socialiste Ségolène Royal, shumë që kapërcente me shumë kufirin ligjor prej 21 milionësh.
Pas fitores, Parisi dhe Tripoli patën një “muaj mjalti” diplomatik, ku Gaddafi vizitoi Francën dhe u tentua integrimi i Libisë në projektin francez të Unionit për Mesdheun.
Por deri në vitin 2011 gjithçka ndryshoi. Franca mori flamurin e luftës, duke nxitur përfshirjen e Italisë, SHBA-së dhe NATO-s në rrëzimin e një regjimi që pak vite më parë i jepte miliona.
Pse Sarkozy donte ta rrëzonte Gaddafin?
Përveç ambicies për të drejtuar politikën ushtarake të BE-së dhe për t’i treguar SHBA-së se Europa mund të vepronte vetë, ekzistonte edhe një motiv më i errët: frika se Gaddafi do ta nxirrte zbuluar para zgjedhjeve të 2012-ës për financimet e paligjshme.
Në prapaskenë, ndikimi i Katarit, aleat i Francës dhe mbështetës i Vëllazërisë Myslimane në Libi, e shtyu më tej Parisin drejt rrëzimit të Gaddafit, duke i hequr Italisë rolin dominant në vendin fqinj.
Sarkozy rrëzoi Gaddafin, dhe më pas edhe Berlusconin
Në këtë garë për ndikim në Libi, Italia shihej nga Sarkozy si një partner i dorës së dytë. Ai nuk kurseu as manovrat politike për të ndihmuar rrëzimin e Silvio Berlusconit në nëntor 2011, i cili kishte lidhje të ngushta me Gaddafin dhe kishte firmosur me të një traktat miqësie.
Pasojat: Libia, një shtet i falimentuar
Pas rrëzimit të Gaddafit, Libia u shndërrua në një “jo-shtet”: e ndarë mes Tripolitanisë dhe Cirenaikës, e mbushur me milici, ku ndërhynin rusët, turqit dhe forca të tjera të huaja, vetëm pak kilometra larg brigjeve të Italisë.
Ky është trashëgimia e vërtetë e Sarkozy-t: një Libi e shkatërruar, që prodhon migracion, trafik armësh dhe paqëndrueshmëri për gjithë Mesdheun.
