Në panairin Maks 2021 , gjigandi rus i hapësirës ajrore UAC prezantoi zyrtarisht para publikut avionin e tij të ri luftarak “të lehtë” të padukshëm, Sukhoi Su-75 “Checkmate”, i projektuar për t’u pozicionuar kryesisht në tregun e huaj.
Avioni i ri u bë gjerësisht i njohur në muajt e parë pas lançimit të tij zyrtar, madje duke marrë pjesë në Panairin Ajror të Dubait në nëntor të atij viti. Pas kësaj, Su-75 në thelb u zhduk nga radari, pavarësisht pretendimeve ruse për një blerës të mundshëm të huaj.
Dje, më 2 tetor, në kanalin zyrtar të Telegramit të UAC-së u shfaq një fotografi që tregonte një Su-75 dhe një Su-57 të parkuar jashtë në një pistë aeroporti, duke shkaktuar spekulime rreth përparimit të mundshëm të punës në avionin e ri luftarak rus me një motor të vetëm.
Vlen të shqyrtojmë shkurtimisht “mungesën e progresit” të makinës Sukhoi për të na ndihmuar të kuptojmë nëse është thjesht propagandë apo jo.
Gjatë shfaqjes së 14-të ndërkombëtare ajrore Aero India 2023, Rusia propozoi një bashkëpunim të mundshëm me Indinë për të zhvilluar një luftëtar të ri taktik. Në dhjetor të të njëjtit vit, mësuam se një modifikim i Su-75 ishte patentuar dhe ishin marrë patenta për një metodë për të zvogëluar dukshmërinë e radarit të avionëve.
Në shkurt të vitit 2024, gjatë Shfaqjes Botërore të Mbrojtjes 2024 në Riad, Moska deklaroi se avioni me “arkitekturë të hapur” do të ishte “produkti më i rëndësishëm për zbatimin e projekteve për zhvillimin e përbashkët të sistemeve të përparuara të aviacionit në Lindjen e Mesme”.
Në nëntor të të njëjtit vit, UAC deklaroi se “pavarësisht sanksioneve, kompania vazhdon të zhvillojë luftëtarin taktik të gjeneratës së pestë”. Në shkurt të vitit 2025, u njoftua se Rosoboronexport po promovonte Su-75 “edhe në Lindjen e Mesme” dhe se “konsultimet mbi projektimin, karakteristikat teknike dhe mundësinë e zhvillimit të përbashkët të sistemeve dhe njësive” ishin duke u zhvilluar. Gjatë viteve, ka pasur deklarata të ndryshme në lidhje me fluturimin e parë të Su-75 dhe fillimin e prodhimit: në maj 2022, u raportua se fluturimi i parë do të zhvillohej midis viteve 2023 dhe 2024, dhe se prodhimi serial do të fillonte në vitin 2027; një muaj më vonë, data u shty për në vitin 2025, ndërsa në gusht fillimi i testimit u shty për në vitin 2024.
Fotografia e publikuar dje ka shumë të ngjarë të jetë një përpjekje ruse për të demonstruar se konflikti në Ukrainë nuk i ka shteruar të gjitha burimet industriale të Moskës, dhe kështu të “sigurojë” tregun e saj të huaj të synuar, ndërsa njëkohësisht kërkon ta zgjerojë atë. Prandaj, mund të jetë i njëjti maket i parë në vitin 2021, por ka disa detaje që sugjerojnë të kundërtën.
Dyert e pasme të marshit të uljes së Su-75 të paraqitura në foto duket se janë paksa të ndryshme nga ato të vëzhguara në Maks 2021: menteshat duket se janë të një marke tjetër, më “të forta” dhe mbi të gjitha në formë të drejtë krahasuar me ato të lakuara të parë gjatë prezantimit të avionit të ri.
Fatkeqësisht, cilësia e fotos nuk lejon vëzhgime të mëtejshme përveç asaj në lidhje me sensorin FLIR ( Forward-Looking Infrared ) të vendosur përpara xhamit të përparmë të kabinës, i cili duket identik në të dyja rastet.
Megjithatë, ajo që është sigurisht e ndryshme nuk ka të bëjë me avionin e ri luftarak të fshehtë të Sukhoi-t, por me një të njohur të vjetër tonën, Su-57 (“Felon” i NATO-s). Fotografia tregon të dy grykat e shkarkimit të motorit, dhe është e qartë se fletët kanë skaje të dhëmbëzuara në vend të atyre të drejta, duke treguar se avioni luftarak-bombardues rus i gjeneratës së pestë po monton motorët e rinj AL-51F (të njohur edhe si Izdeliye-30) në vend të AL-41 me të cilët është vërejtur pothuajse gjithmonë deri më tani, madje edhe në imazhet e rralla që e kanë treguar atë në aktivitet operativ (Siri dhe Ukrainë).
Le të kujtojmë se ky duhet të jetë motori përfundimtar për të dy avionët dhe se në dhjetor 2024 Rusia kishte publikuar imazhe të një Su-57.
