Shkruan Ismet Haziri
Rasti i Vlora Hysenit, si ish-drejtuese e SHISH-it, është kthyer në një çështje që po merr vëmendje të madhe publike. Por duhet bërë një dallim i rëndësishëm: një rast që tashmë është bërë publik, që është nën hetim dhe që ndodhet në duart e organeve kompetente të shtetit, nuk duhet të kthehet në një problem që duhet ta mbajë mbi supe një popull i tërë.
Shqipëria dhe Kosova kanë shumë probleme të tjera, më të mëdha dhe më të vështira, që kërkojnë vëmendje. Ky rast duhet të na shërbejë mbi të gjitha si një kujtesë për përgjegjësinë e shtetit: në pozitat që lidhen me sigurinë kombëtare, përzgjedhja e njerëzve duhet të jetë jashtëzakonisht serioze.
Në këto pozita nuk mund të mjaftojnë lidhjet politike, afërsia personale apo karriera administrative. Duhet të kërkohen njerëz të shkolluar, të përgatitur, me përvojë të gjerë, integritet të dëshmuar dhe me një histori të qartë shërbimi ndaj shtetit. Duhet të ekzistojnë filtra të fuqishëm institucionalë për verifikimin e tyre, duke përfshirë integritetin, konfliktet e interesit, lidhjet e mundshme dhe aftësinë për të përballuar përgjegjësi të jashtëzakonshme.
Për mua, në pozitat me peshë vitale për sigurinë kombëtare, një element i rëndësishëm duhet të jetë edhe pjekuria e personit. Nuk do t’ia besoja një detyrë të tillë një personi që nuk ka ndërtuar familje dhe që nuk ka arritur një moshë e një përvojë të gjerë pune e jete, të shoqëruar me verifikime të thella nga filtrat shtetërorë. Kjo nuk do të thotë se statusi familjar duhet të jetë kriter automatik ligjor për çdo detyrë, por se për përgjegjësi të jashtëzakonshme shtetërore duhet të kërkohet një nivel i lartë pjekurie, përgjegjësie dhe besueshmërie të dëshmuar.
Këtu duhet të shohim edhe përtej një personi të vetëm. Kosova dhe Shqipëria duhet të jenë të vetëdijshme se përballen me sfida të shumta të sigurisë dhe se shërbimet e huaja veprojnë sipas interesave dhe misioneve të tyre. Prandaj, vigjilenca institucionale nuk është luks, por domosdoshmëri.
Por vigjilenca nuk ndërtohet me zhurmë politike. Ajo ndërtohet me meritokraci, profesionalizëm, verifikim të thellë, përgjegjësi institucionale dhe njerëz të aftë në pozitat e ndjeshme të shtetit.
Është për të ardhur keq kur një rast i tillë shndërrohet në material për përplasje politike dhe protagonizëm mediatik, ndërkohë që shoqëritë tona kanë probleme të shumta e shumë më urgjente.
Rasti i Vlorës duhet të lihet në duart e institucioneve kompetente dhe, nëse ka përgjegjësi, ato duhet të përcaktohen sipas ligjit dhe fakteve. Por shoqëria duhet të nxjerrë një mësim më të gjerë: pozitat që prekin sigurinë kombëtare nuk duhet të jenë kurrë çështje improvizimi, afërsie politike apo momenti. Ato duhet t’u besohen njerëzve që e kanë dëshmuar veten përmes dijes, përvojës, pjekurisë, integritetit dhe shërbimit ndaj shtetit.
