Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara po kërkojnë të tërheqin deri në 800 miliardë dollarë në fonde publike dhe private për të rindërtuar Ukrainën pas përfundimit të pushtimit rus, sipas një dokumenti të siguruar nga Politico.
Dokumenti 18-faqësh përshkruan një plan dhjetëvjeçar që synon të sigurojë rimëkëmbjen e Ukrainës, me një rrugë të shpejtë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Komisioni Evropian e qarkulloi planin në kryeqytetet evropiane përpara një samiti të liderëve të enjten në mbrëmje, sipas tre zyrtarëve dhe diplomatëve të BE-së që folën në kushte anonimiteti për shkak të ndjeshmërisë së çështjes. Dokumenti është i datës 22 janar .
Strategjia e Uashingtonit dhe Brukselit, e cila parashikon mobilizimin e qindra miliarda dollarëve në financim afatgjatë dhe prezantimin e Ukrainës si një shtet anëtar i ardhshëm i BE-së dhe një destinacion tërheqës për investime, varet nga një armëpushim. Por kjo mbetet një perspektivë e largët për sa kohë që vazhdojnë armiqësitë nga Rusia.
Plani i financimit shtrihet deri në vitin 2040 dhe vjen me një plan operativ 100-ditor për ta nisur atë menjëherë. Megjithatë, tërheqja e investimeve të jashtme konsiderohet jashtëzakonisht e vështirë ndërsa lufta vazhdon, siç është vënë në dukje nga BlackRock, e cila ka një rol këshillues në planin e rindërtimit – në bazë vullnetare.
“Mendoni pak. Nëse jeni një fond pensionesh, keni detyrime ndaj klientëve dhe pensionistëve tuaj. Është pothuajse e pamundur të investoni në një zonë lufte”, tha nënkryetari i BlackRock, Philip Hildebrand, në një intervistë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos. “Duhet të ketë renditjen e duhur dhe kjo do të kërkojë kohë”.
Plani i “prosperitetit” është pjesë e një kuadri paqeje prej 20 pikash që SHBA-të po negociojnë midis Kievit dhe Moskës.
Dokumenti bazohet në mënyrë të qartë në supozimin se garancitë e sigurisë janë tashmë në vend dhe nuk është menduar si një udhërrëfyes ushtarak, por përqendrohet në tranzicionin e Ukrainës nga ndihma emergjente në një perspektivë ekonomike të vetëmjaftueshme.
Shtetet e Bashkuara pritet të luajnë një rol qendror në rimëkëmbjen e Ukrainës. Dokumenti e paraqet atë jo kryesisht si donator, por si një partner strategjik ekonomik, investitor dhe faktor besueshmërie për rindërtimin.
Vërehet se plani parashikon pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të kompanive dhe ekspertizës amerikane në këtë fushë, ndërsa theksohet roli i SHBA-së si levë për mobilizimin e kapitalit privat.
Drejtori ekzekutiv i BlackRock, Larry Fink, është përfshirë në bisedimet e paqes me Kievin, së bashku me dhëndrin e Donald Trump, Jared Kushner dhe të dërguarin special Steve Witkoff.
Sipas dokumentit, gjatë dekadës së ardhshme, BE-ja, SHBA-ja dhe institucionet financiare ndërkombëtare, si Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Banka Botërore, janë zotuar të vënë në dispozicion 500 miliardë dollarë kapital publik dhe privat.
Komisioni Evropian planifikon të ndajë 100 miliardë euro shtesë për Ukrainën përmes mbështetjes buxhetore dhe garancive të investimeve, sipas buxhetit të ardhshëm shtatëvjeçar të BE-së nga viti 2028.
Ky financim vlerësohet të mobilizojë investime prej 207 miliardë eurosh. SHBA-të janë zotuar të mobilizojnë fonde përmes një Fondi të posaçëm Investimesh për Rindërtim, pa specifikuar një shumë specifike.
Dokumenti thotë se, megjithëse administrata Trump ka ofruar mbështetje të kufizuar ushtarake dhe humanitare për Ukrainën gjatë luftës, ajo duket e gatshme të investojë në vend pasi të përfundojë konflikti.
Uashingtoni deklaron se synon të investojë në projekte kritike për minerale, infrastrukturë, energji dhe teknologji në Ukrainë.
Megjithatë, perspektiva e investimeve masive mbetet e kufizuar për sa kohë që sulmet vazhdojnë. “Është shumë e vështirë të shohësh diçka të tillë të ndodhë në një shkallë të gjerë ndërsa fluturojnë dronë dhe raketa”, tha Hildebrand.
