Numri i konflikteve të armatosura aktive është rritur ndjeshëm gjatë dekadës së fundit. Shumica prej tyre kanë qenë jashtëzakonisht vdekjeprurëse; të tjerë ende nuk kanë shpërthyer plotësisht, por nëse e bëjnë, mund të tronditin rajonet përkatëse dhe ekuilibrat globalë. Ja frontet më të rrezikshme për vitin 2026:
Kina kundër Tajvanit
Pekini ka studiuar me kujdes luftën e Rusisë në Ukrainë, duke kuptuar sfidat dhe koston e pushtimeve moderne. Megjithatë, pabarazia e madhe ushtarake mes Kinës dhe Tajvanit mund ta tundojë Kinën të veprojë, sidomos nëse duket se mbështetja amerikane dobësohet ose kostoja ekonomike e një operacioni zvogëlohet.
Për momentin, analistët shohin bllokadën detare si skenarin më të mundshëm, jo pushtimin e drejtpërdrejtë. Por edhe një bllokadë do sillte rreziqe kolosale: përplasje të mundshme me SHBA-në, sanksione të rënda dhe destabilizim të tregjeve globale.
India kundër Pakistanit
Dy rivalët bërthamorë u tërhoqën nga gremina vetëm pas një përplasjeje të përgjakshme. Në prill 2025, një sulm në Indi ku u vranë 26 turistë solli krizën më serioze prej vitesh: goditje të ndërsjella përgjatë vijës së kontrollit në Kashmir dhe më shumë se 50 të vrarë, derisa u arrit një armëpushim.
Në Pakistan, Field Marshal Asim Munir ka konsoliduar pushtetin; ndërsa India, falë rritjes së shpejtë ekonomike, po e zgjeron epërsinë në kapacitetin ushtarak konvencional. Dy faktorë e rëndojnë situatën:
SHBA-të janë përplasur me Indinë për tarifat tregtare, duke dobësuar rolin e Uashingtonit si ndërmjetës.
Të dy vendet po tregojnë më pak vetëpërmbajtje se në krizat e së kaluarës. Me mbi një të pestën e popullsisë botërore mes tyre, ruajtja e paqes në 2026 është jetike.
Rusia kundër Ukrainës: drejt një ngërçi ose një shpërthimi të ri?
Humbjet e Rusisë tashmë vlerësohen të jenë më të larta sesa ato amerikane në Luftën e Dytë Botërore. Që nga dhjetori 2022, Moska ka marrë vetëm 1,3% territor shtesë. Kjo aritmetikë e konsumimit sugjeron tre skenarë:
Përparim i ngadaltë i Rusisë;
Konflikt i ngrirë nga lodhja;
Marrëveshje e imponuar nga realiteti në terren.
Por ekzistojnë edhe dy skenarë shumë më të rrezikshëm:
-kolaps ukrainas, ushtarak ose politik, i ndihmuar nga subversioni rus;
-kolaps ekonomik rus, nëse sulmet ajrore godasin industrinë e naftës.
Çdo variant do të kishte pasoja masive për Europën dhe sigurinë globale.
Izraeli kundër Hamasit: një armëpushim i brishtë mbi rrënoja
Gaza është e shkatërruar, me dhjetëra mijëra të vrarë. Izraeli kontrollon gjysmën e territorit dhe Hamas nuk është çarmatosur. Një rikthim i luftës, sado tragjik, nuk përjashtohet. Që nga tetori, palët akuzojnë njëra-tjetrën për shkelje të armëpushimit.
Nëse administrata Trump vazhdon të shtyjë për një marrëveshje dhe nëse krijohet një forcë ndërkombëtare paqeruajtëse, rindërtimi mund të nisë dhe palestinezët e zhvendosur të kthehen. Por skenari më i mundshëm mbetet ai i zakonshmi: territor i ndarë, palestinezë që vuajnë dhe një qetësi që zgjat – derisa të shpërthejë sërish.
Kongo kundër Ruandës
Tensionet e vjetra për pakicat etnike dhe burimet minerare të Kongos lindore rrezikojnë të shpërthejnë në luftë të hapur. Në vitin 2025, regjimi i Paul Kagame në Ruandë armatosi dhe drejtoi rebelët M23 gjatë pushtimit të qytetit Goma, madje dërgoi edhe trupa të veta.
Zonat që kontrollon M23 dyfishojnë ndikimin territorial të Ruandës, ndërsa marrëveshja e dobët e firmosur në Uashington me presidentin Tshisekedi nuk i përfshinte këto territore. Edhe Uganda ka rritur praninë ushtarake, e shqetësuar për M23 dhe interesuar për arin, ndërkohë që në lojë janë edhe kobalti, gazi dhe nafta.
Sudani: lufta që ka gjeneruar krizën më të madhe humanitare në Afrikë
Forcat e Armatosura të Sudanit (SAF) dhe milicia RSF vijojnë luftën e egër. RSF kontrollon Darfurin dhe perëndimin; SAF kontrollon kryeqytetin dhe lindjen. Miliona civilë janë në arrati dhe shumë në uri.
Lufta ushqehet nga aktorët rajonalë: Egjipti mbështet SAF-in, Emiratet (që mohojnë) akuzohen se mbështesin RSF-në. Nëse sponsorët e dy palëve bien dakord, një marrëveshje do të ishte e mundshme dhe fitimprurëse. Sudani është tërheqës: ar, naftë, brigje strategjike. Për një ndërmjetës ambicioz si Donald Trump, Sudani paraqet një sfidë – dhe një shans për të zgjidhur konfliktin më vdekjeprurës aktiv në botë.
Venezuela: SHBA lëviz drejt një konfrontimi të mundshëm
Administrata Trump ka rritur ndjeshëm praninë ushtarake përreth Venezuelës, ka zgjeruar stërvitjet dhe ka goditur mjete detare që i konsideron si trafikantë droge. Qëllimi mund të jetë përshpejtimi i rënies së regjimit Maduro, por ende nuk dihet se deri ku është gati të shkojë Uashingtoni.
Skenari më i mundshëm janë sulmet ajrore, jo pushtimi tokësor. Trump mund të urdhërojë edhe operacione speciale nëse sheh mundësi për të kapur ose eliminuar Maduros.
Në këtë krizë shtohet edhe përshkallëzimi territorial: Venezuela ka rritur pretendimet historike mbi Wssekibon e pasur me naftë në Guajanë, duke mbajtur zgjedhje të jashtëligjshme për një territor që nuk e kontrollon. Çdo veprim i Venezuelës ndaj Guajanës tani do të sillte përballje të drejtpërdrejtë me SHBA-në.
