Ndryshimi i ngjyrës së thonjve mund të zbulojë probleme me mushkëritë, zemrën dhe gjakun
Nëse vëreni se thonjtë ju janë bërë blu pa u goditur apo pa dëmtuar gishtat, mos e injoroni këtë sinjal që jep trupi. Ndryshimi i ngjyrës së thonjve shpesh tregon se gjaku nuk po transporton mjaftueshëm oksigjen në inde.
Në mjekësi, kjo gjendje quhet cianozë dhe mund të jetë shenjë e hershme e çrregullimeve më serioze në organizëm.
Mjekët i kushtojnë vëmendje të veçantë ngjyrës së thonjve, sepse ajo mund të zbulojë shpejt ndryshime në oksigjenimin e gjakut. Pikërisht për këtë arsye, gjatë pranimit në spital kërkohet që nga thonjtë të hiqet llaku, në mënyrë që stafi shëndetësor të vërejë menjëherë çdo ndryshim të mundshëm.
Çfarë do të thotë kur thonjtë bëhen blu?
Ngjyra blu e thonjve shfaqet kur në pjesët periferike të trupit, si majat e gishtave, nuk ka mjaftueshëm oksigjen. Nëse ndryshimi shfaqet vetëm në një thua, shkaku më i shpeshtë është një dëmtim lokal dhe grumbullim gjaku nën thua. Megjithatë, kur të gjithë thonjtë janë blu, zakonisht kjo tregon për një problem sistemik.
Ndryshimi i përkohshëm mund të shfaqet edhe në të ftohtë, sepse enët e gjakut ngushtohen për të ruajtur nxehtësinë. Në këtë rast, ngjyra normalizohet pasi duart të ngrohen. Nëse kjo nuk ndodh, nevojiten ekzaminime shtesë.
GettyImages
Shkaqet më të shpeshta të thonjve blu
Thonjtë blu mund të jenë pasojë e gjendjeve të ndryshme shëndetësore, sidomos atyre që prekin mushkëritë, zemrën dhe gjakun.
Problemet me mushkëritë
Sëmundjet që pengojnë shkëmbimin e oksigjenit shpesh çojnë në cianozë. Ndër to janë:
• sëmundjet kronike të mushkërive si COPD
• astma dhe krizat akute të frymëmarrjes
• pneumonia
• embolia pulmonare, që është gjendje urgjente
Sëmundjet e zemrës
Kur zemra nuk pompon gjakun në mënyrë efikase, oksigjeni nuk arrin në inde në sasi të mjaftueshme. Kjo ndodh te defektet e lindura të zemrës, insuficienca kardiake ose sindroma të rralla që ndikojnë në qarkullimin e gjakut ndërmjet zemrës dhe mushkërive.
Çrregullimet e gjakut dhe enëve të gjakut
Disa gjendje ndikojnë drejtpërdrejt në aftësinë e gjakut për të transportuar oksigjen ose në qarkullimin e tij. Të tilla janë çrregullimet e hemoglobinës, helmimi me monoksid karboni, sëmundjet e gjakut si policitemia vera ose fenomeni Raynaud (Rejno), ku ndodh spazmë e enëve të gjakut.
Si vendoset diagnoza dhe nga çfarë varet trajtimi
Kur dyshohet për cianozë, mjeku vlerëson nivelin e oksigjenit në gjak. Kjo mund të bëhet me analizë të gjakut arterial ose në mënyrë jo invazive, me pulsoksimetër që vendoset në gisht. Diagnostika e mëtejshme varet nga shkaku i dyshuar.
Nuk trajtohen thonjtë blu si simptomë, por gjendja që i shkakton. Terapia mund të përfshijë oksigjenoterapi, barna për përmirësimin e qarkullimit, trajtimin e sëmundjeve të mushkërive ose zemrës, si dhe në raste të caktuara ndërhyrje kirurgjikale.
Kur është e nevojshme të reagoni menjëherë?
Nëse vëreni se thonjtë janë blu dhe ngjyra nuk rikthehet edhe pas ngrohjes, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun. Veçanërisht urgjente është nëse shfaqen edhe:
• dhimbje në gjoks
• vështirësi në frymëmarrje
• djersitje e shtuar
• marramendje
Këto simptoma mund të tregojnë një çrregullim serioz në furnizimin e organizmit me oksigjen dhe kërkojnë vlerësim të menjëhershëm mjekësor.
