Vizita shtetërore e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, në Mbretërinë e Bashkuar nuk do të shpëtojë nga polemikat, ashtu si ajo e para 6 viteve.
Në atë kohë, në qershor 2019, ndërsa pinte çaj me Mbretëreshën e ndjerë, Presidenti i SHBA-së e quajti kryebashkiakun e Londrës Sadiq Khan “një humbës të patundur”, mbështeti Boris Johnson në një garë për lidershipin e Partisë Konservatore dhe sugjeroi që NHS duhet të jetë pjesë e bisedimeve tregtare SHBA-MB.
E gjithë kjo u shoqërua nga një peticion ku thuhej se ai nuk duhet të vizitojë Mbretërinë e Bashkuar, i nënshkruar nga më shumë se një milion njerëz, si dhe nga protesta të zhurmshme që përfshinin mijëra njerëz dhe një kukull të madhe të fryrë që u bë e njohur si Trump Baby.
Vizita e dytë shtetërore e kësaj jave, e pashembullt për një jo-mbretëror, do të tregojë se as e para nuk bëri përjashtim.
Do të ketë përsëri protesta dhe shkarkimi i Lord Mandelson nga posti i ambasadorit të Mbretërisë së Bashkuar në SHBA ka hedhur tashmë një errësirë diplomatike mbi procedurat.
Planifikimi për vizitën, gjatë të mërkurës dhe të enjtes, ka nisur muaj më parë, por pavarësisht gjithë përgatitjes së kujdesshme, mundësia që gjërat të shkojnë keq është ende shumë reale.
Dhe për shumë nga ata që e organizojnë atë, çështja Mandelson është vetëm një nga shqetësimet e tyre.
Si u bë Windsor ‘Trumpton’
Për ata që janë në anën mbretërore të shfaqjes, fokusi ka qenë te logjistika dhe siguria, si dhe shndërrimi i Kështjellës Windsor në një unazë çeliku mjaftueshëm të fortë për të kënaqur edhe agjentët më të kujdesshëm të shërbimit sekret.
Aq e madhe ka qenë prania amerikane, saqë disa vendas e kanë riemëruar Windsorin në “Trumpton”, sipas qytetit me të njëjtin emër në shfaqjen televizive për fëmijë të viteve 1970.
Planifikimi i detajuar për vizitën ka vazhduar me muaj të tërë, deri te menutë e banketit, planet e ulëseve dhe formulimi i fjalimit 7-minutësh të Mbretit.
Për zyrtarët e Pallatit, vëmendja ndaj detajeve është gjithçka.
Një nga problemet më të mëdha ka qenë gjetja e një vendi për të mbledhur Kalorësinë Familjare.
Ajo duhet të jetë mjaftueshëm larg zonave të uljes së helikopterëve në mënyrë që kuajt të mos tremben nga zhurma, mjaftueshëm afër për të formuar shpejt eskortën që do të shoqërojë procesionin me karroca të familjes Trump përmes territorit të Kështjellës Windsor.
Gjithashtu ka pasur shumë diskutime midis Pallatit dhe Ministrisë së Jashtme se kush do të ulet dhe ku do të ulet në Banketin Shtetëror në Sallën e Shën Gjergjit.
“Vlera e këtyre gjërave nuk qëndron vetëm në mundësitë për foto, por edhe në të gjitha bisedat jashtë rrjetit”, tha një burim i brendshëm mbretëror.
“Një vëmendje e madhe i kushtohet planit të ulëseve për banketin. Pra, njerëzit me fusha të caktuara politikash ulen pranë njëri-tjetrit”
Shumë mendim i kushtohet gjithashtu menusë dhe muzikës, të cilat do të përfshijnë “shumë përmendje të trashëgimisë së tij skoceze”.
Fjalimi 7-minutësh i Mbretit Charles III në banket është përpunuar në shumë drafte, duke siguruar që ai të shtyjë butonat e duhur pa kaluar vijat politike.
Zyrtarët thonë se homologët e tyre amerikanë nuk u kanë dhënë asnjë shenjë se çfarë mund të thotë Trump në fjalimin e tij.
‘Presioni për ta bërë këtë masive’
Sfida kryesore për organizatorët mbretërorë ka qenë gjetja e një mënyre për t’u siguruar që Trump të ndiejë se i është bërë një vizitë e plotë shtetërore me të gjitha detajet. Kjo nuk është një detyrë e lehtë.
Presidenti do të jetë në terren për më pak se 48 orë dhe nuk do të vizitojë Downing Street, nuk do t’i drejtohet Parlamentit dhe as nuk do të gjejë kohë për të luajtur një raund golfi.
“Ka pasur një presion të madh nga qeveria për ta bërë këtë masive dhe kjo ka qenë sfida”, më tha një oborrtar.
Shkalla e ceremonisë në Windsor është rritur me 1,300 trupa dhe 120 kuaj të përfshirë, shumë më tepër se ata që u përdorën kur Presidenti Macron i Francës vizitoi vendin në fillim të këtij viti.
Zhurma ceremoniale është fokusi kryesor i Shtëpisë së Bardhë në këtë vizitë; një shans për Presidentin që të fotografohet me Mbretin dhe Mbretëreshën, Princin dhe Princeshën e Uellsit, së bashku me paradat dhe bandat ushtarake dhe Shigjetat e Kuqe.
Një burim nga Whitehall tha se “fokusi është shumë te optika, momenti historik, pompoziteti. Për Trumpin gjithçka ka të bëjë me televizionin dhe ky është një televizion i shkëlqyer.”
Një tjetër tha se “është teatër. Është gjithçka shfaqje. Nuk është se do të bëjmë përmbajtje të thellë. Po i bëjmë për vete djalit më të fuqishëm në botë për një arsye të mirë.”
Lord McDonald, një ish-nëpunës i lartë civil në Ministrinë e Jashtme, tha se zgjedhja strategjike e Mbretërisë së Bashkuar për t’i ofruar njeriut më të fuqishëm në botë “nderin më të plotë që lejon protokolli britanik” do të vëzhgohet nga afër nga pjesa tjetër e botës.
“Kjo vizitë shtetërore nuk është vetëm një ngjarje Britani-SHBA”, tha ai, duke shtuar “do të jetë një nga historitë më të mëdha në mbarë botën.”
“Pjesa tjetër e botës do të shikojë nga Londra dhe Windsor, duke e shkëlqyer pozicionin më të gjerë ndërkombëtar të Mbretërisë së Bashkuar.”
Shumë zyrtarë janë të bindur se vizita do të shkojë pa probleme, thjesht sepse të gjitha palët duan që ajo të ketë sukses.
Ata theksojnë se stafi i Pallatit mendonte se familja Trump ishte mysafirë të ngrohtë dhe të kujdesshëm në vitin 2019, të dy të etur për të mos gabuar.
Presidenti Trump dhe Mbreti Charles do të mbajnë fjalime në një banket gjatë vizitës shtetërore.
“Trump mund të jetë mjaft qesharak privatisht,” tha një diplomat, duke shtuar “ai ka një shprehje mjaft të mirë që Mbreti do ta vlerësojë.”
Për qeverinë e Mbretërisë së Bashkuar, qëllimi mbizotërues është që Air Force One të ngrihet të enjten në mbrëmje, me Trumpin që është i prirur ngrohtësisht ndaj Britanisë.
Biznes serioz pas shfaqjes madhështore
Përtej ofrimit të një dite madhështie mbretërore, qeveria ka punë për të kryer të enjten, kur ceremonia zhvendoset në rezidencën rurale të kryeministrit në Chequers.
Ministrat shpresojnë të arrijnë një marrëveshje për të përjashtuar çelikun dhe aluminin e Mbretërisë së Bashkuar nga tarifat e SHBA-së. Do të ketë një bashkëpunim të ri në fushën e energjisë bërthamore civile.
Pika qendrore do të jetë nënshkrimi i një partneriteti teknologjik, që përfshin investime të reja në Britani dhe bashkëpunim më të madh me Silicon Valley në inteligjencën artificiale dhe informatikën kuantike.
Ky ishte prioriteti i Lord Mandelson, diçka që ai e përshkroi në letrën e tij drejtuar stafit të ambasadës javën e kaluar si “krenaria dhe gëzimi im personal”, që ai pretendonte se do të “ndihmonte në shkrimin e kapitullit të ardhshëm të marrëdhënies së veçantë”.
Të gjitha këto çështje do të portretizohen si “fitore” të mëdha vendase për të ndihmuar në promovimin e axhendës së rritjes së qeverisë.
Vizita do t’i japë gjithashtu Kryeministrit Sir Keir Starmer një mundësi të rëndësishme për t’i bërë thirrje presidentit vetëm një javë para Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork, veçanërisht për Ukrainën.
Jeremy Hunt, i cili si Sekretar i Jashtëm ishte shumë i përfshirë në vizitën e fundit shtetërore të Trump, tha se ky ishte një shans kyç për të formësuar mënyrën e të menduarit të presidentit.
“Trump duket se është në një udhëtim larg Putinit, drejt pranimit se i duhet një mënyrë për të qëndruar pak më mirë me aleatët e tij evropianë.
“Ajo që qeveria do të dëshirojë vërtet të bëjë është të vazhdojë atë udhëtim, duke kërkuar një marrëveshje për të vendosur më shumë sanksione ndaj vendeve që blejnë naftë ruse”, tha Hunt.
Sophia Gaston, bashkëpunëtore e lartë kërkimore në King’s College London, tha se vizita shtetërore ishte një shans i rëndësishëm për Mbretërinë e Bashkuar për të ndikuar në politikën amerikane në një fazë vendimtare të administratës Trump, një dritare mundësish midis gjashtë muajve të parë të saj të trazuar dhe vitit të ardhshëm kur fokusi i saj mund të zhvendoset në zgjedhjet e brendshme dhe konkurrencën strategjike me Kinën.
“Po kalojmë në një fazë të re. Kjo vizitë shtetërore ka vërtet rëndësi. Bëhet fjalë për sigurimin e një pikembështetjeje si aleati kryesor simbolik dhe strategjik i Shteteve të Bashkuara”, tha ajo. /Përshtatur nga BBC/
