Ndryshues i lojës apo levë presioni? Raketat Tomahawk , një nga simbolet e fuqisë amerikane për dekada të tëra, janë rikthyer përsëri në qendër të vëmendjes. Këtë herë, për përdorimin e tyre në luftën ukrainase dhe konkretisht kur Presidenti Zelensky pretendon dërgimin e tyre nga Uashingtoni.
Presidenti ukrainas dëshiron të forcojë arsenalin e tij me raketa Tomahawk në mënyrë që të jetë në gjendje të përpiqet të parandalojë me rreze të gjatë veprimi, duke kërkuar t’i përdorë ato si një ndryshim rrënjësor.
Në të njëjtën kohë, Donald Trump duket se dëshiron t’i përdorë raketat si levë për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Ai kishte përdorur një strategji të ngjashme në Lindjen e Mesme me marrëveshjen midis Izraelit dhe Hamasit, ku kishte ushtruar presion mbi kryeministrin izraelit që të pranonte fazën e parë të armëpushimit.
Sidoqoftë, Uashingtoni do të duhet të balancojë nevojën për të mbështetur Kievin dhe për të shmangur përballjen e drejtpërdrejtë me Moskën, pasi Kremlini e ka përshkruar tashmë dërgimin e raketave me një rreze veprimi prej më shumë se 500 kilometrash si një “vijë të kuqe”.
Pse ukrainasit i duan Tomahawks-ët?
Duke analizuar aftësitë e raketave, Volodymyr Zelensky i kërkon ato, duke dashur të arrijë një ndryshim në strategjinë e Ukrainës, nga mbrojtja… në pengimin selektiv me rreze të gjatë veprimi.
“Ekuilibri në fushë nuk ndryshon vetëm me ushtritë; ai ndryshon kur ndryshojnë distancat”, komenton një analist ukrainas i mbrojtjes në Kyiv Independent.
Nëse SHBA-të vendosin të ecin përpara, Kievi do të fitojë një mjet që mund të ndryshojë edhe rezultatin e luftës.
Por, siç ndodh shpesh me teknologjinë e luftës, fuqia e vërtetë e Tomahawkëve nuk do të matet vetëm në kilometra ose kilogramë eksplozivë, por në vullnetin politik për t’i përdorur ato – dhe në ekuilibrat që do të formohen rreth këtij përdorimi.
Ata mund të kërcënojnë Rusinë
Kjo nuk është hera e parë që Rusia është përballur me raketat Tomahawk. Raketat u përdorën për të shkatërruar objektivat ruse të mbrojtjes ajrore në Siri në vitet 2017 dhe 2018.
Ata përdorin sisteme komplekse navigimi, duke u dhënë kundërshtarëve vetëm disa sekonda për të reaguar pasi raketat zbulohen nga radari, tha ai. Kapja e tyre kërkon një rrjet të dendur radarësh të nivelit të ulët, identifikim të shpejtë të objektivave dhe mbrojtje ajrore të sinkronizuara.
“Sistemet ruse [të mbrojtjes] po mbulonin objektivat siriane në atë kohë, por ato dështuan [të rrëzonin Tomahawk-ët]”, tha eksperti, duke shtuar se raketat janë “veçanërisht efektive kur qëllohen me breshëri, pasi mbingarkesa e sistemeve të mbrojtjes ajrore rrit shkallën e suksesit të tyre”. Sistemet ruse S-400 ose Pantsir, tha ai, janë “të dobëta kundër Tomahawk-ëve”.
Aftësitë me rreze të gjatë veprimi të raketës do t’u lejonin forcave ukrainase të godisnin objektiva kyçe ushtarake thellë brenda Rusisë, në një distancë deri në 1.600 kilometra (rreth 1.000 milje), tha për DW kryeredaktori i Defense Express, Oleh Katkov. “Disa fabrika ruse armësh mund të shkatërrohen.”
Instituti për Studimin e Luftës (ISW) me seli në SHBA beson gjithashtu se Ukraina mund të përdorë raketat Tomahawk për të shkaktuar dëme të konsiderueshme ose për të shkatërruar objekte kyçe ushtarake brenda Rusisë, siç është fabrika e dronëve në Yelabuga, Tatarstan, ose baza ajrore Engels-2 në Saratov, të cilën Rusia e përdor për të lëshuar bombardues për sulme në shkallë të gjerë ndaj Ukrainës. ISW vlerëson se 1,600 deri në 2,000 objektiva ushtarake ruse mund të jenë brenda rrezes së veprimit të raketave Tomahawk.
Tomahawks si një levë presioni për Rusinë
“Nëse lufta (në Ukrainë) nuk mbaron, mund të dërgoj raketa Tomahawk”, tha së fundmi Donald Trump në një përpjekje për ta rikthyer Rusinë në tryezën e negociatave, sipas analizës së Euronews.
Kremlini kishte theksuar tashmë se deklarata e presidentit amerikan shkakton “shqetësim ekstrem” në Rusi, duke shtuar se lufta po hyn në një “moment dramatik, duke pasur parasysh se tensionet po përshkallëzohen”.
Përveç kësaj, Putin pati një telefonatë me Trump përpara se Zelensky të mbërrinte në Shtëpinë e Bardhë për t’u takuar me presidentin e SHBA-së. Kjo bisedë çoi në caktimin e takimit të Trump me presidentin ukrainas.
