Një djalosh britanik, vetëm 21 vjeç, ka shkaktuar habi në Ballkan duke themeluar një mikro-shtet të quajtur Republika e Lirë e Verdis, një tokë e vogël përgjatë lumit Danub, midis Kroacisë dhe Serbisë, ku aktualisht jetojnë mbi 400 qytetarë. Ai është i njohur gjithashtu si Pocket 3 dhe aktualisht jeton në Dover.
Verdis, sipas krijuesit të tij, Daniel, është afërsisht sa 75 fusha futbolli, pak më i madh se Vatikani, dhe ka pasaporta dhe dokumente “zyrtare” për qytetarët e tij, disa prej të cilëve kanë edhe shtetësi të dyfishtë britanike.
Daniel u frymëzua për këtë projekt që në moshë të re, si nxënës 14-vjeçar, nga eksperimenti i mikro-kombit Liberland, i krijuar nga politikani çek Vít Jedlička në vitin 2015. Ai dhe shokët e shkollës kërkuan një copë toke të papretenduar përgjatë Danubit dhe zgjodhën një “terra nullius”: tokë e askujt, që nuk ishte historikisht pjesë e ndonjë shteti sovran.
Në vitin 2019, Daniel u zgjodh president i Verdis dhe emëroi qeveri, ambasadorë dhe ministra për mikro shtetin e tij të ri.
Për t’u bërë Verdisian, kandidatët duhet të kalojnë një proces rigoroz që përfshin intervista dhe verifikime karakteri. Kandidatët nuk duhet të kenë precedent penal dhe duhet të kenë aftësi të dobishme në fusha si infrastruktura ose mjekësia. Deri tani, mbi 2,800 persona kanë aplikuar për të marrë “shtetësinë” përmes një rruge të quajtur Rezidenca Elektronike.
Daniel thotë se skema ka ndihmuar edhe për mbledhjen e fondeve: rreth 180,000 paund janë përdorur për të financuar themelimin e vendit.
Themelimi i Verdis nuk ka qenë pa probleme. Autoritetet kroate sulmuan ishullin dhe arrestuan grupin e Danielit në vitin 2023, duke i mbajtur për 12 orë dhe duke deportuar shumicën për tre muaj. Daniel dhe nënkryetari i tij morën një ndalim të përhershëm për shkak të “kërcënimit për sigurinë e atdheut”. Ai pretendon se sulmi kroat shkel ligjin ndërkombëtar, pasi toka nuk është pjesë e Kroacisë.
Në vendin e tij, Verdis ka prani të përhershme policore dhe kamera CCTV, për të parandaluar hyrjen e pa autorizuar. Madje, grupet nacionaliste kanë filmuar video duke djegur flamurin e Verdis, për të dërguar një mesazh propagandistik.
Daniel vetë thotë: “Kur mbaron puna, luajmë videolojëra. Duhet të jesh absolutisht i çmendur për të drejtuar një vend në Ballkan. Por nuk na intereson se çfarë thonë të tjerët, ata ndoshta janë thjesht të mërzitshëm. Bota është e mërzitshme pa ndodhur diçka e tillë.”
Në pak vite, ky projekt i jashtëzakonshëm ka tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare dhe ka bërë që të rinjtë e talentuar të eksplorojnë mundësinë për një jetë në një shtet unik, të pavarur dhe eksperimental.
Verdis mbetet një provë se kreativiteti dhe guximi mund të sfidojnë kufijtë dhe ligjet tradicionale edhe në një nga rajonet më të diskutueshme të Europës.
