Pas tetëmbëdhjetë vjetësh si shofer autobusi, Ramizi nuk kishte marrë asnjë vërejtje në punë. Por një mbrëmje me shi, ai refuzoi të kthehej në depo dhe ta linte vetëm një vajzë të mitur në stacionin e fundit. Vendimi i kushtoi pezullimin, derisa të nesërmen në ndërmarrje mbërritën dy policë.
Rrëfimi
Jam 56 vjeç dhe prej vitit 1994 jetoj në Düsseldorf. Kam ardhur nga një fshat afër Suharekës, në kohën kur mendoja të qëndroja në Gjermani vetëm disa vjet.
Si shumë të tjerë, vitet u bënë dekada.
Kam punuar në ndërtim, në depo dhe për një kohë të shkurtër në kuzhinën e një restoranti. Para tetëmbëdhjetë vjetësh u punësova si shofer autobusi. Nuk ishte puna që kisha ëndërruar kur isha i ri, por më pëlqente rregulli i saj: çdo linjë kishte fillimin, fundin dhe orarin e vet.
Në jetën time kishte pasur shumë gjëra të pasigurta. Brenda autobusit, të paktën, e dija gjithmonë ku po shkoja.
Atë mbrëmje të nëntorit po drejtoja linjën e fundit drejt periferisë. Shiu binte pa pushim dhe në xhama krijonte vija të gjata që dritat e rrugës i bënin të dukeshin si çarje.
Në njërin prej stacioneve hyri një vajzë. Mund të ketë qenë dymbëdhjetë ose trembëdhjetë vjeçe. Kishte një çantë shkolle në shpinë dhe një xhaketë shumë të hollë për atë të ftohtë.
E përshëndeta, por nuk u përgjigj.
U ul në fund të autobusit.
Gjatë rrugës, pasagjerët zbritën njëri pas tjetrit. Kur mbërritëm në stacionin e fundit, ajo ishte ende aty, me duart të shtrënguara rreth çantës.
“Mbërritëm”, i thashë nga pasqyra.
Nuk lëvizi.
Prita pak dhe iu afrova, duke qëndruar në një distancë që të mos e frikësoja.
“Ky është stacioni i fundit. A pret dikë?”
Ajo tundi kokën.
“Ku duhet të shkosh?”
Përsëri nuk foli.
Jashtë binte shi dhe stacioni ishte pothuajse i zbrazët. Autobusi tjetër nuk do të kalonte deri në mëngjes.
E pyeta nëse kishte telefon. Tha se bateria i ishte fikur. I ofrova karikuesin tim, por ajo nuk donte ta nxirrte telefonin nga çanta.
Atëherë kuptova se nuk bëhej fjalë vetëm për një fëmijë që kishte humbur stacionin.
Telefonova qendrën e kontrollit dhe shpjegova se kisha një të mitur vetëm në autobus. Dispeçeri më tha ta drejtoja vajzën te stacioni i ndriçuar, ta mbyllja autobusin dhe të kthehesha në depo, sepse e kisha kaluar orarin e turnit.
“Nuk mund ta lë vetëm”, i thashë.
“Mund të telefonosh policinë dhe të largohesh. Automjeti duhet të kthehet.”
Telefonova policinë, por patrulla më e afërt ishte e angazhuar në një aksident. Më thanë të prisja në një vend të sigurt dhe të mos e detyroja vajzën të jepte shpjegime.
Dispeçeri më telefonoi përsëri.
“Ramiz, duhet të kthehesh menjëherë. Turni i mëngjesit ka nevojë për autobusin.”
“Nuk po e lë vajzën në rrugë.”
“Mund të ketë ikur nga shtëpia pas një grindjeje. Nuk është përgjegjësia jote.”
Ndoshta kishte të drejtë sipas rregullores. Por unë po shihja një fëmijë që dridhej sa herë që në stacion afrohej ndonjë veturë.
U ula në ulësen përballë saj.
“Nuk ke nevojë të më tregosh asgjë”, i thashë. “Vetëm më thuaj nëse je e sigurt të kthehesh në shtëpi.”
Për herë të parë më shikoi drejt në sy.
“Jo”, tha.
Vetëm një fjalë.
Nuk e pyeta pse.
I dhashë pallton time të punës dhe ndeza përsëri ngrohjen e autobusit. I dhashë edhe shishen e ujit që e mbaja për vete. Pastaj pritëm.
Patrulla mbërriti pas rreth dyzet minutash. Një zyrtare e policisë hyri në autobus dhe foli me vajzën. Pas pak më kërkuan të largohesha disa hapa.
Nuk dëgjova çfarë tha ajo. Pashë vetëm se zyrtarja i vendosi dorën mbi sup dhe se vajza filloi të qante.
Para se të largohej, ajo u kthye nga unë.
“Faleminderit që nuk më zbrite”, më tha.
Kur mbërrita në depo, përgjegjësi i turnit më priste te dera. Ishte i zemëruar. Autobusi ishte vonuar më shumë se një orë dhe ishte dashur të ndryshohej plani për mëngjesin.
Më kërkoi kartën e punës dhe çelësat.
“Deri sa të sqarohet rasti, nuk do të drejtosh autobus”, më tha.
U përpoqa t’i shpjegoja, por ai vetëm përsëriti se kisha refuzuar dy urdhra të drejtpërdrejtë dhe kisha mbajtur automjetin jashtë orarit.
Atë natë u ktheva në shtëpi në këmbë.
Gruaja ime, Shukrija, më gjeti në kuzhinë duke pirë kafe, edhe pse kishte kaluar mesnata. Kur i tregova çfarë kishte ndodhur, u shqetësua.
“Po nëse të largojnë nga puna?”, më pyeti.
Kishim ende kredi për të paguar. Djali i vogël studionte dhe vajza jonë sapo kishte nisur praktikën profesionale.
“Nuk e di”, i thashë.
“Do ta bëje përsëri?”
E mendova për disa sekonda.
“Po.”
Të nesërmen më thirrën në ndërmarrje. Në zyrë ishin drejtori i sektorit, përfaqësuesja e punëtorëve dhe përgjegjësi i turnit.
Mbi tavolinë ishte raporti im.
Drejtori më pyeti pse nuk e kisha zbatuar urdhrin për t’u kthyer në depo.
“Sepse nuk mund ta lija një fëmijë vetëm natën”, i thashë.
“Mund ta kishe pritur policinë jashtë autobusit.”
“Jashtë binte shi. Vajza kishte frikë.”
Ai po shfletonte raportin kur u dëgjua një trokitje. Sekretarja hapi derën dhe tha se dy policë kërkonin të flisnin me mua.
Kishin shkuar fillimisht në shtëpinë time për të marrë deklaratën time si dëshmitar. Shukrija u kishte thënë se isha në ndërmarrje.
Njëra prej tyre ishte zyrtarja që kishte marrë vajzën një natë më parë. Përfaqësuesja e punëtorëve i shpjegoi shkurt pse ishim mbledhur. Zyrtarja heshti për një çast, pastaj më pyeti nëse pranoja që ajo të fliste para tyre.
Pohova me kokë.
Ajo nuk dha hollësi për shkak të privatësisë së të miturës. Tha vetëm se vajza ishte vendosur në një mjedis të sigurt dhe se reagimi im kishte parandaluar një situatë potencialisht të rrezikshme.
Pastaj nxori nga dosja një fletë të palosur.
“Vajza kërkoi që t’ia jepnim shoferit”, tha.
Në letër ishin shkruar vetëm dy fjali:
“E dija se po të më zbritnit nga autobusi, do të më gjente. Zoti Ramiz, ju ishit i pari i rritur që më pyeti nëse isha e sigurt.”
Nuk e lexova dot për herë të dytë.
Drejtori qëndroi në heshtje. Pastaj e mbylli dosjen dhe ma ktheu kartën e punës.
Pezullimi u hoq. Me kërkesë të përfaqësueses së punëtorëve, ndërmarrja pranoi se udhëzimet për raste me të mitur të rrezikuar nuk kishin qenë të qarta. Disa javë më vonë u miratua një procedurë e re: shoferët kishin të drejtë ta mbanin autobusin në një vend të sigurt derisa të mbërrinin policia ose shërbimet sociale.
Unë u ktheva në të njëjtën linjë.
Për muaj të tërë nuk mora asnjë lajm për vajzën. As emrin nuk ia dija. Ndonjëherë, kur arrija në stacionin e fundit, shikoja në pasqyrë dhe më dukej sikur ajo ishte ende ulur atje.
Gati një vit më vonë, në autobus hipën një grua dhe një vajzë. Vajza ishte rritur pak dhe flokët i kishte më të shkurtër, por e njoha menjëherë.
Edhe ajo më njohu.
Nuk folëm për atë natë. Gruaja që e shoqëronte më falënderoi, ndërsa vajza më zgjati një kartolinë të vogël. Në pjesën e përparme kishte vizatuar një autobus nën shi. Brenda kishte shkruar:
“Tani jam mirë. Faleminderit që pritët me mua.”
Kartolinën e mbaj ende në çantën time të punës.
Ndonjëherë, njeriu që hip në autobusin tënd nuk ka nevojë vetëm për një udhëtim.
Ka nevojë që dikush të mos e lërë vetëm në stacionin e fundit.
