Negociatat mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit përfunduan sërish në një pikë të pasigurt, ndërsa zhvillimet e fundit tregojnë një përplasje të thellë jo vetëm në përmbajtje, por edhe në mënyrën se si palët e shohin vetë procesin diplomatik.
Nga njëra anë, presidenti amerikan Donald Trump ka konfirmuar publikisht gatishmërinë për bisedime, duke njoftuar se delegacioni amerikan është nisur drejt Islamabadit. Në deklaratat e tij, ai thekson se SHBA po ofron një “marrëveshje të drejtë dhe të arsyeshme”, ndërsa fajëson Iranin për përshkallëzimin e tensioneve, duke përmendur incidentet në Ngushticën e Hormuzit.
Megjithatë, retorika e Trump shoqërohet me paralajmërime të drejtpërdrejta ushtarake. Ai ka deklaruar se nëse nuk arrihet një marrëveshje, SHBA mund të godasë infrastrukturën kritike të Iranit, përfshirë centralet energjetike dhe urat. Ky kombinim mes ofertës për dialog dhe kërcënimit për forcë krijon një mesazh të dyfishtë që, sipas analistëve, vështirëson ndërtimin e besimit.
Nga ana tjetër, Irani ka refuzuar zyrtarisht zhvillimin e raundit të ri të negociatave në Pakistan. Agjencia shtetërore IRNA e lidh këtë vendim me “kërkesa të tepruara dhe jorealiste” nga SHBA, si dhe me “ndryshime të vazhdueshme të qëndrimeve” nga ana e Washingtonit.
Një element kyç në këtë bllokim mbetet bllokada detare amerikane ndaj Iranit. Teherani e konsideron atë si një veprim armiqësor që bie ndesh me çdo përpjekje për dialog. Media iraniane dhe zyrtarë të ndryshëm kanë theksuar se për sa kohë kjo bllokadë vazhdon, negociatat nuk kanë bazë reale.
Dyshimet iraniane shkojnë edhe më tej. Sipas raportimeve të Axios, disa zyrtarë në Teheran besojnë se deklaratat e Trump për negociata mund të shërbejnë si mbulesë për një veprim ushtarak të papritur. Kjo ka ulur ndjeshëm gatishmërinë për të hyrë në një proces diplomatik.
Edhe përfaqësuesit diplomatikë iranianë kanë ashpërsuar tonin. Ambasadori i Iranit në Pakistan ka akuzuar SHBA për shkelje të së drejtës ndërkombëtare, duke theksuar se nuk mund të ketë dialog ndërkohë që rritet presioni ushtarak dhe ekonomik.
Në këtë kontekst, pyetja “kush po i bllokon negociatat?” nuk ka një përgjigje të thjeshtë. SHBA paraqitet si palë që kërkon marrëveshje, por e shoqëron atë me presion maksimal. Irani, nga ana tjetër, refuzon të ulet në tryezë pa ndryshim të kushteve, duke e parë situatën aktuale si të njëanshme.
Rezultati është një ngërç klasik diplomatik: një palë kërkon marrëveshje nga pozicion force, ndërsa tjetra kërkon garanci para se të hyjë në negociata. Në mungesë të një kompromisi mbi këto parakushte, procesi mbetet i bllokuar dhe tensionet vazhdojnë të rriten.
