Dhimbja, ulja e ndjeshmërisë së prekjes, ndjesia e shpimit, dobësia muskulore dhe dobësimi i reflekseve në gjymtyrë janë ndër ankesat më të shpeshta të pacientëve me radikulopati, një dëmtim i rrënjës nervore që del nga palca kurrizore.
Kur shfaqet dhimbja e shpinës, pacientët shpesh mendojnë për radikulopati dhe përpiqen ta zgjidhin problemin me barna të zakonshme kundër dhimbjes. Mjekët theksojnë se analgjezikët klasikë nuk janë efektivë në radikulopati dhe se dhimbja e shpinës nuk është domosdoshmërisht pasojë e ngjeshjes së nervit. Radikulopatia është gjendje serioze që ndikon ndjeshëm në cilësinë e jetës, dhe për këtë arsye pacientët shpesh kërkojnë lehtësim edhe përmes mënyrave alternative, ndonjëherë të rrezikshme, si kiropraktika.
Dhimbje me përbërës të veçantë
Simptomat e radikulopatisë mund të prekin qafën, kraharorin ose pjesën e poshtme të shpinës. Specialistët theksojnë se shkaku më i shpeshtë i radikulopatisë është hernia e diskut ndërvertebral.
Radikulopatia nënkupton dëmtimin e rrënjës së nervit që del nga palca kurrizore. Shpesh është pasojë e presionit të drejtpërdrejtë mbi nervin, por mund të jetë edhe pjesë e një procesi inflamator. Përveç hernies së diskut, më rrallë shkaktohet nga procese të tjera, si ndryshimet tumorale. Dhimbja që vjen nga radikulopatia është neuropatike, me karakteristika të veçanta që dallojnë nga dhimbjet e indeve të tjera, si lëkura, muskujt, ligamentet ose organet e brendshme jashtë sistemit nervor.
Radikulopatia prek edhe personat e rinj
Specialistët theksojnë se radikulopatia nuk është vetëm gjendje e të moshuarve, por mund të shfaqet edhe te të rinjtë dhe popullata aktive në punë. Dhimbja e shtyllës kurrizore dhe radikulopatia nuk janë e njëjta gjë; jo çdo dhimbje shpine ka origjinë radikulopatike.
Ekzistojnë faktorë rreziku, si punët fizike të rënda, ngritja e peshave, qëndrimi i zgjatur ulur (për shembull, tek shoferët profesionistë ose punonjësit e zyrave) ose qëndrimi i gjatë në këmbë (tek punëtorët e fabrikave). Trupi i njeriut nuk është evolutivisht i përshtatur për qëndrime të gjata të palëvizshme; ai është projektuar për lëvizje të vazhdueshme.
Barnat klasike kundër dhimbjes nuk ndihmojnë
Në rreth tre të katërtat e rasteve, radikulopatia prek pjesën kryqore-sakrale të shpinës. Pjesa tjetër lidhet me dëmtimet e qafës së shtyllës kurrizore, ndërsa më rrallë me pjesën e kraharorit.
Simptoma kryesore është dhimbja neuropatike, e shoqëruar me ndjesi djegieje, shpimi, mpirje dhe ndryshim të ndjeshmërisë së prekjes. Dhimbja ndjek rrugën e rrënjës nervore të dëmtuar (poshtë këmbës ose krahut). Më rrallë shfaqet dobësi e muskujve të caktuar dhe çrregullim i funksionit të urinimit, nëse preken strukturat nervore që e kontrollojnë atë.
Dhimbjet e tipit radikulopatik zakonisht janë të forta dhe nuk reagojnë ndaj barnave klasike kundër dhimbjes. Vetëm një pjesë e pacientëve me dhimbje të shtyllës kurrizore kanë edhe dhimbje radikulopatike; mund të ketë dhimbje të forta nga nyjet, muskujt ose ligamentet, pa komponent radikulopatik. Prandaj, diagnostikimi i saktë është thelbësor për përcaktimin e terapisë së duhur.
Nëse radikulopatia bëhet kronike, është i domosdoshëm trajtim multidisiplinar, me përfshirjen e mjekësisë fizikale, anesteziologjisë dhe psikiatrisë.
Shpesh nevojiten edhe ekzaminime më komplekse
Pacienti duhet të ekzaminohet me kujdes, dhe sipas nevojës të kryhen teste shtesë diagnostikuese, si pyetësorë për dhimbjen neuropatike, ekzaminim klinik, imazheri e zonës së prekur dhe ekzaminim elektromioneurografik.
Në fillim mjaftojnë të dhënat dhe ekzaminimi klinik, ndërsa diagnostika shtesë vlerësohet rast pas rasti. Imazheria është e domosdoshme kur konfirmohet radikulopatia; zakonisht fillohet me radiografi, por shpesh nevojiten metoda më të avancuara, si CT ose MR. Në prani të simptomave të tjera, si dobësia ose çrregullimet e urinimit, rekomandohet urgjentisht CT ose MR, për të orientuar terapinë drejt zgjidhjes së duhur.
A mund të shërohet radikulopatia?
Radikulopatia mund të shërohet nëse eliminohet shkaku që dëmton rrënjën nervore, por disa simptoma mund të vazhdojnë edhe pas trajtimit të shkakut. Dhimbjet e tipit radikulopatik trajtohen me koanalgjetikë, përfshirë disa antidepresivë dhe antikonvulsivë, si dhe preparate të tjera. Analgjezikët e zakonshëm zakonisht nuk janë efektivë. Terapia fizikale dhe suplementimi me vitamina, antioksidantë dhe analgjetikë natyralë janë të rëndësishme. Gjithmonë duhet vlerësuar trajtimi i shkakut, dhe në disa raste mund të nevojitet trajtim kirurgjikal, veçanërisht për ndryshime tumorale, hernie të theksuar të diskut ose mungesë përgjigjeje ndaj terapisë standarde.
Trajtimi kirurgjikal dhe alternativ
Trajtimi kirurgjikal është i nevojshëm në një numër të vogël rastesh të përcaktuara qartë. Suksesi i tij është i konsiderueshëm, por jo i plotë. Për këtë arsye, disa pacientë zgjedhin edhe metoda alternative të pranuara mjekësore, si kiropraktika, osteopatia dhe akupunktura, shpesh të aplikuara nga mjekë të specializuar.
Këto terapi mund të jenë të dobishme vetëm nëse kryhen nga personel i kualifikuar. Pacientët që dëshirojnë t’i provojnë duhet të jenë të kujdesshëm në përzgjedhjen e praktikuesit, për të shmangur keqpërdorimin e profesionit dhe përkeqësimin e simptomave për shkak të manipulimeve të kryera gjatë kiropraktikës.
