Administrata Trump po bën hapa për të forcuar mbrojtjen në qiellin e SHBA-së kundër kërcënimeve të mundshme nga dronë përpara Kupës së Botës, që do të zhvillohet verën e ardhshme dhe mega-ngjarjeve të tjera të rëndësishme, duke e cilësuar teknologjinë si të nevojshme si për të forcuar sigurinë ashtu edhe për të ndihmuar në tejkalimin e konkurrencës së huaj për teknologjinë e aviacionit.
Administrata planifikon të nisë një përpjekje me një kosto prej 500 milionë dollarësh për të mbështetur qeveritë shtetërore dhe lokale, ndërsa ato zhvillojnë strategji sigurie kundër dronëve përpara turneut të futbollit që do të luhet në SHBA, Kanada dhe Meksikë, së bashku me 250-vjetorin e Shteteve të Bashkuara dhe Lojërat Olimpike 2028 në Los Angeles, sipas Andreë Giuliani, drejtor i Task Forcës së Shtëpisë së Bardhë për Kupën e Botës FIFA 2026.
Shtëpia e Bardhë thotë se paratë do të jenë në dispozicion të të 50 shteteve, por do të përdoren në veçanti për të siguruar 104 ndeshjet e futbollit që do të luhen në stadiumet amerikane. Zyrtarët parashikojnë që departamentet e policisë urbane të përdorin mjete dore për të zbuluar objektet fluturuese, dhe më pas ose t’i çaktivizojnë ato nëpërmjet teknologjisë së bllokimit të fluturimeve ose t’i urdhërojnë ata të kthehen në pikat e tyre të origjinës.
“Të gjithë, nga guvernatorët te komisionerët e ndryshëm të policisë në qytete të ndryshme e deri te shefi i sigurisë së stadiumit, thonë se kjo është diçka që u nevojitet për të mbrojtur vendet e Kupës së Botës”, tha Giuliani për Politico në një intervistë.
Programi, i cili vjen nga fondet e buxhetuara për Departamentin e Sigurisë Kombëtare nga Projektligji One Big Beautiful i miratuar në korrik, pasqyron shqetësimin në rritje brenda Shtëpisë së Bardhë dhe agjencive të sigurisë kombëtare në lidhje me kërcënimet ajrore pa pilot, veçanërisht në ngjarje të mëdha, nga terroristë të organizuar mirë, keqbërës kriminelë ose thjesht amatorë tepër të zellshëm që nuk janë në dijeni se hapësira ajrore është mbyllur.
Financimi do ta fusë më tej Shtëpinë e Bardhë në një debat të diskutueshëm mbi atë se cilët zyrtarë të zbatimit të ligjit duhet të jenë në gjendje të kapin ose çaktivizojnë dronët. Aktualisht vetëm agjencitë federale mund ta bëjnë këtë, dhe një projektligj i Dhomës së Përfaqësuesve që do ta zgjeronte këtë kapacitet për policinë lokale duket se ka ngecur. Administrata po shqyrton plane emergjence që do t’i lejonin Departamentit të Drejtësisë të autorizonte përkohësisht zyrtarët shtetërorë dhe lokalë të rrëzonin dronët e paligjshëm në rast se Kongresi nuk vepron.
“Dronët janë një teknologji revolucionare. Ata kanë një potencial të mahnitshëm si për mirë ashtu edhe për keq”, ka thënë Seb Gorka, drejtori i lartë i Këshillit të Sigurisë Kombëtare për antiterrorizëm, duke shtuar “ne do të rrisim zbatimin e ligjeve aktuale për të penguar dy lloje individësh: keqbërësit dhe idiotët, të paditurit dhe të pakujdesshmit.”
Në gusht, Gorka iu bashkua Giuliani-t për t’u takuar me përfaqësuesit e komiteteve lokale organizative në 11 qytetet amerikane që do të presin ndeshjet e Kupës së Botës. Dronët janë bërë “një pjesë kyçe” e planifikimit nga grupi i punës i Shtëpisë së Bardhë, tha Giuliani.
Zyrtari kryesor i sigurisë për FIFA-n, organi ndërkombëtar qeverisës i futbollit, i ka identifikuar dronët si sfidën më të madhe të sigurisë për turneun 39-ditor.
“Le ta përdorim Kupën e Botës si urgjencë, apo jo?”, tha Giuliani, grupi i punës i të cilit u formua në koordinim me Këshillin e Sigurisë Kombëtare, DHS dhe Departamentin e Drejtësisë dhe tani takohet çdo ditë për të koordinuar përpjekjet federale dhe lokale të sigurisë. Sipas tij, pas 9 muajsh, ndeshjet e Kupës së Botës do të fillojnë dhe nuk ka asnjë mënyrë për ta shtyrë këtë.
Qytetet pritëse të Kupës së Botës tashmë kanë qasje në një program grantesh prej 625 milionë dollarësh, të krijuar nga Akti “One Beautiful Bill” dhe që tani administrohet nga DHS, për të rimbursuar kostot e sigurisë që lidhen me përgatitjet e turneut. Shtetet dhe territoret së shpejti do të marrin udhëzime se si të aplikojnë për fonde sigurie për dronë.
“Do të ketë një sasi minimale të caktuar që është në dispozicion për çdo shtet, pavarësisht nëse ata presin ndeshje të Kupës së Botës apo ngjarje të America 250”, tha Giuliani.
SHBA-ja, Kanadaja dhe Meksika mbajtën takimin e parë trepalësh mbi koordinimin kundër dronëve këtë verë në Mexico City, pavarësisht kornizave të ndryshme ligjore në të tre bashkë-organizatorët e Kupës së Botës.
“Ne do të paraqesim praktikat tona më të mira dhe do t’i nxisim bashkë-organizatorët tanë që të vijnë në tryezë me praktikat e tyre më të mira”, tha ai, “dhe të shohim se cilat janë në fund të fundit praktikat më të mira për të tre vendet që të ecin përpara atje.”
Megjithatë, boshllëqet në ligjin amerikan mbeten një pengesë kryesore. Sipas rregullave aktuale federale, vetëm Departamentet e Drejtësisë dhe Sigurisë Kombëtare kanë autoritetin për të rrëzuar ose për të kapur avionë pa pilot në vende të paautorizuara ose që konsiderohen ndryshe si kërcënim.
“DHS, FBI, FAA dhe partnerët shtetërorë, lokalë e territorialë të zbatimit të ligjit që do të bashkëpunojnë me ta gjatë ndeshjeve të Kupës së Botës, duhet të jenë të pajisur me burimet dhe kornizat ligjore të nevojshme për të zbutur kërcënimet nga dronë në të gjitha vendet ku identifikohen rreziqe për sigurinë e hapësirës ajrore”, tha zyrtari kryesor i Sigurisë dhe Mbrojtjes së FIFA-s, GB Jones, në një seancë dëgjimore të Komitetit të Sigurisë Kombëtare të Dhomës së Përfaqësuesve muajin e kaluar. Sipas tij, kjo përfshin ndeshjet, vendet e stërvitjes së tifozëve të FIFA-s dhe tubime të tjera të mëdha në natyrë ku kërcënimet nga dronët mund të kompromentojnë sigurinë dhe mbrojtjen.
Ky shqetësim ka nxitur përpjekje konkurruese në kryeqytetet e shteteve dhe në Capitol Hill për të sqaruar linjat e përgjegjësisë midis autoriteteve qeveritare. Në shtator, më shumë se 30 guvernatorë i kërkuan Kongresit të miratonte legjislacionin që u jep shteteve të njëjtat kompetenca për zbutjen e dronëve si agjencitë federale. Komiteti i Transportit i Dhomës së Përfaqësuesve ka miratuar një projektligj që përfshin një program pilot që do ta bënte këtë në ngjarje të caktuara, por nuk është e qartë se kur kjo do të shkojë në sallën e Dhomës së Përfaqësuesve.
Përtej Kupës së Botës, administrata po e lidh politikën e dronëve me qëllime më të gjera industriale dhe mbrojtëse. Në qershor, Trump nënshkroi urdhra ekzekutivë për të rritur sigurinë e hapësirës ajrore, për të përshpejtuar inovacionin vendas të dronëve dhe për të zgjeruar operacionet tregtare.
Sekretarja e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, e cila i ka përshkruar dronët si pjesë të një “revolucioni të teknologjisë së armëve”, ka paralajmëruar se ato “po përdoren për të kontrabanduar drogë vdekjeprurëse, për të synuar infrastrukturën tonë dhe për të spiunuar mbrojtjen amerikane”.
