Ukraina po intensifikon zhvillimin teknologjik dhe industrial në sektorin ushtarak, duke u përqendruar në zgjidhje vendase për të forcuar aftësitë e saj ofensive me rreze të gjatë veprimi.
Kjo përfshin evolucionin më të fundit të raketës lundruese Neptune , e pajisur me rezervuarë shtesë të integruara në strukturë, rrisin ndjeshëm rrezen operative. Ky konfigurim i ri i përgjigjet nevojës strategjike për të goditur objektiva të vendosura thellë brenda territorit rus, duke forcuar gjithashtu qëndrueshmërinë e industrisë vendase të mbrojtjes.
Versioni më i fundit i Neptunit, i prezantuar nga ministri ukrainas i Mbrojtjes, Denys Shmyhal, njihet nga dy fryrje të spikatura në anët e përparme të trupit. Sipas analistëve, këto janë rezervuarë konformë për karburant shtesë, të projektuar për të zgjeruar rrezen e raketës pa ndryshuar dizajnin e saj strukturor. Neptuni, i zhvilluar nga Luch Design Bureau bazuar në modelin sovjetik Kh-35, fillimisht u konceptua si një raketë kundër anijeve me një rreze prej afërsisht 280 kilometrash. Megjithatë, me shpërthimin e luftës, ai u përshtat për të qenë gjithnjë e më efektiv edhe kundër objektivave tokësorë.
Versioni i ri, i quajtur në mënyrë informale “Neptuni me bark të madh”, përfaqëson një konfigurim të ndërmjetëm midis modelit bazë dhe variantit me rreze të gjatë veprimi R-360L. Rrezja e tij e vlerësuar prej rreth 500 kilometrash zgjeron opsionet taktike të disponueshme, duke lejuar operacione më të thella në territorin e armikut me kohë përshtatjeje dhe kosto prodhimi më të ulëta sesa modeli “Neptuni i Gjatë”.
Një familje raketash për nevoja të ndryshme
Analiza tregon se sistemi Neptune aktualisht ekziston në tre variante kryesore, të projektuara për skenarë të ndryshëm operacionalë. Versioni bazë është menduar kryesisht për mbrojtjen bregdetare, me aftësi dytësore kundër objektivave tokësorë, dhe ka një rreze veprimi prej afërsisht 280 kilometrash.
I dyti, i njohur si R-360M, prezanton rezervuarë shtesë karburanti që e rrisin rrezen e veprimit të tij në afërsisht 500 kilometra. Së fundmi, Neptuni i Gjatë (R-360L), i projektuar për sulme me rreze të gjatë veprimi, ka një rreze veprimi të vlerësuar prej afërsisht 1,000 kilometrash dhe është lehtësisht i identifikueshëm nga trupi i tij më i gjatë dhe diametri qendror i zmadhuar, të cilat i lejojnë atij të mbajë më shumë karburant dhe një ngarkesë më të madhe shpërthyese.
I zbuluar në gusht 2025, ky version shfaq dallime të qarta nga paraardhësit e tij, si në madhësi ashtu edhe në karakteristikat aerodinamike, duke përjashtuar mundësinë që të jetë një përmirësim i thjeshtë i versioneve ekzistuese.
Lidhur me një variant shtesë të supozuar të quajtur “Neptune-MD”, autoritetet ukrainase kanë mohuar ekzistencën e tij, duke sqaruar se imazhet që qarkullojnë në internet i referohen prototipave të ekspozitës që datojnë që nga viti 2019-2020.
Industria kombëtare e luftës: ambicia e vetëmjaftueshmërisë
Zgjerimi i poligonit të Neptunit është pjesë e planit më të gjerë strategjik të Kievit për ta bërë sektorin e tij të mbrojtjes autonom. Presidenti Volodymyr Zelensky ka vendosur një objektiv për të prodhuar 50% të municioneve të përdorura në front brenda vendit deri në fund të vitit. Kjo përpjekje mbështetet nga marrëveshjet me vendet aleate, të interesuara jo vetëm në ofrimin e ndihmës ushtarake, por edhe në zhvillimin e përbashkët të teknologjive të reja.
Suksesi operacional i Neptunit ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare: sipas zëdhënësit të Marinës Ukrainase, Dmytro Pletenchuk, sistemi ka goditur mbi 50 objektiva ushtarake ruse vetëm vitin e kaluar. Varianti i Neptunit të Gjatë premton gjithashtu të jetë një aset strategjik për partnerët evropianë, duke tejkaluar në aftësi Missile de Croisière Naval (MdCN), aktualisht e vetmja raketë kruizi me rreze të gjatë veprimi e zhvilluar në Evropë.
Ndërkohë, pjesa tjetër e portofolit të raketave të Ukrainës është gjithashtu në zhvillim. Përveç raketave Storm Shadow dhe SCALP-EG të furnizuara nga Mbretëria e Bashkuar dhe Franca, dhe ATACMS të SHBA-së, Kievi po investon në zhvillimin e dronëve sulmues me rreze të gjatë veprimi dhe raketave balistike të gjeneratës së ardhshme.
Ndër projektet më ambicioze, raketa kruiz “Flamingo”, e cila premton një rreze veprimi prej 3,000 kilometrash, duket se tregon dëshirën e Ukrainës për t’u pajisur, në afat të mesëm, me një aftësi strategjike autonome dhe me ndikim të gjerë.
Dy telefonata që frikësojnë Moskën
Dy telefonata në 48 orë, tone jashtëzakonisht të ngrohta dhe një frazë kyçe që ndërronte vazhdimisht marrëdhëniet midis Uashingtonit dhe Kievit: “Optimizëm, por me kujdes”. Zelensky konfirmoi në rrjetet sociale se biseda e re ishte gjithashtu “shumë produktive”. Pas formulës diplomatike mund të fshihet një hap i rëndësishëm në cilësi në koordinimin ushtarak midis Shteteve të Bashkuara dhe Ukrainës. Kievi duket i vendosur të sjellë një ndryshim strategjik në konflikt: autonomi më të madhe veprimi, kapacitet më të madh sulmi dhe një mesazh të qartë për Kremlinin: Ukraina nuk ka ndërmend të tërhiqet. Kjo është veçanërisht e vërtetë tani që armiku vazhdon të sulmojë infrastrukturën e transmetimit të energjisë dhe gazit. Në orët e fundit, Donetsku, Dnipro, Odessa dhe Çernihivi janë goditur nga ndërprerje të reja të energjisë elektrike.
“Ne diskutuam për mbrojtjen e vendit tonë, forcimin e mbrojtjes ajrore dhe aftësinë për të arritur objektiva të largëta”, shkroi udhëheqësi i Kievit pasi foli me Trump. Ky pasazh duket se konfirmon në mënyrë indirekte mundësinë e furnizimit të SHBA-së me raketa Tomahawk me rreze të gjatë veprimi. Kjo mundësi, nëse realizohet, do të shënonte një pikë kthese në luftë dhe do t’i lejonte Kievit të vendoste aftësi sulmi përtej vijave të frontit.
Sipas New York Times, administrata Trump i ka dhënë tashmë Kievit dritën jeshile për të goditur objektivat dhe infrastrukturën ushtarake ruse përtej vijës së frontit, një veprim që përfaqëson një ndryshim të dukshëm nga qëndrimi i kujdesshëm i muajve të fundit. Financial Times konfirmon gjithashtu se që nga mesi i verës, inteligjenca amerikane ka ofruar informacione të synuara për të lejuar ushtrinë ukrainase të synojë rafineritë dhe infrastrukturën energjetike. Kjo përfaqëson një përpjekje të koordinuar nga Shtetet e Bashkuara për të dobësuar ekonominë ruse dhe për ta detyruar Putinin të ulet në tryezën e negociatave.
Perspektiva e dërgimit të Tomahawkëve shkaktoi menjëherë një reagim nga Kremlini. “Kjo është një çështje shqetësuese ekstreme për Rusinë”, tha zëdhënësi Peskov. “Një vendim i tillë do ta përkeqësonte situatën dhe do të çonte në përshkallëzim dhe pasoja të paparashikueshme. Ne jemi të gatshëm të ulemi në tryezën e negociatave. Evropa, për shembull, nuk është.”
Përveç dialogut me Shtëpinë e Bardhë, i cili do të vazhdojë në ditët në vijim me udhëtimin në SHBA të Shefit të Kabinetit Yermak dhe Kryeministrit Svyrydenko, Zelensky njoftoi se kishte zhvilluar një takim me Presidentin francez Macron, duke kërkuar sisteme dhe raketa të reja mbrojtëse ajrore, dhe duke theksuar se Rusia “po shfrytëzon momentin kur bota është e shpërqendruar nga Lindja e Mesme”. /Përshtatur nga Il Giornale/
