Ndërsa vendet e NATO-s forcojnë mbrojtjen e tyre pas shkeljeve të shumta nga dronë dhe avionë rusë në javët e fundit, kostot marramendëse të sistemeve të mbrojtjes nga raketat dhe interceptorëve po ngjallin shqetësime në lidhje me aftësinë e NATO-s për t’i bërë ballë sulmeve të mëdha.
Vetëm disa javë më parë, Polonia dhe aleatët e saj në NATO rrëzuan deri në 19 dronë të tipit Shahed që shkelën hapësirën ajrore polake dhe për rrjedhojë, të NATO-s, nëpërmjet kufijve të vendit me Rusinë dhe Bjellorusinë.
Polonia dhe aleatët e saj në NATO “reaguan shpejt dhe në mënyrë efektive ndaj inkursionit”, tha Frank Rose, ish-ndihmës sekretari i shtetit për kontrollin, verifikimin dhe pajtueshmërinë e armëve nën Presidentin Barack Obama.
Kjo vjen pas deklaratës së Putinit se Rusia është “në luftë” me NATO-n dhe kërcënimeve të tij bërthamore, të fshehura pak. Megjithatë, masat mbrojtëse erdhën me një çmim të lartë, që arrinte në miliona paund për interceptorët e raketave të vendosura, raporton Mirror US.
Çdo dron rus kushton afërsisht 48,000 deri në 52,000 paund për t’u prodhuar, vlerësoi ai, ose potencialisht deri në 75,000 paund në disa raste.
Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, një organizatë jofitimprurëse dhe dypartiake për kërkimin e politikave, vlerëson një kosto edhe më të ulët prodhimi prej vetëm 30,000 £, duke cituar studime të ndryshme që zbuluan se shpenzimet e prodhimit varionin nga 15,000 £ deri në 60,000 £.
Dronët nuk janë të lirë, por raketat e avancuara ajër-ajër me rreze të mesme veprimi (AARA) Sidewinder që Polonia dhe partnerët e saj të NATO-s vendosën për të rrëzuar dronët kushtojnë më shumë se 10 herë më shumë, sipas Mirror US.
Një Sidewinder AMRAAM ka një çmim midis 225,000 dhe 300,000 paundëve, sipas Rose, e cila udhëhoqi bisedimet për një strukturë të mbrojtjes nga raketat në Poloni ndërsa ishte në Departamentin e Shtetit dhe gjithashtu punoi në instalimet e mbrojtjes nga raketat në Rumani dhe Turqi.
Buxheti i mbrojtjes për vitin fiskal 2021 për qeverinë amerikane tregon një çmim pak më të lartë prej afërsisht 320,000 deri në 350,000 paund, duke ndryshuar varësisht nga dega ushtarake që përdor interceptorët.
Sistemet e mbrojtjes nga raketat Patriot u vunë gjithashtu në gatishmëri gjatë hyrjes së droneve rus në Poloni në mesin e shtatorit, megjithëse ato mbetën të papërdorura.
Nëse do të ishin vendosur në vend, diferenca në çmime midis tyre dhe dronëve do të kishte qenë shumë më e madhe. Çdo interceptor raketash Patriot kushton afërsisht 775,000 paund, deklaron Rose.
Një raport i CSIS tregon se ato mund të kërkojnë një çmim edhe më të lartë, me çdo raketë që kushton rreth 3 milionë paund. Kjo është më shumë se 40 herë më shumë se kostoja e vlerësimeve më të shtrenjta për prodhimin e dronëve Shahed.
Rose i shpjegoi Daily Express US se “ky është një problem i madh tani për tani me mbrojtjen nga raketat: sfida e kurbës së kostos. Ne po zgjerojmë prodhimin e interceptorëve me vlerë miliona paund për të synuar dronë me vlerë 48,000 deri në 52,000 paund dhe do të duhet të gjejmë një mënyrë që ju lejon të anashkaloni atë kurbë kostoje”.
SHBA-të po përballen gjithashtu me një aftësi të zvogëluar për të rivendosur bazën e tyre industriale të interceptorëve të raketave, sipas Rose.
Kjo për shkak të dy faktorëve kryesorë: SHBA-të po furnizojnë me raketa interceptore aleatët e tyre, përfshirë Izraelin; dhe baza industriale amerikane është “neglizhuar për aq kohë sa prodhimi është bërë një proces sfidues, i gjatë dhe nganjëherë kompleks.
Rose zbuloi se SHBA-të kanë vendosur një pjesë të konsiderueshme të inventarit të tyre të raketave Standard Missile 3 për të mbrojtur Izraelin nga sulmet e fundit në Lindjen e Mesme.
Informacioni nga burimet e Marinës Amerikane dhe CSIS sugjeron që SHBA-të nisën të paktën një duzinë prej tyre në përgjigje të sulmeve të Iranit ndaj Izraelit gjatë fillimit të vitit 2024.
Megjithatë, SHBA-së tani i mungojnë një numër i konsiderueshëm i interceptorëve Patriot SM-3, prodhimi i të cilëve është i kushtueshëm. Një Patriot SM-3 “duhet kohë për t’u ndërtuar”, tha Rose.
“Këto gjëra nuk ndodhin brenda natës”, u shpreh Rose, duke shtuar se as kurba e kostos nuk po ndihmon. “
Edhe nëse je në gjendje të prodhosh numra më të mëdhenj, prapë ke atë kurbë kostoje, mbrojtje kundrejt sulmit, dhe sulmi është thjesht shumë më superior”.
