Nga dobësimi i muskujve te konsumimi i kërcit – shkaqet më të shpeshta dhe si ta lehtësoni dhimbjen
Gjuri është nyja më e madhe në trup, shumë komplekse dhe mbart një pjesë të madhe të peshës trupore. Gjatë ngjitjes së shkallëve, rritet ndjeshëm presioni mbi kapakun e gjurit (patelën). Ky proces kërkon bashkërendim të saktë të muskujve, ligamenteve dhe kërcit. Nëse njëra prej këtyre strukturave është e mbingarkuar apo e dëmtuar, shfaqet dhimbja.
Sindroma patelofemorale (gjuri i vrapuesit)
Kjo është një nga shkaqet më të zakonshme të dhimbjes gjatë ngjitjes së shkallëve. Karakterizohet nga dhimbje e thellë dhe e shurdhër në pjesën e përparme të gjurit, aty ku patela lidhet me kockën e kofshës (femurin).
Kjo gjendje ndodh si pasojë e irritimit dhe mbingarkesës së nyjës patelofemorale. Kërcit nën patelë i humbet lëvizja e lirë dhe fillon të fërkohet me femurin, duke shkaktuar dhimbje.
Osteoartriti
Osteoartriti është një sëmundje kronike degjenerative e nyjave. Si pasojë e dëmtimit të kërcit, shfaqen dhimbje, ngurtësi dhe ulje e lëvizshmërisë.
Me kalimin e moshës, kërcit mbrojtës i kockave konsumohet, duke e bërë ecjen dhe përdorimin e shkallëve më të vështirë dhe të dhimbshëm. Ngurtësia është më e theksuar në mëngjes dhe shpesh shoqërohet me ndjesi “kërcitjeje” në nyje.
Personat me artrozë shpesh e kanë më të vështirë të zbresin shkallët sesa t’i ngjiten, sidomos nëse kanë muskuj të dobët të kofshës që nuk e përballojnë mirë ngarkesën.
Tendiniti
Tendiniti është inflamacion i tendinave, strukturave që lidhin muskujt me kockat dhe ndihmojnë në lëvizje.
Mbingarkesa apo lëvizjet e përsëritura mund të shkaktojnë inflamacion të tendinave në gju. Tendiniti patelar prek tendinën që lidh patelën me pjesën e poshtme të këmbës dhe e bën të dhimbshme ngjitjen e shkallëve.
Dëmtimi i meniskut
Menisku është një strukturë kërcore në formë gjysmëhëne që vepron si amortizator në gju.
Ai ndodhet mes kockës së kofshës dhe asaj të kërcirit dhe ndihmon në shpërndarjen e ngarkesës dhe uljen e fërkimit. Lëvizjet e papritura apo rrotullimet e forta mund të shkaktojnë dëmtim të meniskut.
Kjo gjendje shoqërohet me dhimbje, ënjtje, ngurtësi dhe ndjesi bllokimi në gju. Trajtimi mund të jetë konservativ (pushim, akull, fizioterapi) ose kirurgjik, në varësi të dëmtimit.
Si ta lehtësoni dhimbjen në gju
Jo çdo rast kërkon trajtim intensiv. Shpesh, përmirësimi arrihet me kujdes në shtëpi dhe ndryshime në stilin e jetesës.
Metoda RICE
- Pushim – shmangni aktivitetet që përkeqësojnë dhimbjen
- Akull – aplikoni kompresa të ftohta 15–20 minuta disa herë në ditë
- Kompresion – përdorni fashë elastike për të ulur ënjtjen
- Ngritje – mbani gjurin të ngritur mbi nivelin e zemrës
Forcimi i muskujve
Dobësia e muskujve të kofshës shpesh është shkak i dhimbjes. Ushtrimet e lehta, si ngritja e këmbës së drejtë apo noti, ndihmojnë në stabilizimin e gjurit.
Kontrolli i peshës trupore
Mbipesha rrit ndjeshëm ngarkesën mbi gjunjët. Edhe një ulje e moderuar e peshës mund të reduktojë ndjeshëm dhimbjen.
Kur duhet të konsultoheni me mjekun
Edhe pse disa shqetësime kalojnë me pushim, ka raste kur kërkohet vlerësim mjekësor:
- ënjtje ose skuqje e vazhdueshme
- pamundësi për t’u mbështetur në këmbë
- deformim i dukshëm i gjurit
- dhimbje gjatë natës
- ndjesi dobësie ose paqëndrueshmërie
Në këto raste, është e rëndësishme të konsultoheni me ortoped për të shmangur dëmtime afatgjata.
Si të ruani shëndetin e gjurit
Rekomandohet përdorimi i këpucëve të rehatshme me mbështetje të mirë, ngrohja para aktivitetit fizik, përdorimi i parmakëve gjatë ngjitjes së shkallëve dhe shmangia e qëndrimit të gjatë në të njëjtën pozicion.
Mjekët theksojnë se reagimi i hershëm është kyç për ruajtjen e një jete aktive. Kombinimi i kujdesit në shtëpi dhe këshillave profesionale ndihmon në uljen e dhimbjes dhe rikthimin në aktivitetet e përditshme.
