Militantët separatistë dhe xhihadistë në kufirin Pakistan -Iran mund të përfitojnë nga çdo destabilizim në këtë të fundit, frikë kjo që shefi i ushtrisë së Pakistanit e shprehu në një takim këtë javë me Presidentin e SHBA-së Donald Trump.
Grupe anti-iraniane dhe anti-pakistaneze veprojnë në të dyja anët e kufirit prej 900 km të gjatë. Ndërsa Izraeli bombardon programin bërthamor të Iranit, zyrtarët e tij kanë treguar vazhdimisht se po kërkojnë të destabilizojnë qeverinë iraniane ose ta shohin atë të rrëzohet.
🔊
Përveç shqetësimit për kaosin që mund të përhapet nga Irani, Pakistani është i shqetësuar edhe për precedentin e vendosur nga Izraeli, duke sulmuar instalimet bërthamore të një vendi tjetër. Rivalët e armatosur me armë bërthamore, Pakistani dhe India, zhvilluan një konflikt katër-ditor në maj.
Pas një dreke të mërkurën në Shtëpinë e Bardhë me shefin e ushtrisë së Pakistanit, Feldmarshal Asim Munir, Trump tha: “ata nuk janë të lumtur për asgjë”, duke iu referuar pikëpamjeve të Pakistanit mbi konfliktin Izrael-Iran.
Ushtria e Pakistanit tha të enjten se të dy kishin diskutuar për Iranin, “me të dy udhëheqësit që theksuan rëndësinë e zgjidhjes së konfliktit”.
Pakistani e ka dënuar sulmin e Izraelit ndaj Iranit si shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
“Kjo është një çështje shumë serioze për ne, ajo që po ndodh në vendin tonë vëllazëror të Iranit”, tha të enjten Shafqat Ali Khan, zëdhënës i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Pakistanit. “Kjo rrezikon të gjitha strukturat rajonale të sigurisë, na ndikon thellë.”
Që nga fillimi i Operacionit “Rising Lion”, Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së ka rritur numrin e sistemeve të mbrojtjes nga raketat të stacionuara në rajon.
Jaish al-Adl (JaA), një grup xhihadist iranian i formuar nga pakicat etnike baluke dhe sunite myslimane dhe që vepron nga Pakistani, tha se konflikti i Izraelit me Iranin ishte një mundësi e shkëlqyer.
“Jaish al-Adl i shtrin dorën e vëllazërisë dhe miqësisë të gjithë popullit të Iranit dhe u bën thirrje të gjithë njerëzve, veçanërisht popullit të Baluchistanit, si dhe forcave të armatosura, të bashkohen me radhët e Rezistencës”, tha grupi në një deklaratë më 13 qershor.
Anasjelltas, Pakistani ka frikë se militantët separatistë nga pakica e vet baluke, të cilët janë të vendosur në Iran, do të kërkojnë gjithashtu të shtojnë sulmet.
“Ekziston frika nga hapësirat e paqeverisura, të cilat do të ishin tokë pjellore për grupet terroriste”, tha Maleeha Lodhi, një ish-ambasador pakistanez në Uashington.
Pakistani ka kufij të paqëndrueshëm me Afganistanin e drejtuar nga talebanët dhe rivalin e përbetuar, Indinë. Në këto kushte nuk dëshiron të shtojë një kufi tjetër të paqëndrueshëm në kufirin e tij të gjatë me Iranin.
Rajoni kufitar Iran-Pakistan është i populluar me baluçë etnikë, një pakicë në të dy vendet që janë ankuar prej kohësh për diskriminim dhe kanë nisur lëvizje separatiste.
Nga ana e Pakistanit, rajoni është një provincë e quajtur Balochistan dhe në Iran është Sistan-Baluchistan.
Deri në bombardimin e Iranit nga Izraeli, Teherani ishte më afër rivalit të përbetuar të Pakistanit, Indisë. Pakistani dhe Irani madje kishin shkëmbyer sulme ajrore vitin e kaluar, duke akuzuar njëri-tjetrin për strehimin e militantëve balukë. Por sulmi ndaj Iranit ka përmbysur aleancat, pasi India nuk e ka dënuar fushatën e bombardimeve të Izraelit.
Kina ka thënë gjithashtu se është thellësisht e shqetësuar për situatën e sigurisë në Balochistan, me zonën që është në fokus të programit multi-miliardë dollarësh të investimeve në infrastrukturë të Pekinit në Pakistan, i përqendruar në portin e ri të Gëadarit, të drejtuar nga kinezët. Grupet militante baluke në Pakistan kanë synuar më parë personelin dhe projektet kineze.
Në anën iraniane të kufirit, Teherani në kohë të ndryshme ka akuzuar Pakistanin, vendet e Gjirit, Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara për mbështetjen e grupeve baluke anti-iraniane.
Simbal Khan, një analist me seli në Islamabad, tha se grupet e ndryshme baluke mund të shndërrohen në një lëvizje të “Baluçistanit të Madh”, e cila kërkon të krijojë një komb të ri nga zonat baluke të Pakistanit dhe Iranit.
“Do të luftojnë të gjithë së bashku nëse kjo shpërthen”, tha Khan.
