Presidenti Donald Trump ka anuluar mbrojtjen nga Shërbimi Sekret për ish-zëvendëspresidenten Kamala Harris, shtatë muaj pasi ajo u largua nga detyra pas fushatës së pasuksesshme presidenciale.
Sipas ligjit, Shërbimi Sekret i SHBA-ve u ofron ish-zëvendëspresidentëve dhe familjeve të tyre mbrojtje për gjashtë muaj pas përfundimit të mandatit të tyre.
Megjithatë, ky afat mund të zgjatet, gjë që raportohet se ish-presidenti Joe Biden e kishte bërë përpara se të largohej nga detyra.
Ky hap tashmë ka shkaktuar polemika, me guvernatorin e Kalifornisë Gavin Newsom dhe kryetaren e Bashkisë së Los Anxhelosit Karen Bass që e quajtën politikisht të motivuar.
Pse Biden e zgjati mbrojtjen e saj?
Deri më tani, as Biden dhe as Harris nuk kanë komentuar arsyet e zgjatjes së mbrojtjes përtej gjashtë muajve të parashikuar me ligj. CNN raportoi se Biden e zgjati për një vit me një direktivë të pa publikuar më parë, përpara se të largohej nga detyra.
Nga pikëpamja ligjore, Biden ishte brenda të drejtës së tij për ta bërë këtë.
Sipas një ligji të miratuar në vitin 2008, Shërbimi Sekret mund të ofrojë mbrojtje për ish-zëvendëspresidentët, bashkëshortët e tyre dhe çdo fëmijë nën moshën 16 vjeç pas largimit nga detyra.
Ndërsa ligji thotë se mbrojtja nuk duhet të zgjasë më shumë se gjashtë muaj, sekretari i sigurisë kombëtare ka autoritetin të urdhërojë “mbrojtje të përkohshme” në situata kur “informacioni ose kushtet e justifikojnë këtë mbrojtje.”
Ronald Kessler, një autor me ekspertizë për Shërbimin Sekret, i tha BBC-së se “nëse lihen mënjanë implikimet politike, kjo është praktikë standarde.”
A përballet Harris me rreziqe të shtuara?
Burime të njohura me situatën aktuale i thanë CBS-it, partneri amerikan i lajmeve i BBC-së, se një vlerësim i fundit i kërcënimit nuk zbuloi asgjë alarmante që të justifikonte zgjatjen e mbrojtjes së Harris.
Por disa në ekipin e saj shprehën shqetësim se si gruaja e parë dhe personi i parë me ngjyrë që shërbeu si zëvendëspresidente, si dhe kandidate në një garë të tensionuar zgjedhore, ajo përballej me kërcënime shtesë.
Një numër kërcënimesh ndaj Harris u bënë publike gjatë kohës që ajo ishte në detyrë dhe si kandidate për presidente në vitin 2024.
Për shembull, disa burra u arrestuan dhe u akuzuan për kërcënime online ndaj saj në vitin 2024, dhe në vitin 2021, një grua nga Florida pranoi fajësinë për kërcënime kundër Harris dhe deklaroi se i kishte dërguar video burrit të saj të burgosur ku shfaqte armë zjarri dhe thoshte se një “sulm” mund të kryhej brenda 50 ditësh.
Në mars, pas largimit të Harris nga detyra, një burrë tjetër nga Florida u arrestua pasi dyshohej se kishte kërcënuar ta vriste me një pushkë snajper.
Megjithatë, Kessler tha se krahasuar me politikanë të tjerë, Harris “nuk ka ngjallur aq shumë sa mund të shihet.”
“Mendoj se është një gjykim i arsyeshëm nga Shërbimi Sekret,” shtoi ai.
Heqja e mbrojtjes së Harris vjen vetëm disa javë përpara se ajo të nisë një tur multi-qytetesh për të promovuar librin e saj “107 Days”, i fokusuar te kandidimi i saj i shkurtër dhe i pasuksesshëm për president.
Sipas Kessler, një operacion i tillë do të ngarkonte edhe më shumë Shërbimin Sekret, që tashmë është i mbingarkuar dhe me staf të pamjaftueshëm. Në shtator, agjencia është gjithashtu përgjegjëse për sigurimin e dhjetëra liderëve ndërkombëtarë dhe VIP-ëve në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork.
“Kjo do të kërkonte ndoshta një duzinë automjetesh të Shërbimit Sekret që ta ndiqnin atë nëpër gjithë vendin gjatë turit. Ky është një konsum i madh i burimeve të agjencisë,” shtoi ai.
Çfarë elementësh të sigurisë po hiqen?
Mbrojtja nga Shërbimi Sekret shkon përtej agjentëve që e shoqërojnë një person dhe familjen e tij.
Përveç kësaj, Shërbimi Sekret është i ngarkuar me sigurimin e banesave, përfshirë rezidencën e Harris në Los Anxhelos, me instalimin e sistemeve të alarmit dhe sigurimit. Agjentët identifikojnë dhe monitorojnë paraprakisht kërcënime të mundshme, përfshirë ato të dërguara online ose nëpërmjet rrjeteve sociale.
Nuk është e qartë sa kushtojnë këto shërbime, dhe Shërbimi Sekret nuk ka publikuar shifra.
Siguria private për personalitete të njohura, VIP-a dhe biznesmenë mund të arrijë lehtësisht në miliona dollarë në vit, në varësi të nivelit të kërcënimeve dhe mbrojtjes së kërkuar.
Meta, për shembull, raportohet se ka paguar mbi 23 milionë dollarë për sigurinë personale të Mark Zuckerberg në vitin 2023, përfshirë 9.4 milionë në kosto direkte të sigurisë.
A është kjo hakmarrje politike nga Trump?
Pas shpalljes së vendimit për heqjen e mbrojtjes së Harris, disa aleatë të saj dhe kundërshtarë politikë të Trump e cilësuan lëvizjen si të motivuar politikisht nga presidenti.
Trump më parë ka hequr mbrojtjen nga Shërbimi Sekret edhe për aleatë e kundërshtarë, përfshirë Hunter dhe Ashley Biden, fëmijët e ish-presidentit Joe Biden, si dhe Anthony Fauci, ish-drejtor i Institutit Kombëtar të Alergjive dhe Sëmundjeve Infektive.
Disa ish-zyrtarë të administratës Trump kanë humbur gjithashtu mbrojtjen, përfshirë ish-sekretarin e shtetit Mike Pompeo dhe John Bolton, ish-këshilltarin e sigurisë kombëtare që u kthye në kritik të ashpër të Trump.
“Siguria e zyrtarëve tanë publikë nuk duhet të jetë subjekt i impulseve të çrregullta dhe hakmarrëse politike,” tha Bob Salladay, zëdhënës i guvernatorit të Kalifornisë Gavin Newsom, për CNN.
Kessler tha se Shërbimi Sekret, i cili është “rëndë i nënpajisur me staf”, ka gjasa të përqendrojë përpjekjet te kërcënimet më të menjëhershme, si ato që lidhen me Trump dhe administratën e tij.
“Presidenti Trump mund të ketë ndjerë kënaqësi duke e bërë këtë,” tha ai. “Por ka arsye praktike të forta.”
Vetëm një tjetër ish-zëvendëspresident, Dick Cheney, besohet se ka pasur mbrojtjen e Shërbimit Sekret të zgjatur pas largimit nga detyra, nga atëherë-presidenti Barack Obama.
A janë rregullat ndryshe për ish-presidentët?
Ndryshe nga ish-zëvendëspresidentët, ata që kanë shërbyer si president gëzojnë mbrojtje nga Shërbimi Sekret për gjithë jetën, përveç rasteve kur ata vetë zgjedhin të heqin dorë.
Në vitin 1994, për të kursyer kosto, Kongresi kufizoi mbrojtjen për ish-presidentët dhe bashkëshortët e tyre në 10 vjet pas largimit nga detyra.
Por në vitin 2013, presidenti Obama nënshkroi një ligj që e riktheu mbrojtjen e përjetshme. Sot kjo vlen për George W. Bush, Bill Clinton, Barack Obama dhe Joe Biden.
Vetëm një president, Richard Nixon, njihet se ka zgjedhur të heqë dorë nga siguria e ofruar, në vitin 1985.
Në atë kohë, anëtarë të stafit të tij i thanë “New York Times” se ai e bëri këtë për të kursyer para për agjencinë. /Përshtatur nga BBC
