Serbia duket se ka gjetur Kinën si partner ushtarak, pa përjashtuar këtu Rusinë.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiç ka theksuar rëndësinë e forcimit të kapaciteteve ushtarake mes atyre që i konsideron si tensione rajonale pas një pakti trepalësh mbrojtës të nënshkruar në mars nga vendet fqinje: Shqipëria, Kroacia dhe Kosova. Vuçiç e quajti paktin provokues dhe i akuzoi këto vende se kishin filluar një “garë armatimesh” në Ballkan.
“Ushtria serbe do të tregojë se çfarë ka në paradën e madhe”, tha Vuçiç muajin e kaluar, duke iu referuar një parade ushtarake të planifikuar në Beograd në mesin e shtatorit, ku do të shfaqen armë dhe sisteme të reja.
Ministria e Mbrojtjes e Kinës njoftoi dy ditë më parë për stërvitjen e përbashkët ushtarake kinezo-serbe gjatë këtij muaji në provincën Hebei të Kinës veriore,
Kjo stërvitja e përbashkët ushtarake sinjalizon një partneritet strategjik në intensifikim midis Pekinit dhe Beogradit, me implikime për peizazhin më të gjerë gjeopolitik në Ballkan dhe Evropë.
Koloneli i Lartë Jiang Bin, zëdhënës i Ministrisë së Mbrojtjes Kombëtare të Kinës, njoftoi se stërvitja, e quajtur Mbrojtësit e Paqes-2025, do të zhvillohet në gjysmën e dytë të korrikut dhe do të përfshijë trupa të operacioneve speciale nga të dy vendet.
“Kjo do të jetë stërvitja e parë e përbashkët midis ushtrive kineze dhe serbe. Do të ndihmojë në forcimin e aftësive luftarake të trupave pjesëmarrëse dhe në thellimin e bashkëpunimit midis dy ushtrive”, tha Jiang në një konferencë për shtyp.
Kjo është stërvitja e parë ushtarake e Kinës me një vend evropian që kur ajo ajo realizoi stërvitjen e përbashkët kundër terrorizmit me Bjellorusinë pranë kufirit polak-ukrainas korrikun e kaluar. Ajo gjithashtu nënvizon lidhjet gjithnjë e më të ngushta midis Pekinit dhe Beogradit, në mes të pozicionit unik gjeopolitik të Serbisë në Evropë.
Serbia është partneri më i ngushtë evropian i Kinës, një marrëdhënie e krijuar pjesërisht nga pakënaqësitë e përbashkëta historike, veçanërisht bombardimi i ambasadës kineze në Beograd nga NATO në vitin 1999 gjatë Luftës së Kosovës, e cila mbetet një çështje e ndjeshme në marrëdhëniet kino-amerikane.
Presidenti kinez Xi Jinping vizitoi Serbinë në maj 2024 në përvjetorin e bombardimeve, duke i përshkruar marrëdhëniet midis dy vendeve si një “miqësi të hekurt”. Gjatë asaj vizite, Pekini dhe Beogradi nënshkruan marrëveshje për të thelluar partneritetin e tyre strategjik gjithëpërfshirës dhe për të “ndërtuar një komunitet me një të ardhme të përbashkët”.
Në vitet e fundit, Kina ka investuar miliarda dollarë në Serbi, duke financuar projekte infrastrukturore duke përfshirë autostrada, hekurudha, fabrika dhe miniera. Integrimi i Serbisë në Iniciativën e Kinës “Një Brez, një Rrugë” e ka bërë atë një portë kyçe për ndikimin kinez në Evropë, shkruan Intellineës.
Kina është investitori më i madh i huaj në Serbi nga një vend i vetëm, me kompanitë kineze që luajnë një rol kryesor në sektorë të tillë si minierat dhe prodhimi.
Veçanërisht, forcat e armatosura serbe kanë blerë gjithashtu teknologji ushtarake kineze, duke përfshirë sistemin e raketave të mbrojtjes ajrore me rreze të mesme FK-3, shpesh i krahasuar me sistemin Patriot amerikan dhe S-300 të Rusisë, si dhe mjete të ndryshme ajrore pa pilot.
Në shkurt të vitit 2024, Serbia njoftoi planet për të zgjeruar më tej flotën e saj të dronëve kinezë, duke u bazuar në blerjet e mëparshme që datojnë që nga viti 2020.
Pavarësisht lidhjeve të ngushta me Kinën dhe Rusinë, Serbia ruan bashkëpunimin ushtarak me Perëndimin, përfshirë NATO-n. Në qershor, Serbia kreu ushtrime të përbashkëta me Shtetet e Bashkuara dhe vende të tjera të NATO-s, duke nënvizuar aktin balancues të Beogradit midis Lindjes dhe Perëndimit.
