Lufta izraelito-iraniane ka hyrë në ditën e saj të gjashtë. Duke pasur parasysh intensitetin e lëshimeve të raketave balistike të Iranit çdo natë që nga fillimi i luftës dhe nevojën e Izraelit për t’u mbrojtur vazhdimisht kundër sulmeve të tilla, pyetja është se sa mund të durojnë të dyja palët.
Për të sulmuar territorin izraelit, Irani përdor raketa balistike me rreze të mesme veprimi. Vlerësimet i vendosin ato midis 1200 dhe 2000 kilometrave. Duke marrë parasysh se Irani ka shkarkuar rreth 400 prej tyre në pesë ditët e fundit, është e lehtë të llogaritet se rezervat po mbarojnë me shpejtësi.
Megjithatë, ekziston gjithmonë mundësia që këto rezerva në Iran të jenë plotësuar me raketa të fshehura në dhoma nëntokësore.
Çfarë raketa përdor Irani dhe sa kushtojnë ato?
Një ekspert kryesor izraelit i raketave, Tal Inbar, beson se Irani ka përdorur raketa balistike me karburant të lëngshëm si Qadr dhe Emad, si dhe Khaibar Shekan me karburant të ngurtë, në sulmet e tij ndaj Izraelit ditët e fundit.
Raketat Kadr dhe Emad i përkasin të njëjtës familje. Të dyja kanë një rreze veprimi deri në 1800 km dhe mbajnë koka luftarake që peshojnë rreth 750 kg. Emadi mendohet të jetë më i saktë se Kadri. Këto raketa u panë në sulmet e Iranit “True Promise” në vitin 2023.
Kheibar Shekan, një raketë më e re me lëndë djegëse të ngurtë, ka një rreze më të shkurtër rreth 1,400-1,500 km, që do të thotë se mund të arrijë në Izrael vetëm nëse lëshohet nga Irani perëndimor. Ai mbart një kokë më të vogël (500-600 kg), por ofron saktësi dhe shpejtësi më të madhe për shkak të llojit të shtytjes së tij.
Tani kemi ardhur te pjesa ku duhet të vlerësojmë se sa kushtojnë raketa të tilla. Shifrat e sakta nuk dihen, por raketat balistike janë të shtrenjta. Inbar vlerëson se një raketë standarde kushton rreth 1 milion dollarë. Një raketë si Khorramshahr do të kushtonte shumë më shumë, por prodhimi i raketave të Iranit është në pronësi të shtetit dhe operohet nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), i cili redukton kostot e prodhimit dhe operimit.
Programi raketor i Iranit fillimisht bazohej në planet e Koresë së Veriut. Megjithëse sistemet e të dy vendeve kanë ndryshuar vitet e fundit, shumë raketa iraniane, si Shahab-3, janë përshtatur nga modelet e Koresë së Veriut, të cilat vetë bazoheshin në raketat Scud të epokës sovjetike. Khorramshahr gjithashtu besohet se rrjedh nga një platformë e veçantë e Koresë së Veriut.
Sa shpenzon Izraeli për të mbrojtur veten?
Izraeli ka një shtresë mbrojtëse raketore. Kur bëhet fjalë për sulmet nga Irani me raketa balistike me rreze të mesme veprimi, Izraeli kryesisht mbrohet me sistemet Arrow 2 dhe Arrow 3. Këto janë sisteme jashtëzakonisht të shtrenjta, për të cilat Izraeli shpenzon më shumë se 50 milionë dollarë në total për infrastrukturën, mirëmbajtjen, radarët dhe sensorët.
Dhe një raketë e vetme kundërajrore, të cilën e përdor për të shkatërruar një raketë balistike iraniane, kushton tre milionë dollarë. Sistemi Arrow 3 është më efektiv në kapjen e raketave që nuk kanë hyrë ende në Izrael, sepse ka një rreze më të gjatë. Përdorimi i këtij sistemi lejon që raketat të rrëzohen përpara se të hyjnë në territorin izraelit, kështu që nuk ekziston mundësia e rënies së mbeturinave në territorin izraelit, të cilat gjithmonë mund të shkaktojnë dëme.
Nëse këto sisteme dështojnë, atëherë Izraeli mbështetet në sistemin “David’s Sling” dhe në sistemet e shtrenjta amerikane “Patriot” dhe “THAAD”.
Duke qenë se sulmet iraniane vazhdojnë çdo ditë, dhe nuk ka asnjë vlerësim se sa raketa anti-balistike zotëron Izraeli, pyetja kryesore është se sa kohë mund të qëndrojë Izraeli nëse Irani vazhdon të dërgojë raketa me këtë ritëm. Megjithatë, edhe nëse Irani do të vazhdonte të dërgonte raketa balistike me rreze të mesme veprimi me këtë ritëm, vlerësohet se nuk do të mund të duronte më shumë se dy javë të tjera.
Miliona dollarë të shpenzuara për një natë
Nëse marrim parasysh vlerësimin e ushtrisë izraelite se Irani ka gjuajtur 10 raketa në Izrael natën nga e hëna në të dielë dhe se një raketë i kushton Iranit një milion dollarë, kjo do të thotë se Irani shpenzoi dhjetë milionë dollarë për natë.
Duhet pasur parasysh se ky ishte një nga sulmet më të vogla që nga fillimi i luftës. Për shembull, në sulmin e tetorit, Irani lëshoi midis 250 dhe 300 raketa gjatë natës. Nga ana tjetër, Izraelit iu desh të përdorte të paktën dhjetë raketa Arrow 2 ose 3, kështu që llogaritet se shpenzoi afër 30 milionë dollarë për mbrojtje atë natë.
Është e rëndësishme të theksohet se nëse një raketë Arrow 2 ose 3 humbet objektivin e saj, sistemi i mbrojtjes bie përsëri në “llastikun e Davidit”, i cili përdor raketa Stuner që kushtojnë një milion dollarë. Izraelitët zakonisht lëshojnë disa raketa Stuner kur shkojnë për të rrëzuar një raketë balistike.
Në të gjithë rrëfimin, është e rëndësishme të thuhet se ekziston ende mundësia që Shtetet e Bashkuara të Amerikës t’i bashkohen palës izraelite në luftë, gjë që natyrisht do t’i jepte luftës një dimension krejtësisht të ri.
Pra, pas më pak se gjashtë ditë lufte, të dyja palët kanë shfrytëzuar një pjesë të mirë të kapaciteteve të tyre dhe është e vështirë të pritet që lufta të vazhdojë me këtë ritëm, sepse asnjëra palë nuk do të zgjaste gjatë.
