Rusia po përpiqet të provokojë konflikte në Ballkanin Perëndimor për t’i përdorur ato si levë kundër Perëndimit dhe për të marrë lëshime mbi Ukrainën, duke përdorur mjete psikologjike dhe informative, thotë një analizë nga Instituti i Kërkimeve të Politikës së Jashtme (FPRI) .
“Që nga nisja e pushtimit të plotë rus ndaj Ukrainës në vitin 2022, përfshirja e Rusisë në Evropën Lindore ka tërhequr vëmendje më të madhe. Ndryshe nga pushtimi dhe shkatërrimi brutal territorial i parë në Ukrainë, metodat e Rusisë në Evropën Juglindore janë më delikate, duke përdorur teknika informacioni dhe lufte psikologjike në vend të fuqisë ushtarake tradicionale”, thuhet në analizë.
Moska ka krijuar një aleancë të fortë me Presidentin e Serbisë Aleksandar Vuçiç, me qëllim destabilizimin e rajonit. Ngjashëm, në Bosnjë dhe Hercegovinë, udhëheqësi separatist serb Milorad Dodik është përdorur në mënyrë aktive për të njëjtin qëllim, thuhet në analizën e FPRI-së.
“Rusia ka disa qëllime për ndërhyrjen në Ballkanin Perëndimor. Së pari, nëse Rusia mund të shkaktojë kaos në skajin juglindor të Evropës, ajo me sa duket mund të ndihmojë në përmbysjen ose qetësimin e çdo konflikti të tillë. Kjo i jep Rusisë një ndikim mbi Perëndimin: nëse bashkëpunimi i Rusisë është thelbësor për ndërmjetësimin e konflikteve në Ballkan, Putini mund të kërkojë lëshime nga NATO, ndoshta për Ukrainën, në këmbim të qetësimit të tensioneve në Ballkan”, thuhet në raport.
Ndërkohë, një konflikt i mundshëm në Ballkan do të rriste tensionet brenda NATO-s, e cila është tashmë e ndarë mbi përgjigjet e mundshme ndaj luftës ruse në Ukrainë.
“Një konflikt tjetër, edhe më afër zemrës së Evropës, do ta bënte bashkëpunimin brenda NATO-s edhe më sfidues, veçanërisht nëse përfshinte Kosovën, duke pasur parasysh se disa shtete të NATO-s nuk e njohin pavarësinë e Kosovës”, thuhet në raport.
Nga ana tjetër, Rusia po përdor Ballkanin Perëndimor për të justifikuar orekset e saj ndaj territorit ukrainas. Sipas FPRI-së, Moska pretendon se nëse NATO kishte të drejtë që mbronte Kosovën nga Serbia, atëherë Moska duhet të mbrojë rusët në Krime dhe të ashtuquajturat Republika Popullore të Donetskut dhe Luhanskut.
“Ky qëndrim diplomatik mund të jetë absurd, duke pasur parasysh se Rusia nuk e ka njohur kurrë pavarësinë e Kosovës. Por kjo e ndihmon Kremlinin të turbullojë ujërat rreth pushtimit të paligjshëm të Ukrainës”, vuri në dukje FPRI.
“Paqëndrueshmëria në Ballkanin Perëndimor e paraqet Rusinë përballë një skenar të favorshëm për të dyja palët. Nëse status quo-ja zgjatet, NATO dhe Bashkimi Evropian nuk janë në gjendje të ndalojnë kaosin dhe paqëndrueshmërinë dhe duken të pafuqishëm. Nëse detyrohen ta sjellin Rusinë në tryezën e bisedimeve, Putini do ta shfrytëzojë rajonin për lëshime diku tjetër”, shtoi ajo.
Nëse shpërthen një luftë në Ballkan dhe ndërhyn NATO, kjo do ta shpërqendronte aleancën nga Ukraina dhe do të forconte pozicionet ushtarake ruse atje.
Në Ballkanin Perëndimor, Rusia përdor hapësirën e informacionit për të manipuluar njerëzit. Në Serbi, agjencive shtetërore ruse të lajmeve Sputnik dhe RT u lejohet të veprojnë, dhe mediat lokale kanë mbledhur informacione prej tyre.
“Këto përfshijnë gënjeshtrën e hapur se Ukraina sulmoi Rusinë në vitin 2022, si dhe teoritë konspirative rreth “biolaboratorëve” të drejtuar nga SHBA-të në Serbi. Rusia gjithashtu vepron nëpërmjet platformave të mediave sociale, veçanërisht Telegramit”, thuhet në analizë.
Përpjekjet e Moskës tashmë po japin fryte në Ballkanin Perëndimor. Serbia ka zhvendosur trupa në kufijtë e Kosovës disa herë, duke rritur frikën e një lufte të mundshme.
Në Bosnjë, Dodik ka bërë lëvizje më vendimtare për t’u shkëputur nga vendi, i cili përfshin dy entitete autonome: Federatën Myslimano-Kroate dhe Republikën Srpska.
“Përpjekjet e luftës politike ruse në Ballkan nuk kufizohen vetëm në Bosnjë dhe Hercegovinë, Kosovë dhe Serbi. Mali i Zi përfaqëson pjesën më të dobët dhe të prekshme të NATO-s, ndërsa Moska kërkon të projektojë ndikim në Detin Adriatik”, shtohet në analizë.
FPRI i kërkoi Perëndimit të ndërmarrë masa më vendimtare për të luftuar metodat ruse në Ballkan, duke përfshirë sanksione më të rrepta dhe luftimin e dezinformimit të përhapur nga Kremlini.
