Ishte në herë, jo shumë kohë më parë, kur Rexhep Tajip Erdogan dhe Bashar el-Assad i kalonin pushimet së bashku, si familje, në vendpushimin bregdetar të Bodrumit. Për gati dhjetë vjet, në vitet 2000, të dy krerët e shteteve formuan një dyshe të vërtetë gjeopolitike, duke i bërë ekonomitë e tyre përkatëse të lulëzojnë.
Por revolta siriane e vitit 2011, e cila u shndërrua në një revolucion, shkatërroi idilin e tyre: i indinjuar nga represioni kundër demonstruesve, Erdogan shkoi aq larg sa e përshkroi Assadin si një “terrorist” dhe i kërkoi Barack Obamës të përmbyste regjimin. Që në vitin 2012, sulltani premtoi të marshonte “së shpejti” në Damask.
Dymbëdhjetë vjet më vonë, janë me të vërtetë miqtë e Turqisë ata që mbajnë kryeqytetin sirian. Ankaraja stërviti dhe financoi rebelët në Sirinë veriore për vite me radhë përpara se të vinte dritën jeshile për ofensivën e nëntorit. Erdogan fiton në të gjitha frontet: ai është i vetmi i aftë të ndikojë te zotërit e rinj të Damaskut; më shumë se 3 milionë refugjatë sirianë në Turqi po përgatiten të kthehen në shtëpi; dhe gjigantët turq të ndërtimit, të njohur si të afërt me klanin Erdogan, do të nxjerrin miliarda dollarë nga rindërtimi i vendit fqinj. Që nga Perandoria Osmane Turqia nuk ka përfituar nga një ndikim i tillë rajonal.
Por Ankaraja rrezikon t’i shtyjë pengjet e saj shumë larg. Duke përfituar nga kaosi, milicitë proturke po sulmojnë gjithnjë e më shumë kurdët e Sirisë, edhe pse ata janë aleatë të Shteteve të Bashkuara në luftën kundër terroristëve islamikë.
Tani Turqia është “gati” të ofrojë ndihmë ushtarake nëse qeveria e re siriane e udhëhequr nga rebelët islamikë e kërkon këtë, tha të dielën ministri turk i Mbrojtjes Yasar Güler.
“Ne tashmë kemi marrëveshje trajnimi dhe bashkëpunimi ushtarak me shumë vende Ne jemi të gatshëm të ofrojmë ndihmën e nevojshme nëse qeveria e re e kërkon atë,” tha ai në komentet e transmetuara nga shtypi turk.
“Ne duhet të presim dhe të shohim se çfarë do të bëjë administrata e re. Ne mendojmë se është e nevojshme t’u japim atyre një shans,” tha ai për rebelët islamikë të grupit Hayat Tahrir Al-Cham (HTC), dikur dega siriane e Al- Kaeda dhe konsiderohet terroriste nga shumë vende perëndimore.
Por HTC tani mban një qëndrim të moderuar dhe qeveria e saj e përkohshme ka këmbëngulur vazhdimisht në mbrojtjen e të drejtave të të gjithë sirianëve, duke përfshirë pakicat etnike dhe fetare.
Ndërkohë rënia e regjimit sirian nuk ka të njëjtën shije në Ankara si në Moskë. Sado që është një fitore për presidentin turk, Rexhep Tajip Erdogan, i cili e sheh peshën e tij rajonale të forcuar, duket si një zhgënjim i madh për homologun e tij rus, Vladimir Putin, i kërcënuar me humbjen e ndikimit të tij diplomatik në rajon dhe bazat e tij ushtarake në Siri.
Nëse konfirmohet, humbja e kësaj të fundit, veçanërisht e bazës detare të Tartous, rrezikon t’i japë një goditje ambicjes së Kremlinit, i etur për të projektuar fuqinë e tij në Lindjen e Mesme, Mesdhe dhe Afrikë. “Prania ushtarake e Rusisë në Lindjen e Mesme është e varur nga një fije “, paralajmëroi më 9 dhjetor, blogeri ushtarak rus “Rybar “, pranë Ministrisë së Mbrojtjes dhe kanali Telegram i të cilit ndiqet nga më shumë se 1.3 milionë njerëz.
I rrethuar në heshtje, Vladimir Putin u tregua i kujdesshëm për të mos komentuar ikjen e Bashar Al-Assad , të cilit i ofroi azil në Moskë më 8 dhjetor, pa i dhënë as më të voglin audiencë. I preokupuar me luftën e tij në Ukrainë, i paaftë për të siguruar armët dhe trupat e nevojshme për regjimin sirian, mjeshtri i Kremlinit braktisi aleatin e tij më të vjetër në Lindjen e Mesme.
