Pas certifikimit të rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit 2026, Kosova ka hyrë në fazën kushtetuese për konstituimin e Kuvendit dhe formimin e institucioneve të reja. Brenda afatit 30-ditor të përcaktuar nga Kushtetuta dhe aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese, deputetët duhet të zgjedhin kryetarin dhe nënkryetarët e Kuvendit, hap që i paraprin formimit të Qeverisë së re. Megjithatë, sfida kryesore mbetet sigurimi i shumicës parlamentare dhe arritja e një marrëveshjeje politike mes partive.
Lëvizja Vetëvendosje, si fituese e zgjedhjeve, shprehet optimiste për konstituimin e institucioneve. Deputeti i zgjedhur Enver Haliti deklaron se LVV-ja, së bashku me partnerët e koalicionit dhe deputetët e komuniteteve joshumicë, i ka votat e nevojshme për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dhe votimin e Qeverisë së re.
Ai shton se negociatat do të vazhdojnë për të arritur një marrëveshje rreth kandidatit për president, çështje që mbetet pjesë e diskutimeve politike.
Në anën tjetër, opozita shpreh dyshime për qëllimin e këtyre negociatave. Deputeti i PDK-së, Artan Behrami, vlerëson se kryeministri në detyrë, Albin Kurti, po i përdor bisedimet për të zvarritur procesin dhe për të fituar kohë, me synimin që vendi të shkojë sërish në zgjedhje të reja. Sipas tij, negociatat aktuale nuk kanë përmbajtje reale dhe nuk synojnë krijimin e institucioneve të reja.
Edhe Lidhja Demokratike e Kosovës nuk konfirmon zhvillimin e negociatave konkrete. Deputetja Janina Ymeri deklaron se nuk ka informacione për bisedime mes LDK-së dhe subjekteve të tjera politike, ndërsa thekson se përgjegjësia më e madhe për situatën aktuale politike bie mbi Albin Kurtin. Ajo shton se nuk mund të vlerësojë se cili subjekt po e pengon arritjen e një marrëveshjeje.
Nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, deputetja Time Kadrijaj vlerëson se vonesa në thirrjen e seancës konstituive lidhet me përpjekjet e LVV-së për të siguruar një marrëveshje politike. Sipas saj, ndryshe nga rastet e kaluara kur Kuvendi është konstituuar shpejt pas certifikimit të rezultateve, kësaj here po shfrytëzohet afati maksimal kushtetues. Ajo shprehet skeptike se mund të arrihet një marrëveshje, sidomos për çështjen e presidentit, duke theksuar se deklarimet e deritanishme të partive nuk lënë shumë hapësirë për optimizëm.
Në këtë situatë, mbetet e paqartë nëse partitë politike do të arrijnë kompromisin e nevojshëm për konstituimin e Kuvendit dhe krijimin e institucioneve të reja brenda afatit kushtetues, ndërsa qëndrimet e tyre vazhdojnë të mbeten të kundërta për rrugën që duhet ndjekur për tejkalimin e ngërçit politik.
