Gurët në veshka janë një problem i zakonshëm shëndetësor që shpesh lidhet gabimisht vetëm me ushqimin, por ekspertët mjekësorë theksojnë se formimi i tyre është më kompleks.
Sipas institucioneve si Fondacioni Kombëtar i Veshkave dhe “Mayo Clinic”, rreth 70–80% e gurëve në veshka përbëhen nga kalcium-oksalati. Këta formohen kur kalciumi dhe oksalati bashkohen në urinë, veçanërisht kur ajo është e përqendruar.
Specialistët sqarojnë se perimet si spinaqi, panxhari apo bajamet përmbajnë oksalate, por ato nuk janë shkaku i drejtpërdrejtë i gurëve në veshka, pasi në shumicën e rasteve oksalatet nuk përthithen plotësisht nga organizmi.
Ndër faktorët kryesorë të rrezikut përmenden dehidratimi, konsumimi i lartë i kripës dhe proteinave shtazore, si dhe çrregullimet metabolike që ndikojnë në përpunimin e substancave në trup.
Mjekët rekomandojnë konsum të rregullt të ujit, dietë të balancuar dhe mos shmangie të plotë të perimeve, pasi ato janë pjesë e rëndësishme e ushqyerjes së shëndetshme.
Në përgjithësi, gurët në veshka konsiderohen një gjendje multifaktoriale, ku ndikojnë si mënyra e jetesës, ashtu edhe faktorët gjenetikë dhe metabolikë.
