Në konferencat për shtyp pas sulmeve të Shteteve të Bashkuara – të cilat janë bërë pothuajse rutinë në ditët e sotme – zyrtarët e lartë ushtarakë nuk harrojnë kurrë të përmendin Forcat Hapësinore dhe “kujdestarët” e tyre, siç quhen pjesëtarët e këtij
shërbimi.
Dhe jo pa arsye. Sepse sa herë që Amerika ndërhyn ushtarakisht, qoftë në Venezuelë apo duke goditur Iranin, një nga hapat e parë është neutralizimi i “syve dhe veshëve”
të kundërshtarit.
Kjo do të thotë goditje ndaj sistemeve që varen nga hapësira: pra, satelitëve dhe teknologjisë që lidhet drejtpërdrejt me operacionet në terren. Megjithatë, as Venezuela dhe as Irani nuk përbëjnë rivalë të vërtetë teknologjikë në këtë fushë.
Pyetja që shqetëson sot strategët më të avancuar është tjetër: si do të dukej një përplasje e madhe me një fuqi si Rusia apo Kina, ose në skenarin më të keq, me të dyja njëkohësisht?
Për të kuptuar më mirë këtë realitet, kam biseduar së fundmi, në mënyrë konfidenciale, me burime në Uashington dhe Kolorado Springs, ku ndodhet baza hapësinore Peterson.
Nga këto biseda del e qartë një ide: krismat e para të një lufte të madhe globale ka shumë gjasa të ndodhin në hapësirë, paralelisht me sulme të koordinuara kibernetike. Debati nuk është nëse kjo do të ndodhë, por si.
Dhe mbi të gjitha ngrihet pyetja: a është Amerika e pambrojtur ndaj një “Pearl Harbor-i” hapësinor? Sot, të gjitha fuqitë e mëdha ushtarake – veçanërisht SHBA, Kina dhe Rusia – e përdorin hapësirën për spiunazh, hartografi dhe gjurmim objektivash.
Kjo i detyron ato të kenë jo vetëm kapacitete mbrojtëse, por edhe plane për të nxjerrë jashtë funksioni satelitët e kundërshtarit. Në formën më të thjeshtë, kjo bëhet përmes ndërhyrjeve elektromagnetike – diçka që ndodh shpesh, edhe pse rrallë bëhet publike.
Në nivele më agresive, përdoren lazerë, raketa apo edhe satelitë që afrohen për të dëmtuar fizikisht të tjerët. Madje, disa sisteme janë edhe më të sofistikuara. SHBA-ja po ndjek nga afër satelitët rusë të tipit “Matrioshka”, që mund të hapen dhe të lëshojnë objekte të tjera, potencialisht armë kinetike në orbitë.
Ndërkohë, inovacioni i shpejtë ka ndezur një garë të vërtetë armatimi në orbitat e ulëta të Tokës. Rivalët e Amerikës po testojnë manovra që ngjajnë me “luftime ajrore”, por në hapësirë, dhe që zgjasin me ditë të tëra. Me shpejtësi që arrijnë rreth 28.000 km/h, çdo përplasje mund të ketë pasoja katastrofike.
Në këtë fushë, Shtetet e Bashkuara nuk e gëzojnë domosdoshmërisht epërsinë që kishin dikur. Por Amerika po ndryshon qasje. Nga pak satelitë shumë të shtrenjtë, po shkon drejt një rrjeti të madh satelitësh më të lirë dhe të shpërndarë. Kjo është një strategji që synon rezistencë më të madhe ndaj sulmeve.
Një nga skenarët më shqetësues lidhet me mundësinë që Rusia të vendosë armë bërthamore në hapësirë. Sipas shërbimeve sekrete amerikane, kjo përbën një nga kërcënimet më serioze për infrastrukturën globale orbitale.
Një shpërthim i tillë nuk do të vriste drejtpërdrejt njerëz në Tokë, por do të gjeneronte një impuls elektromagnetik që do të shkatërronte elektronikën e satelitëve dhe do ta bënte hapësirën përreth të rrezikshme për shkak të rrezatimit.
Edhe pa armë bërthamore, hapësira tashmë është e mbushur me rreth 130 milionë fragmente mbeturinash. Një përplasje zinxhir – e njohur si Sindroma Kessler mund të paralizojë përdorimin e orbitës për dekada të tëra.
Dhe nëse ndodh diçka e tillë, pasojat do të ishin të menjëhershme. Pa satelitë, ekonomia globale do të ndalej. Komunikimi, transporti, tregtia – gjithçka do të pësonte kolaps.
Ironikisht, SHBA dhe aleatët e saj janë më të varur nga hapësira, ndërsa Rusia më pak. Kjo mund të shpjegojë arsyen pse Moska do të tundohej të godiste e para në hapësirë, për të shmangur një humbje në terren. Në një skenar të tillë, bota mund të rikthehej brenda natës në një realitet para-industrial.
Për këtë arsye, strategjia më e mençur sot nuk është si të fitohet një luftë e tillë, por si të parandalohet ajo.
Kjo bëhet duke rikujtuar logjikën e vjetër të Asgjësimit të Ndërsjellë të Sigurt (MAD): një ekuilibër i frikshëm, por që deri tani e ka shmangur katastrofën. “Bloomberg”
