Ekspertët shpjegojnë kur uji ndihmon procesin e tretjes, kur duhet shmangur dhe pse koha e pirjes është po aq e rëndësishme sa sasia
Shumë njerëz nuk mund ta imagjinojnë që pas ushqimit të mos pinë një gotë ujë, ndërsa ka edhe nga ata që e pijnë gjatë vetë vaktit. Uji është i domosdoshëm për jetën, por kur bëhet fjalë për tretjen, po aq e rëndësishme sa sasia është edhe koha kur pihet.
Ekzistojnë pretendime se pirja e ujit gjatë vaktit është e dëmshme për tretjen, si dhe se uji mund të shkaktojë grumbullimin e toksinave, gjë që çon në probleme të ndryshme shëndetësore.
E vërteta, megjithatë, është pak më ndryshe.
Si funksionon procesi i tretjes
Tretja fillon në gojë sapo të fillojë përtypja e ushqimit. Përtypja i sinjalizon gjëndrat e pështymës të fillojnë prodhimin e pështymës, e cila përmban enzima që ndihmojnë në shpërbërjen e ushqimit.
Pasi ushqimi arrin në stomak, ai përzihet me lëngun acidik të stomakut, i cili e shpërbën më tej dhe krijon një lëng të trashë të njohur si kimus.
Në zorrën e hollë, kimusi përzihet me enzimat tretëse nga pankreasi dhe me acidin biliar nga mëlçia. Këto substanca e shpërbëjnë më tej kimusin, duke përgatitur çdo lëndë ushqyese për përthithje në qarkullimin e gjakut.
Shumica e lëndëve ushqyese përthithen ndërsa kimusi kalon nëpër zorrën e hollë. Vetëm një pjesë e vogël mbetet për t’u përthithur kur arrin në zorrën e trashë.
Pasi hyjnë në gjak, lëndët ushqyese shpërndahen në pjesë të ndryshme të trupit. Procesi i tretjes përfundon kur substancat e mbetura nxirren jashtë organizmit.
Siç shkruan Healthline, në varësi të ushqimit që konsumohet, i gjithë procesi i tretjes mund të zgjasë nga 24 deri në 72 orë.
A shkakton uji probleme me tretjen
Marrja e mjaftueshme e lëngjeve gjatë ditës ofron shumë përfitime. Megjithatë, ekzistojnë pretendime se pirja e ujit gjatë vakteve është ide e keqe, përkatësisht se uji, kur pihet gjatë ushqimit, hollon acidin e stomakut dhe enzimat tretëse, duke e vështirësuar tretjen e ushqimit.
Megjithatë, kjo do të nënkuptonte se sistemi tretës nuk është në gjendje të përshtatë sekrecionet e tij me përbërjen e vaktit, gjë që nuk është e vërtetë.
Në Klinikën Mayo shpjegohet se uji nuk shkakton probleme me tretjen dhe nuk hollon lëngjet trupore që përdoren në procesin e tretjes, por se personat me sëmundje të zemrës, veshkave ose mëlçisë duhet të kufizojnë sasinë e ujit që pinë.
Uji është pjesë e acidit të stomakut që ndihmon tretjen dhe është pjesë e lëngjeve të tjera trupore, si gjaku dhe urina.
– Uji zakonisht është i mirë për tretjen. Ai ndihmon në shpërbërjen e ushqimit në mënyrë që trupi të mund t’i përdorë lëndët ushqyese, si dhe ndihmon në prodhimin e pështymës. Pirja e mjaftueshme e ujit gjithashtu zbut jashtëqitjen, gjë që ndihmon në parandalimin e kapsllëkut, thonë në Klinikën Mayo.
Pirja e ujit gjatë ushqimit
Pirja e një gote uji gjatë vaktit mund të ndihmojë në përmbushjen e nevojës ditore të trupit për lëngje.
– Nëse përpiqeni të ruani peshën ose të humbni kilogramë, uji gjatë ushqimit është një zgjedhje e shkëlqyer. Pirja e ujit gjatë vakteve mund t’ju ndihmojë të ndiheni të ngopur pa marrë kalori shtesë. Por, nëse përpiqeni të shtoni peshë, fokusohuni në ushqim të shëndetshëm dhe kufizoni sasinë e lëngjeve gjatë ushqimit, shpjegojnë në Klinikën Mayo.
shutterstock
Uji mund të ulë oreksin dhe marrjen e kalorive
Pirja e ujit gjatë vakteve mund të ndihmojë në rregullimin e oreksit, parandalimin e mbingrënies dhe nxitjen e humbjes së peshës.
Pirja e ujit gjatë ushqimit mund të ndihmojë në krijimin e pauzave mes kafshatave, duke i dhënë trupit kohë të vlerësojë sinjalet e urisë dhe ngopjes. Kjo mund të parandalojë mbingrënien dhe madje të ndihmojë në rënien në peshë.
Përveç kësaj, një studim 12-javor i publikuar në vitin 2010 në PubMed tregoi se pjesëmarrësit që pinin 500 ml ujë para çdo vakti humbën 2 kilogramë më shumë krahasuar me ata që nuk e bënin këtë. Hulumtimet tregojnë gjithashtu se pirja e ujit mund të përshpejtojë metabolizmin për rreth 24 kalori për çdo 500 ml ujë të pirë.
Sa ujë duhet pirë gjatë ushqimit
Nëse pini ujë gjatë vaktit, rekomandohet të pini gllënjka të vogla uji të ngrohtë, sepse kjo ndihmon tretjen dhe nuk e pengon atë.
Që në vitin 1913, një studim i cituar në revistën JAMA, si dhe në The Journal, ka treguar se efektet pozitive të pirjes së ujit gjatë ushqimit shfaqen vetëm kur uji pihet ngadalë, në sasi të vogla dhe kur nuk është shumë i ftohtë.
Nëse pihet ujë i akullt, ai mund të bëhet i dëmshëm, sepse mund të shkaktojë ngërçe të forta gjatë ose menjëherë pas ushqimit, pasi të ftohtit e pengon procesin e tretjes.
Pirja e ujit para ushqimit
Nëse konsumimi i lëngjeve gjatë ushqimit shkakton dhimbje, ndjesi fryrjeje ose përkeqëson refluksin gastrik, uji duhet të pihet para ose ndërmjet vakteve.
Pirja e ujit para ushqimit:
- mbush pjesërisht stomakun,
- aktivizon receptorët e shtrirjes,
- ul përkohësisht ndjenjën e urisë.
Sa kohë para ushqimit duhet pirë ujë
Nëse ndjeni etje para ushqimit, rekomandohet të pini një gllënjkë të vogël uji të ngrohtë 15 deri në 30 minuta para vaktit, në mënyrë që stomaku të përgatitet për tretje.
Pirja e ujit pas ushqimit
Shumë njerëz kapin një gotë ujë menjëherë pas përfundimit të vaktit. Edhe pse kjo mund të duket e padëmshme, mund të ngadalësojë tretjen dhe metabolizmin.
Kur uji pihet menjëherë pas ushqimit, ai shkakton fryrje dhe bën që ushqimi të qëndrojë më gjatë i patretur, duke shkaktuar parehati dhe ndjesi rëndese.
Kjo mund të çojë në shtim në peshë, sepse funksionimi i dobët i sistemit tretës sjell grumbullim toksinash dhe çekuilibër metabolik.
Kur duhet pirë ujë pas ushqimit
Uji pas ushqimit duhet të pihet të paktën 30 deri në 45 minuta pas vaktit.
Nëse ndjeni etje, rekomandohet të pini gllënjka të vogla uji të ngrohtë ose çaji bimor për të ndihmuar tretjen.
Përfundim mbi konsumimin e ujit
• Çdo ditë duhet të pihen 6 deri në 8 gota ujë, rreth dy litra
• Dita duhet të fillojë me ujë të ngrohtë – ndihmon në pastrimin e toksinave dhe nxit tretjen
• Pini ujë 30 minuta para ushqimit – përgatit stomakun për tretje efikase
• Nëse pini ujë gjatë ushqimit, pini ujë të ngrohtë dhe jo të ftohtë
• Shmangni ujin e ftohtë ose të akullt – ai ngadalëson tretjen dhe ngushton enët e gjakut
• Pas ushqimit, prisni 30–45 minuta para se të pini ujë
Këshilla shtesë nga Klinika Mayo për tretje më të mirë
Përveç pirjes së ujit, shumë faktorë të tjerë ndihmojnë tretjen:
- Hani ngadalë
- Konsumoni sasinë e rekomanduar të fibrave (me ujë të mjaftueshëm)
- Jini fizikisht aktivë, që ushqimi të lëvizë nëpër zorrë
- Shmangni stresin
- Kujdesuni për madhësinë e porcioneve
- Hani sipas një orari të rregullt, që sistemi tretës të reagojë dhe më pas të pushojë kur nuk hahet
