Pse u vra kritiku i Kremlinit, Alexei Navalny, me helm bretkose? Mjeku rus në mërgim, Alexander Polupan, ka një shpjegim. Polupan i tha gazetës gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung se helmi i bretkosës helmuese me tre vija nga Ekuadori është më i lehtë dhe më i sigurt për t’u trajtuar, si dhe një metodë më e besueshme vrasjeje sesa Novichok, substanca që gati e vrau Navalnyn disa vite më parë.
Novichok është një armë shkatërrimi në masë e projektuar për luftë dhe për këtë arsye “e vështirë për t’u përdorur për një vrasje të vetme”.
Një dozë shumë e lartë rrezikon shumë “helmime anësore”. Një dozë shumë e ulët mund ta shpëtojë objektivin, sipas Polupan, i cili vetë mori pjesë në shpëtimin e Navalny-t në vitin 2020, shkruan A2 CNN.
Epibatidina – helmi i bretkosës helmuese me tre vija – vepron në mënyrë të ngjashme me Novichok: paralizon muskujt e frymëmarrjes, duke bërë që viktima të mbytet. Megjithatë, substanca është më e përshtatshme për “eliminimin individual” të një kundërshtari. Ndryshe nga Novichok, ajo “nuk kërkon kimistë”, i tha Polupan gazetës. Për të qenë vdekjeprurëse, epibatidina duhet të përzihet në ushqim ose pije.
Kjo ishte lehtësisht e mundur në rastin e Navalny-t, i cili ishte i burgosur në një koloni penale ruse. Figura e opozitës thuhet se përjetoi një përkeqësim të menjëhershëm të shëndetit të tij gjatë periudhës së ushtrimeve në oborrin e burgut, menjëherë pas drekës. Menjëherë pas kësaj, ai u ankua për dhimbje të forta barku, vjellje dhe u mundua nga dhimbje barku, sipas portalit “The Insider”, duke cituar një projektvendim gjyqësor.
Sipas Alexandr Polupan, epibatidina është dukshëm më e lehtë për t’u zbuluar sesa Novichok. “Autorët duhet të kenë qenë të bindur se nuk do të ishte kurrë e mundur të merreshin mostra në një laborator të pavarur.” Se si bashkëpunëtorët e Navalny-t arritën të kontrabandonin mostra nga Rusia dhe t’i testonin ato në Perëndim është e panjohur, sipas Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ). Shtetet perëndimore gjithashtu po heshtin rreth asaj se cilët laboratorë ishin të përfshirë dhe çfarë lloj mostrash u testuan. Qëllimi është të mbrohen ata që e ndihmuan atë.
Sipas Polupan, plazma e gjakut ose indet do të ishin mostra të përshtatshme. Zbulimi është i mundur edhe shumë kohë pas vdekjes, sepse trupi nuk mund ta zbërthejë më toksinën. “Nëse biomateriali do të ngrihej më pas, gjë që dyshoj, prova e helmimit mund të merret ende pas njëqind vjetësh”, tha mjeku, i cili iku nga Rusia dhe tani jeton në Letoni.
Navalny vdiq në shkurt të vitit 2024. Gati katër vjet më parë, ai i kishte shpëtuar mezi një përpjekjeje helmimi pasi u rrëzua gjatë një fluturimi. Pas një uljeje emergjente, ai u trajtua nga Alexandr Polupan në një klinikë urgjence në qytetin rus të Omsk. Menaxhmenti i klinikës dhe oficerët e inteligjencës ushtruan presion mbi Polupan që të mos e shpallte politikanin e opozitës të aftë për transport, me qëllim që të parandalonte trajtim të mëtejshëm jashtë vendit.
Doktori i tha gazetës Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) se menaxhmenti i spitalit kishte kërkuar që ai t’i informonte të afërmit e Navalny-t për këtë vendim – përndryshe, do të kishte pasoja të rënda. Ai tha se agjentët e FSB-së i kishin thënë se dhoma ku duhej të fliste me gruan e Navalny-t ishte e përgjuar. Kështu që ai doli nga spitali me të për një pushim cigaresh për t’i treguar të vërtetën. Për shkak të presionit politik, Navalny-t iu lejua përfundimisht të fluturonte dhe të trajtohej në spitalin Charité në Berlin. Në janar 2021, ai u kthye në Rusi dhe u arrestua menjëherë.
