Vrasja e një çifti ndërfetar dhe arrestimi i vëllezërve të gruas për krimin e dyshuar ka tronditur një fshat të vogël në shtetin verior të Uttar Pradesh, në Indi, ku banorët thonë se kanë jetuar në harmoni për vite me radhë.
Trupat e 19-vjeçares Kajal, një hindu, dhe 27-vjeçarit Mohammad Arman, një mysliman, u gjetën të varrosur pranë një bregu lumi në periferi të fshatit Umri më 21 janar.
Policia tha se ata ishin rrahur për vdekje me një lopatë dy ditë më parë, dyshohet nga tre vëllezërit e Kajal, të cilët janë arrestuar. Ata ndodhen në paraburgim dhe nuk kanë komentuar mbi vrasjet.
Ngjarja ka sjellë një qetësi të rëndë mbi Umri, rreth 182 kilometra larg kryeqytetit të Indisë, Nju Delhi. Fshati ka rreth 400 familje, nga komunitetet hindu dhe myslimane, dhe disa banorë i thanë BBC-së se mes tyre ka ekzistuar një marrëdhënie e ngrohtë, pa histori mosmarrëveshjesh fetare.
Zëvendësinspektori i përgjithshëm i policisë shtetërore, Muniraj G, i tha BBC-së se autoritetet besojnë se bëhet fjalë për një rast “vrasjeje për nder” – krime të kryera nga të afërm ose anëtarë të komunitetit për të ndëshkuar gra që bien në dashuri ose martohen jashtë kastës apo fesë së tyre.
Byroja Kombëtare e Regjistrimeve të Krimit në Indi nisi regjistrimin e vrasjeve për nder në vitin 2014, kur u raportuan 18 raste në të gjithë vendin. Raporti i saj më i fundit vjetor regjistroi 38 raste të tilla në vitin 2023.
Megjithatë, aktivistët thonë se shifrat reale janë shumë më të larta – me qindra raste çdo vit – pasi shumë prej tyre regjistrohen thjesht si vrasje.
Umri ndodhet në distriktin Moradabad të Uttar Pradesh-it, i njohur për industrinë e përpunimit të metaleve. Rajoni është kryesisht rural dhe hierarkitë e forta shoqërore vazhdojnë të ndikojnë në jetën e përditshme. Vëllezërit e Kajal punonin si muratorë në qytetin Moradabad.
Marrëdhënia mes Kajal dhe Arman ishte “rasti i parë [i një lidhjeje ndërfetare]” në fshat, thotë banori Mahipal Saini.
Banorë të Umrit, që folën për BBC-në në kushte anonimiteti, thanë se Kajal dhe Arman ishin fqinjë që jetonin vetëm 200 metra larg njëri-tjetrit. Ata u përshkruan si persona introvertë, me pak miq. Kajal jepte mësim në një shkollë private në fshat, ndërsa Arman ishte kthyer rreth pesë muaj më parë, pasi kishte kaluar katër vjet në Arabinë Saudite duke punuar në një dyqan ushqimor. Të afërmit e tij thanë se ai u kthye për shkak të fitimeve të ulëta dhe, pas kthimit, kishte punuar me një kontraktor vendas në copëtimin e gurëve.
Nuk është e qartë se si u njohën dhe sa kohë kishin qenë çift, por policia thotë se “të dy ishin të afërt”.
Sipas policisë, vrasjet dyshohet se ndodhën në shtëpinë e Kajal natën mes 18 dhe 19 janarit, kur vëllezërit e saj e kapën Armanin duke e vizituar. Vëllezërit – Rajaram, Satish dhe Rinku Saini – ndodhen në burg dhe deri tani nuk kanë dhënë asnjë deklaratë në mbrojtje të tyre.
Babai i Kajal, Ganpat Saini, i tha BBC-së se ai dhe gruaja e tij nuk ndodheshin në shtëpi në momentin e vrasjeve. Ai tha se kishin fjetur në një kasolle në periferi të fshatit, ku zakonisht qëndrojnë për të ruajtur bagëtinë. Ai shtoi se po mban zi për vajzën e tij.
Vëllai i madh i Armanit, Farman Ali, tha se Armani u largua nga shtëpia pas darkës më 18 janar, duke thënë se do të sillte disa ilaçe për prindërit e tyre. Kur ai nuk u kthye deri të nesërmen në mëngjes dhe telefoni i tij ishte i fikur, familja u alarmua dhe njoftoi policinë, çka çoi në nisjen e kërkimeve në fshat.
Policia pretendon se vëllezërit e Kajal u përpoqën t’i mashtronin autoritetet duke paraqitur një kallëzim për zhdukjen e saj më 20 janar, duke akuzuar Armanin për rrëmbimin e saj.
Sipas policisë, marrja në pyetje e të dy familjeve nxori mospërputhje në deklaratat e vëllezërve të Kajal, ndërsa hetimet i çuan autoritetet në vendin ku ishin varrosur trupat.
Ganpat Saini tha se kur ai dhe gruaja e tij u kthyen në shtëpi mëngjesin e 19 janarit, nuk e gjetën Kajal aty dhe se për vrasjen mësoi vetëm pasi u gjetën trupat. Ai nuk iu përgjigj pyetjes nëse ai ose ndonjë anëtar i familjes ishte në dijeni të marrëdhënies mes Kajal dhe Arman.
Familja e Armanit tha se nuk ishte në dijeni të lidhjes. “Ai nuk na tha kurrë asgjë”, tha vëllai i tij, Farman Ali. “Vetëm pasi nuk mundëm ta gjenim për një ditë të tërë, disa miq na thanë se ai kishte qenë duke u takuar me Kajal për rreth dy muaj.”
Fshatarët thonë se zakonisht mosmarrëveshjet zgjidhen me ndihmën e udhëheqësve të këshillit të fshatit. “Nëse familja e Kajal do të kishte vepruar me më shumë arsye, pleqtë e fshatit mund të kishin ndihmuar në zgjidhjen e situatës”, tha Mahipal Saini.
Policia njoftoi se ka vendosur forca shtesë për të siguruar që të mos ketë dhunë fetare, ndërsa banorët thonë se jeta po kthehet gradualisht në normalitet.
Megjithatë, vrasjet kanë nxitur reflektime të dhimbshme. “Nuk e imagjinonim kurrë se diçka e tillë mund të ndodhte këtu”, tha Arif Ali, një tjetër banor i Umrit. “Nuk është se burrat dhe gratë janë ndier papritur të pasigurt, por një heshtje e rëndë na ka pushtuar.”
Vrasjet në Umri i shtohen listës së gjatë të rasteve të dyshuara të “vrasjeve për nder” të raportuara në Indi ndër vite.
Më shumë se 93% e martesave në Indi janë të rregulluara nga familjet brenda së njëjtës kastë dhe besim, ndërsa çiftet që devijojnë nga tradita shpesh detyrohen të kërkojnë mbrojtje nga policia ose gjykatat.
Ligji indian i trajton vrasjet për nder si vrasje, dhe gjykatat kanë theksuar vazhdimisht se zgjedhja e partnerit nga një i rritur me pëlqim është e mbrojtur nga kushtetuta. Në vitin 2018, Gjykata e Lartë urdhëroi qeveritë shtetërore të krijonin shtëpi të sigurta në çdo distrikt për të mbrojtur çiftet ndërfetare dhe ndërkaste nga ngacmimet.
Megjithatë, raste dhune vazhdojnë të raportohen në të gjitha shtetet.
Studime të ndryshme tregojnë se shumica e indianëve kundërshtojnë martesat ndërfetare, ndërsa ligjet kundër konvertimit fetar, të zbatuara në disa shtete, shpesh shtojnë presionin ndaj këtyre çifteve.
Regjisori Nakul Singh Sawhney, i cili realizoi një dokumentar mbi këtë temë në vitin 2012, thotë se të dhënat zyrtare mbi vrasjet për nder janë të pamjaftueshme. “Shumica e rasteve nuk përfshihen në statistika, përveç nëse motivi përmendet qartë në fazat e para të hetimit. Në shumë raste, elementi i vrasjes për nder del në pah shumë më vonë”, tha ai.
Aktivistja e të drejtave të njeriut, Kavita Srivastava, thotë se mungesa e të dhënave të sakta kontribuon në indiferencën zyrtare. “Kur problemi nuk shihet, nuk veprohet për ta zgjidhur”, tha ajo.
Ndërsa gratë gjithnjë e më shumë pohojnë të drejtën për të zgjedhur partnerin e tyre, shton Srivastava, ato përballen shpesh me rezistencë nga ajo që ajo e përshkruan si “një sistem shoqëror thellësisht regresiv”. Urdhrat e gjykatave, thekson ajo, nuk mjaftojnë për të parandaluar krimet e nderit pa u përballur njëkohësisht me qëndrimet shoqërore më të gjera.
