Kina ka të ngjarë të ketë ngarkuar më shumë se 100 raketa balistike ndërkontinentale në tre fushat e saj të fundit të silos dhe nuk ka dëshirë për bisedime për kontrollin e armëve, sipas një draft-raporti të Pentagonit, i cili nxori në pah ambiciet ushtarake në rritje të Pekinit.
Kina po zgjeron dhe modernizon rezervat e saj të armëve më shpejt se çdo fuqi tjetër bërthamore, sipas Buletinit të Shkencëtarëve Atomikë, një organizatë jofitimprurëse me seli në Çikago. Pekini i ka përshkruar raportet për një forcim ushtarak si përpjekje për të “njollosur dhe diskredituar Kinën dhe për të mashtruar qëllimisht komunitetin ndërkombëtar”.
Muajin e kaluar, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha se mund të jetë duke punuar mbi një plan për denuklearizim me Kinën dhe Rusinë. Por drafti i raportit të Pentagonit, i cili u pa nga Reuters, tha se Pekini nuk dukej i interesuar.
“Ne vazhdojmë të mos shohim asnjë oreks nga Pekini për të ndjekur masa të tilla ose diskutime më gjithëpërfshirëse për kontrollin e armëve”, thuhet në raport.
Në veçanti, raporti thotë se Kina ka të ngjarë të ketë vendosur më shumë se 100 raketa balistike ndërkombëtare DF-31 me lëndë djegëse të ngurtë në fushat e silosit pranë kufirit të Kinës me Mongolinë, e fundit në një seri vendesh silosi.
Pentagoni kishte raportuar më parë ekzistencën e fushave, por jo numrin e raketave të ngarkuara.
Pentagoni nuk pranoi të komentojë.
Ambasada e Kinës në Uashington D.C. tha se Kina ka “ruajtur një strategji mbrojtëse bërthamore, ka mbajtur armatimin bërthamor në nivelin minimal të kërkuar për sigurinë kombëtare dhe ka respektuar angazhimin e saj për një moratorium mbi testimet bërthamore”.
Draft-raporti i Pentagonit nuk identifikoi ndonjë objektiv të mundshëm të raketave.
Zyrtarët amerikanë vunë në dukje se raporti mund të ndryshojë përpara se t’u dërgohet ligjvënësve.
Raporti tha se rezervat e kokave bërthamore të Kinës ishin ende në nivelin e 600-ës, si në vitin 2024, gjë që pasqyronte “një shkallë më të ngadaltë prodhimi në krahasim me vitet e kaluara”.
Por raporti shtoi se zgjerimi bërthamor i Kinës ishte duke vazhduar dhe ishte në rrugën e duhur për të pasur mbi 1,000 koka bërthamore deri në vitin 2030.
Kina ka thënë se i përmbahet një “strategjie bërthamore të vetëmbrojtjes dhe ndjek një politikë ku armët nuk përdoren të parat”.
Trump ka thënë se dëshiron që Shtetet e Bashkuara të rifillojnë testimet e armëve bërthamore , por nuk është e qartë se çfarë forme do të marrë kjo.
Ish-presidenti amerikan Joe Biden dhe Trump, gjatë mandatit të tij të parë, kërkuan të angazhonin Kinën dhe Rusinë në negociata për zëvendësimin e New START me një traktat trepalësh për kontrollin strategjik të armëve bërthamore.
Raporti i gjerë i Pentagonit detajoi ndërtimin ushtarak të Kinës dhe tha se “Kina pret të jetë në gjendje të luftojë dhe të fitojë një luftë kundër Tajvanit deri në fund të vitit 2027”.
Kina, e cila e konsideron Tajvanin e qeverisur në mënyrë demokratike si territorin e vet, nuk ka hequr dorë kurrë nga përdorimi i forcës për t’u “ribashkuar” me ishullin.
Pekini po përsoste opsionet e tij ushtarake për të marrë Tajvanin me “forcë brutale”, tha raporti, duke shtuar se një opsion mund të përfshijë sulme 1,500-2,000 milje detare nga Kina.
Raporti vjen më pak se dy muaj para skadimit të traktatit të “Ri Start” të vitit 2010, marrëveshja e fundit SHBA-Rusi për kontrollin e armëve bërthamore, e cila i kufizon palët në vendosjen e 1550 kokave bërthamore strategjike në 700 sisteme shpërndarjeje.
Presidenti rus Vladimir Putin dhe Biden e zgjatën paktin për pesë vjet në shkurt 2021, por kushtet e tij nuk lejojnë një zgjatje të mëtejshme formale.
Shumë ekspertë kanë frikë se skadimi i paktit mund të nxisë një garë trepalëshe të armëve bërthamore.
“Më shumë armë bërthamore dhe mungesa e diplomacisë nuk do ta bëjnë askënd më të sigurt, as Kinën, as Rusinë dhe as Shtetet e Bashkuara”, tha Daryl Kimball, drejtor ekzekutiv i grupit të avokimit të Shoqatës së Kontrollit të Armëve.
Presidenti kinez Xi Jinping ka ndërmarrë një goditje të gjerë kundër korrupsionit, me Ushtrinë Çlirimtare Popullore (PLA) si një nga objektivat kryesore.
Raporti tha se spastrimi mund të ndikojë në gatishmërinë bërthamore afatshkurtër, por gjithashtu të përgatisë terrenin për “përmirësime afatgjata të PLA-së në përgjithësi”.
Të ardhurat në firmat gjigante ushtarake të Kinës ranë vitin e kaluar, ndërsa spastrimet nga korrupsioni ngadalësuan kontratat dhe prokurimin e armëve, sipas një grupi kryesor ekspertësh për konfliktet.
Në 18 muajt e fundit, të paktën 26 menaxherë të lartë dhe ish-menaxherë në kompani shtetërore të armëve janë hetuar ose shkarkuar nga pozicionet e tyre, thuhet në raportin e Pentagonit.
