Rusia po përshkallëzon presionin e saj ushtarak mbi boshtin lindor të NATO-s. Të premten, tre avionë luftarakë rusë MiG-31 shkelën hapësirën ajrore estoneze për 12 minuta pranë ishullit Vaindloo në Detin Baltik. Incidenti ndodhi disa ditë pasi 20 dronë rusë u panë në Poloni , mes tensioneve në rritje midis Moskës dhe evropianëve.
Shkelje e rëndë me pasoja politike
Në analizën e saj, Le Monde vëren se sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Estonisë, avionët luftarakë fluturuan pa një plan fluturimi, me transponderë të mbyllur dhe pa komunikim me kullën e kontrollit të Talinit. Estonia, e cila nuk ka forcën e vet ajrore, mbështetet ekskluzivisht në policimin ajror të NATO-s. Në episodin e së premtes, avionët italianë F-35 që morën pjesë në misionin e NATO-s për Policimin Ajror Baltik u ngritën menjëherë për të përgjuar.
Ministri i Jashtëm Markus Tsachkna denoncoi se kjo ishte shkelja e pestë nga avionët rusë në vitin 2025. “Ne duhet të përgjigjemi me kontrolle më të rrepta kufitare dhe presion politik dhe ekonomik mbi Rusinë”, tha ai.
Shqetësime rreth dobësive të NATO-s
Aleanca e quajti incidentin “një shembull të ri të sjelljes së rrezikshme ruse”.
Në të njëjtën kohë, analistët ushtarakë kujtojnë se fluturimet e avionëve rusë në rajon janë të shpeshta për shkak të hapësirës së ngushtë ajrore midis Shën Petersburgut dhe Kaliningradit. Megjithatë mungesa e profesionalizmit ose provokimi i qëllimshëm krijon pasiguri dhe rrit rrezikun e një aksidenti ose përshkallëzimi.
Estonia dhe Polonia kanë kërkuar tashmë një takim urgjent sipas Nenit 4 të Traktatit të NATO-s, i cili parashikon konsultime në rast të një kërcënimi ndaj një shteti anëtar.
Kërkesa tregon shqetësimin e vendeve baltike në lidhje me aftësitë operacionale të Aleancës në fushën e mbrojtjes ajrore, ku nevojat janë në rritje, por burimet mbeten të kufizuara.
Ushtrime ushtarake nga të dyja palët
Incidenti përkoi me ushtrime në shkallë të gjerë. Rusia përfundoi stërvitjen e saj katërvjeçare “Zapad” në Bjellorusi më 16 shtator , duke përfshirë 15,000 trupa, duke simuluar përdorimin e armëve bërthamore taktike dhe praninë e trupave nga Irani, Mali, Burkina Faso dhe, për herë të parë, një detashment të vogël indian.
Pjesëmarrja e Indisë u konsiderua shumë simbolike, pasi deri më tani kishte mbajtur një qëndrim neutral ndaj luftës.
Në të njëjtën kohë, NATO po përgatitet për stërvitjen “Neptune Strike” në Detet Baltik dhe të Veriut, me pjesëmarrjen e forcave detare skandinave dhe gjermane dhe praninë e aeroplanmbajtëses amerikane USS Gerald Ford.
Përshkallëzim me qëllim të panjohur
Moska e mohoi shkeljen, duke pretenduar se nuk kishte hyrje në hapësirën ajrore estoneze. Pavarësisht mohimeve ruse, tensioni mbetet.
Ekspertët besojnë se incidente të tilla veprojnë si një mesazh force dhe një provë qëndrueshmërie ndaj NATO-s, në një kohë kur Ukraina është ende në epiqendër të luftës.
Estonia dhe vendet e tjera baltike, pa mbrojtje të forta ajrore të tyre, po kërkojnë përfshirje më të madhe nga aleatët, duke marrë parasysh se lëvizjet e Rusisë nuk kufizohen vetëm në Ukrainë, por synojnë sigurinë e Evropës Lindore në tërësi.
