Autokratë, populistë, miq dhe armiq, një njeri i fortë që zhvillon një luftë në Evropë dhe udhëheqësi i demokracisë më të madhe në botë do të priten të gjithë nga udhëheqësi kinez Xi Jinping këtë fundjavë në një samit të hartuar për të shfaqur Pekinin si një udhëheqës global të aftë për të ofruar një kundërpeshë ndaj institucioneve perëndimore.
Krerët e shteteve dhe delegacionet nga e gjithë Azia dhe Lindja e Mesme do të takohen nga e diela në qytetin portual kinez të Tianjin për samitin dy-ditor të Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait (SCO), një grupim rajonal sigurie që është shfaqur si një gur themeli i përpjekjes së Xi dhe Presidentit rus Vladimir Putin për të ribalancuar fuqinë globale në favor të tyre.
Zyrtarët kinezë e kanë cilësuar samitin si më të madhin e SCO-së deri më tani, me diplomacinë dhe shfaqjen që përgatit terrenin që Xi të reklamojë vendin e tij si një udhëheqës alternativ të qëndrueshëm dhe të fuqishëm në një kohë kur superfuqia në pushtet Shtetet e Bashkuara nën Presidentin Donald Trump po trondit aleancat e saj dhe po zhvillon një luftë tregtare globale.
Mbledhja vjen gjithashtu disa ditë përpara një parade të madhe ushtarake në Pekin, e cila do të ofrojë një mesazh të ndryshëm, atë të fuqisë ushtarake në zhvillim të shpejtë të Kinës, dhe do të tërheqë autokratë si Kim Jong Un i Koresë së Veriut dhe Min Aung Hlaing i Mianmarit, së bashku me Putinin dhe udhëheqësit evropianë miqësorë ndaj Rusisë, Aleksandar Vuçiç i Serbisë dhe Robert Fico i Sllovakisë.
Autoritetet kineze e kanë cilësuar këtë si samitin më të madh të SCO-së deri më sot, një skenë perfekte për Xi-n që të paraqesë Kinën si një fuqi e qëndrueshme, ndërkohë që SHBA-të nën Presidentin Donald Trump po përballen me aleanca të lëkundura dhe një luftë tregtare globale.
Putini, Modi dhe Kim Jong Un në skenë kineze
Pjesëmarrja e Presidentit rus Vladimir Putin në këtë samit vjen vetëm dy javë pas takimit të tij me Trump në Alaskë dhe mes një vale kritikash ndërkombëtare për vazhdimin e luftës në Ukrainë. Në një intervistë për agjencinë shtetërore kineze Xinhua, Putin e cilësoi partneritetin me Kinën si një “forcë stabilizuese” për botën dhe theksoi vizionin e përbashkët për një “rend botëror të drejtë dhe multipolar”.
Ndërkohë, prania e Kryeministrit indian Narendra Modi i jep peshë të veçantë samitit. Modi mungoi në samitin e vitit të kaluar në Kazakistan, por këtë herë vjen në një moment tensionesh në rritje mes Indisë dhe SHBA-ve, ndërkohë që marrëdhëniet me Kinën janë duke u përmirësuar lehtë – një zhvillim që mund të minojë përpjekjet amerikane për ta përdorur Indinë si kundërpeshë ndaj Pekinit.
Në samit pritet të marrin pjesë edhe liderë të vendeve si Koreja e Veriut, Serbia, Sllovakia, si dhe disa nga vendet e Gjirit Persik dhe Azisë Juglindore. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, gjithashtu pritet të jetë i pranishëm.
Kina si “arkitekte” e rendit të ri euroaziatik
Sipas ekspertëve, qëllimi i Xi është i qartë: të tregojë se Kina është e vetmja fuqi në gjendje të ulë në një tryezë rivalë dhe aleatë, demokratë dhe autokratë, dhe të menaxhojë ekuilibrat e rinj të fuqisë në Euroazi.
“Pekini po dërgon sinjalin se është i pazëvendësueshëm në ndërtimin e rendit rajonal,” thotë Rabia Akhtar nga Universiteti i Lahores.
Kjo përpjekje për ta shfaqur Kinën si faktor kyç vjen në një kohë kur SHBA, nën drejtimin e Presidentit Trump, po ndjek një linjë agresive në politikën e jashtme dhe ekonomike, duke sfiduar aleancat tradicionale dhe duke ndjekur një kurs të ashpër proteksionist.
SCO – një organizatë që sfidon Perëndimin?
E krijuar në vitin 2001 si një grup për bashkëpunim rajonal mbi sigurinë, SCO ka zgjeruar ndjeshëm qëllimet dhe anëtarët e saj. Me hyrjen e Iranit në 2023 dhe të Bjellorusisë këtë vit, organizata shihet gjithnjë e më shumë si një kundërpeshë ndaj ndikimit perëndimor.
Megjithatë, kritikët thonë se mungesa e një qëllimi të përbashkët dhe tensionet mes vetë anëtarëve si India dhe Pakistani, e bëjnë SCO-n më shumë një platformë simbolike sesa efektive.
Derisa samiti i Tianjin-it zhvillohet, të gjithë sytë do të jenë nga fjalimi i Xi Jinping dhe nëse ai do të shfrytëzojë këtë moment për të paraqitur një vizion të qartë për një rend të ri ndërkombëtar ku Kina jo vetëm merr pjesë, por udhëheq.
