Një përshkrim i madh kartografik me ngjyrë të kuqe i territoreve të pushtuara ukrainase dominon Zyrën Ovale, si për të theksuar faktin se Rusia tani kontrollon rreth 1/5 e territorit ukrainas.
Ky imazh ishte një pikë referimi në takimin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump me Volodymyr Zelensky të hënën në Uashington.
“Mendoj se të gjithë e patë hartën”, komentoi Trump të nesërmen në Fox News, duke shtuar “një pjesë e madhe toke është marrë dhe ajo pjesë është humbur”.
Mesazhi i Shtëpisë së Bardhë për Kievin ishte i qartë: kjo tokë është humbur tashmë dhe është koha për të marrë në konsideratë një kompromis me Vladimir Putinin, atë që shumë e quajnë “shkëmbime tokash”.
Megjithatë, Zelensky nuk erdhi në takim i papërgatitur. Pala ukrainase paraqiti hartën e vet, me presidentin ukrainas që më vonë shpjegoi se ai “kishte vështirësi me atë që përshkruhet në të”, duke këmbëngulur se realiteti i pushtimit nuk është gjithmonë ai që paraqitet. Pavarësisht përpjekjeve të tij për të korrigjuar “keqkuptimet”, të martën Trump e mbajti qëndrimin e tij të pandryshuar. “Rusia është qartësisht shumë më e fuqishme dhe nuk është ndalur”, tha ai.
Sipas tij, udhëheqësit evropianë që ishin në të njëjtën tryezë po diskutonin për Donbasin, një rajon që, siç theksoi ai, “kontrollohet 79% nga Rusia”.
Përqindjet në hartën e Shtëpisë së Bardhë
Përpara se të fillonte konflikti në vitin 2014, Donbasi, zemra e industrisë minerare të Ukrainës, kontribuonte në 16% të ekonomisë së vendit. Tani, Putin thuhet se i ka thënë Trump se dëshiron të gjithë rajonin në këmbim të një marrëveshjeje të mundshme paqeje.
Harta që iu paraqit Shtëpisë së Bardhë përshkruante përqindjet e mëposhtme të kontrollit rus: 99% në Luhansk, 76% në Donetsk, 73% në Zaporizhia dhe Kherson, 4% në Kharkiv dhe vetëm 1% në Sumy dhe Mykolaiv.
Analistët vërejnë se këto shifra janë në përputhje me vlerësimet e Institutit Amerikan të Luftës, me variacione të mundshme për shkak të metodologjisë së ndryshme. Në disa raste, “1%” mund të nënkuptojë vetëm një prani të kufizuar ose një pohim të thjeshtë nga ana e Moskës.
Pavarësisht shifrave, qytetet e fortifikuara si Kramatorsk dhe Sloviansk në Donetsk ende strehojnë qindra mijëra banorë nën kontrollin ukrainas, duke e bërë të paimagjinueshme që Kievi t’ia dorëzojë ato Rusisë.
Përparim i ngadaltë rus dhe kundërsulm ukrainas
Instituti për Studimin e Luftës vlerëson se kapja e plotë e Donetskut do të kërkonte “shumë vite” dhe fushata ushtarake jashtëzakonisht të vështira. Zelensky, nga ana e tij, bëri një krahasim me hartën ukrainase që tregon se në 1,000 ditët e fundit Rusia ka pushtuar më pak se 1% të territorit ukrainas, rreth 5,842 kilometra katrorë, një shifër e konfirmuar nga grupi kërkimor DeepStateUA .
Edhe pse Moska arriti përfitime të shpejta territoriale në fillim të pushtimit, pjesa më e madhe e tyre u rimor nga ushtria ukrainase. Megjithatë, në muajt e fundit ka pasur një përshpejtim të përparimit rus në zona të tilla si Kupyansk në Kharkiv dhe Kremina në Luhansk.
Analisti i mbrojtjes Konrad Muzyka i Rochan Consulting ia atribuon këtë zhvillim përdorimit në rritje të dronëve rusë dhe numrit të pamjaftueshëm të ushtarëve ukrainas që mbrojnë një front të madh. Pavarësisht humbjeve të mëdha, Rusia arriti të rekrutojë 30-35 mijë burra, duke formuar rezerva operacionale.
Perspektiva afatgjatë dhe mesazhi i Perëndimit
Pavarësisht sukseseve lokale, forcat ruse nuk kanë qenë në gjendje të përsërisin të njëjtin vrull në fronte të tjera. Një operacion i kohëve të fundit për të depërtuar 10-15 km në territorin ukrainas pranë Dompropilyas u spraps me sukses.
Inteligjenca ushtarake britanike vlerëson se, me ritmin aktual, do të duhen të paktën 4.4 vjet për të pushtuar plotësisht Luganskun, Donetskun, Zaporizhian dhe Khersonin — pa llogaritur Krimenë.
Këto vlerësime shpjegojnë perspektivat e ndryshme të dy udhëheqësve. Për Trumpin, hartat pasqyrojnë një realitet që është formuar tashmë dhe është i vështirë për t’u përmbysur. Për Zelenskin, ato janë një motivim për rezistencë. “Faleminderit për hartën, ishte e shkëlqyer”, thuhet se i tha ai Trumpit me ironi. “Po mendoj se si ta rimarr atë.”
